Czy zmiany w PIT-11 wpłyną na przekazywanie 1,5% podatku?

43% ankietowanych uważa, że zmiana sposobu przekazywania formularza PIT-11 może przełożyć się na mniejsze wsparcie dla organizacji pożytku publicznego. Jednocześnie 58% badanych chce, aby pracownik nadal otrzymywał PIT-11 bezpośrednio od pracodawcy. Takie wyniki przynosi badanie przeprowadzone na zlecenie PITax, analizujące nawyki i postawy Polaków związane z rozliczaniem PIT. Według projektu zmian przepisów w przyszłym roku nie otrzymamy już PIT-11 z automatu – tak jak dotychczas. Dokument zostanie wydany na wyraźną prośbę pracownika, ma być też dostępny po zalogowaniu do e-urzędu skarbowego. Choć podatnicy akceptują cyfryzację systemu, oczekują zachowania kontroli nad swoimi danymi i decyzjami – szczególnie w kontekście przekazywania 1,5% podatku.

Roczne rozliczenie 1,5% podatku to dla milionów Polaków realna forma wsparcia organizacji pożytku publicznego. Aż 80% uczestników badania PITax deklaruje, że przekazuje część swojego podatku na rzecz OPP – w tym 61% samodzielnie wybiera konkretną organizację, a 19% przekazuje 1,5% bez wskazania konkretnego podmiotu. Jednocześnie 16% respondentów nie korzysta z tej możliwości.

PIT-11 w formie cyfrowej

Od 2027 roku (dla dochodów uzyskanych w 2026 r.) planowane jest zniesienie automatycznego obowiązku przekazywania pracownikom papierowych formularzy PIT-11. Dokumenty będą dostępne dla podatników wyłącznie w usłudze Twój e-PIT, natomiast płatnicy nadal będą przesyłać PIT-11 do urzędów skarbowych elektronicznie, a fizyczne wydanie formularza pracownikowi nastąpi wyłącznie na jego wniosek.

Zmiana sposobu przekazywania PIT-11 może w praktyce oznaczać większą liczbę automatycznie akceptowanych rozliczeń w systemie rządowym, bez dodatkowej weryfikacji danych czy aktywnego wskazania organizacji pożytku publicznego. To właśnie ten scenariusz budzi obawy części podatników oraz organizacji pozarządowych. 43% ankietowanych uważa, że nowa formuła udostępniania PIT-11 może utrudnić przekazywanie 1,5% podatku, a 32% nie potrafi jednoznacznie ocenić jej skutków. Tylko co czwarty badany sądzi, że poziom wsparcia pozostanie bez zmian.

– Mechanizm 1,5% działa tylko wtedy, gdy podatnik świadomie decyduje, komu chce przekazać część swojego podatku. Jeśli PIT-11 będzie dostępny wyłącznie cyfrowo, część osób może nie zwrócić uwagi na możliwość wsparcia wybranej organizacji. Nawet niewielka zmiana proceduralna może oznaczać realne straty dla trzeciego sektora – komentuje Paweł Piskozub, szef Instytutu Wsparcia Organizacji Pozarządowych. Dlatego kluczowe jest, aby system Twój e-PIT pozwalał na łatwe pobranie i weryfikację danych oraz dawał możliwość aktywnego wyboru organizacji, nawet jeśli fizyczny PIT-11 nie będzie automatycznie przekazywany pracownikowi.

Niepewność podatników wobec cyfryzacji jest wyraźna. 58% badanych opowiada się za tym, aby PIT-11 nadal trafiał bezpośrednio do pracownika, np. w formie papierowej lub mailowej. Z kolei 27% ankietowanych sprzeciwia się temu rozwiązaniu, a 15% nie zajęło stanowiska w tej kwestii. Jednocześnie 77% uważa, że jeśli dokument byłby dostępny wyłącznie w Twój e-PIT, powinien pozwalać na łatwe pobranie danych i wczytanie ich do programów rozliczeniowych – w tym 41% zdecydowanie popiera takie rozwiązanie.

Nie ufamy automatyzmom

Wyniki badania wpisują się w szerszy obraz niepewności podatników wobec systemowych uproszczeń. Jak pokazały wnioski sondażu PITax, 56% Polaków obawia się popełnienia błędu w rocznym zeznaniu PIT, a 33% przyznaje, że nie zna ulg, dzięki którym mogłoby obniżyć swój podatek. Te wartości nie różnią się znacząco od wyników z poprzedniej edycji sondażu przeprowadzonego przed rokiem.

Ponad połowa ankietowanych woli samodzielnie sprawdzić dostępne ulgi, niż w pełni zaufać automatycznym rozwiązaniom. 41% badanych szuka wsparcia u niezależnych doradców podatkowych lub korzysta z komercyjnych programów do rozliczeń. Aż 88% chciałoby lepiej poznać dostępne ulgi podatkowe (wzrost o 5 p.p. r/r), co pokazuje rosnącą potrzebę kontroli nad domowym budżetem.

Sztuczna inteligencja również nie przekonuje podatników jako narzędzie do pełnego rozliczenia. Choć 25% badanych korzysta z AI do wyszukiwania informacji o podatkach (wzrost o 5 p.p. r/r), to 67% nie powierzyłoby algorytmom samodzielnego wypełnienia deklaracji (wzrost o 2 p.p. r/r). Najczęściej wskazywany powód? Zbyt duża odpowiedzialność i obawa przed błędem.

Obraz polskiego podatnika w nowym sezonie rozliczeń jest spójny: chcemy wygody i cyfrowych narzędzi, ale nie kosztem kontroli nad własnymi finansami. W przypadku 1,5% podatku ta kontrola ma dodatkowy wymiar – to realne wsparcie dla tysięcy organizacji społecznych. Dlatego każda zmiana w procesie rozliczeń powinna uwzględniać nie tylko wygodę systemu, ale również świadomość i decyzję podatnika.

Badanie „Rozliczenie podatku PIT” przeprowadziła pracownia badawcza SW Research na zlecenie PITax. Ankiety wypełniła reprezentatywna grupa 1000 dorosłych Polaków, mieszkańców miast i wsi. Odpowiedzi zebrano metodą CAWI (online), na panelu internetowym SW Panel. Badanie zrealizowano pod koniec stycznia 2026.

Źródło informacji: PITax