Kobiety coraz bardziej zainteresowane karierą w sektorze kosmicznym. Polska wyróżnia się na tle Europy

Udział kobiet w polskim sektorze kosmicznym wyróżnia się pozytywnie na tle krajów Europy Zachodniej – oceniają przedstawiciele Stowarzyszenia Polskich Profesjonalistów Sektora Kosmicznego. Kobiety są zainteresowane rozwojem w tej branży, do której przyciągają ich trudne tematy i możliwość sprawdzenia swoich umiejętności. Sprzyjają temu także różne inicjatywy pokazujące osiągnięcia kobiet, ale też promujące tę branżę wśród uczennic.

– W Polsce w sektorze kosmicznym różnorodność ze względu na płeć jest na bardzo dobrym poziomie. W naszym stowarzyszeniu mamy około 40 proc. kobiet i 60 proc. mężczyzn. Paradoksalnie w Polsce widać znacznie lepszą równowagę niż na przykład w krajach Europy Zachodniej. W Europie Środkowej i Wschodniej zainteresowanie technologiami kosmicznymi cieszy się wśród kobiet bardzo dużym zainteresowaniem, chociaż mam poczucie, pracując 10 lat w sektorze kosmicznym, że kiedyś było nas więcej. Mam jednak nadzieję, że to chwilowa stagnacja – mówi agencji Newseria Kinga Gruszecka, prezeska Stowarzyszenia Polskich Profesjonalistów Sektora Kosmicznego (Polish Space Professionals Association, PSPA).

Z danych Space Skills Alliance wynika, że w Wielkiej Brytanii w 2024 roku kobiety stanowiły 35 proc. pracowników sektora kosmicznego. To o 6 pkt proc. więcej niż w 2020 roku. Udział kobiet wzrósł szczególnie w przemyśle (o 8 pkt proc.). Co istotne, młodsze grupy wiekowe są bliżej parytetu płci niż starsze.

Raport Biura Narodów Zjednoczonych do spraw Przestrzeni Kosmicznej (UNOOSA) „Space4Women” wskazuje, że udział kobiet w publicznych instytucjach globalnego sektora kosmicznego wynosi ok. 30 proc. Badanie to objęło 53 instytucje z 46 krajów. Wynika z niego, że im wyższe stanowisko, tym mniejsza reprezentacja pań. Na stanowiskach obejmujących inżynierię, badania i programy astronautyczne odsetek spada poniżej 20 proc. Badanie „Space4Women” wykazało związek między wczesną edukacją a niedostateczną reprezentacją kobiet w sektorze kosmicznym. Mimo promowania nauk ścisłych i kierunków technicznych w szkołach wciąż utrzymuje się stereotypowe myślenie na temat możliwości rozwoju kariery w tych obszarach.

– Nie jest tak, że dopiero po studiach możemy się zająć technologiami kosmicznymi. Zupełnie nie, uczniowie szkół podstawowych projektują CanSaty, czyli małe satelity, projektują bazę na Księżycu w ramach konkursów Europejskiej Agencji Kosmicznej. Serdecznie zachęcam do tego, żeby startować w takich konkursach, przygotowywać się i budować różnorodne zespoły – przekonuje Kinga Gruszecka.

Jak wskazuje raport UNOOSA, równość płci w sektorze ma znaczenie dla zwiększania jego potencjału. Większa obecność kobiet może otworzyć nowe perspektywy i napędzać innowacje.

– Programy zachęcające kobiety do pracy w sektorze kosmicznym istnieją. Były prowadzone m.in. przez Centrum Nauki Kopernik jako „Galaktyka kobiet”. Pokazywały, co to znaczy pracować w sektorze kosmicznym i jakimi domenami technologii zajmują się nasze koleżanki – mówi prezeska PSPA. – Historii, dlaczego kobiety pracują w sektorze kosmicznym, jest bardzo dużo. Jedną z nich była historia prof. Romany Ratkiewicz z Centrum Badań Kosmicznych PAN. Pani profesor zajmuje się badaniami misji interstelarnych, czyli tych, które mają przekroczyć układ słoneczny. Powiedziała, że się tym zajmuje, bo to jest trudne. To piękna postawa, która zachęca innych do zainteresowania się tematem. Pamiętam też historie koleżanek, które mówiły: „Oglądałam «Star Treka» i pomyślałam, że to jest to”. Możliwości sprawdzenia siebie jest bardzo dużo.

Z raportu „Stan polskiego sektora kosmicznego 2025”, opracowanego przez stowarzyszenie, wynika, że najczęściej wskazywaną przez przedstawicieli branży mocną jej stroną jest kapitał ludzki: młoda i ambitna kadra, wykwalifikowani inżynierowie i entuzjazm. Na kolejnym miejscu znalazły się potencjał wzrostu i innowacyjność sektora. Kapitał ludzki jest też postrzegany jako najatrakcyjniejszy „produkt” eksportowy krajowej branży kosmicznej.

W raporcie opracowanym przez Polską Agencję Kosmiczną czytamy, że Polska, jako kraj członkowski Europejskiej Agencji Kosmicznej, od 2012 roku aktywnie uczestniczy w europejskich inicjatywach kosmicznych. W 2024 roku całkowite publiczne inwestycje naszego kraju w sektor kosmiczny osiągnęły wartość 237,1 mln euro, co plasuje go na dziewiątym miejscu wśród państw członkowskich ESA pod względem wysokości kontrybucji do budżetu.