Nowe technologie zmieniają funkcjonowanie placówek medycznych na coraz większą skalę. Korzystają na tym system i pacjenci

Ponad połowa placówek prowadzących działalność leczniczą ocenia swoją dojrzałość cyfrową jako średnią, a co piąta – jako wysoką i bardzo wysoką – wynika z badania Centrum e-Zdrowia. Nowe technologie wdrażane są na coraz szerszą skalę zarówno w zarządzaniu placówką, jak i w opiece nad pacjentem. Ze sztucznej inteligencji w ubiegłym roku korzystało 4,7 proc. podmiotów. Oparte na tej technologii rozwiązania najczęściej stosowane były w szpitalach.

Z VIII edycji „Badania stopnia informatyzacji podmiotów leczniczych” przeprowadzonego przez Centrum e-Zdrowia we współpracy z Ministerstwem Zdrowia wynika, że jedna czwarta respondentów twierdzi, iż postępująca cyfryzacja wpłynie pozytywnie na relację lekarz–pacjent, a co trzeci (36,4 proc.) przewiduje jej pozytywny wpływ na efektywność systemu ochrony zdrowia.

– System opieki zdrowotnej na całym świecie bardzo się zmienia w kierunku mocno scyfryzowanego, ale też takiego, w którym dużo elementów jest związanych z AI – mówi agencji Newseria Anna Rulkiewicz, prezeska Grupy LUX MED. – Opieka nad pacjentem będzie zupełnie inna niż teraz. Pacjent będzie miał dużo więcej możliwości bycia w centrum i będzie bardzo dobrze połączony z całym systemem, dlatego że wiele elementów zdalnych pozwoli mu, nieważne gdzie się znajduje, mieć kontakt czy z lekarzem, czy z osobą prowadzącą, czy dowiedzieć się o leki, poprosić o zdanie, receptę.

Badanie Centrum e-Zdrowia wskazuje, że w ubiegłym roku 4,7 proc. polskich placówek medycznych wykorzystywało sztuczną inteligencję. Oparte na niej rozwiązania najczęściej stosowane były w szpitalach – 13,2 proc., co stanowi ponad dwukrotny wzrost w porównaniu do 2023 roku. Placówki najczęściej stosują te narzędzia w diagnostyce obrazowej typu CT – tomografii komputerowej (33,9 proc.). 18 proc. podmiotów wykorzystuje je do obsługi pacjentów w postaci np. wirtualnego asystenta na infolinii bądź też chatbota na stronie www. To zastosowanie było najczęściej wskazywane przez połowę placówek (52,6 proc.), które planują w przyszłości wdrożenie AI.

– Wiele nowych możliwości pojawi się w scyfryzowanym systemie. Pacjent będzie dużo lepiej przez niego wspierany, a dzisiaj tak to nie wygląda. Obecnie pacjent idzie na zwykłe konsultacje, czeka w kolejkach. Myślę, że nowa medycyna oraz nowe technologie i AI z jednej strony będą odbarczały w jakiś sposób personel medyczny, a z drugiej pozwolą pacjentom być dużo bliżej tego systemu – uważa Anna Rulkiewicz.

– Komunikacja z pacjentem w naszej organizacji jest bardzo ważna. My się komunikujemy z pacjentami na wiele sposobów, a bardzo ważny jest czas, kiedy my dostarczamy im komunikat – mówi Iwona Radko-Jarosińska, dyrektorka Pionu Doświadczeń Pacjenta w Grupie LUX MED. – Do tej pory komunikujemy się z pacjentami głównie drogą SMS-ową, bardzo tradycyjną i ona jest przez nich niezwykle lubiana. Ale już wiemy, że wszystkie zmiany technologiczne bardzo zmieniają oczekiwania naszych pacjentów, szczególnie tych młodszych grup, które bardzo by chciały, żeby coraz bardziej ich informować właśnie drogą przez portal pacjenta, pushami, a nie SMS-ami czy telefonami. Nasi pacjenci chcą mieć tę komunikację bardzo spersonalizowaną, więc musimy bardzo precyzyjnie tę informację wysyłać i komunikować.

Dane z badania wskazują również na to, że 16,2 proc. placówek medycznych w Polsce stosuje sztuczną inteligencję w zakresie wspomagania decyzji klinicznych.

– Technologie będą wspierać zawody medyczne, ale to nie znaczy, że one je zastąpią. Najważniejsze i najtrudniejsze elementy będzie wykonywał lekarz, a jednak AI będzie go wspierało, podpowiadało przy tworzeniu dokumentacji medycznej. Myślę, że będzie takim asystentem w pracy lekarza – wyjaśnia Anna Rulkiewicz.

Według analizy Komisji Europejskiej w diagnostyce AI zwiększa dokładność i umożliwia wcześniejsze wykrywanie chorób, dzięki czemu można wdrożyć mniej inwazyjne i skuteczniejsze warianty leczenia. W praktyce klinicznej sztuczna inteligencja jest już wykorzystywania np. do wczesnego wykrywania sepsy: systemy zastosowane na oddziałach intensywnej terapii mogą przewidywać jej wystąpienie na wiele godzin przed pojawieniem się objawów klinicznych, co umożliwia szybką interwencję. Drugi przykład to wykrywanie raka piersi: systemy AI stosowane w badaniach mammograficznych mogą identyfikować wczesne objawy nowotworu z niezwykłą dokładnością, często przekraczającą możliwości radiologów. W leczeniu z kolei spersonalizowane plany leczenia oparte na AI mogą uzupełniać tradycyjne podejście.

– AI będzie wsparciem także w innych zawodach medycznych, np. w pielęgniarstwie czy fizjoterapii. Dzisiaj jest ona tak naprawdę fizyczna, a nowe technologie pozwolą również wykonywać ćwiczenia w domu, np. korzystając z różnego rodzaju aplikacji – uważa Anna Rulkiewicz. – Technologie medyczne będą wsparciem dla personelu medycznego i będą pozwalały mu się skupiać na najistotniejszych rzeczach dla pacjenta, a myślę, że te najprostsze czynności, które są powtarzalne, będą przejmowały już technologie.

Sztuczna inteligencja może obniżyć koszty i usprawnić wykonywanie zadań administracyjnych, takich jak umawianie pacjentów, rachunkowość i zarządzanie elektroniczną dokumentacją medyczną, a także pomoże efektywnie gospodarować zasobami – przewidywać przyjęcia pacjentów, optymalizować wykorzystanie łóżek szpitalnych, sprzętu i personelu.

O zastosowaniu AI i innych cyfrowych technologii w medycynie, korzyściach dla systemu i pacjenta przedstawiciele branży rozmawiali podczas kongresu Future Health, który odbył się 1 października w Warszawie z inicjatywy Grupy LUX MED.

– Future Health jest kongresem dotyczącym przyszłości medycyny. Zachodzi w niej tak dużo zmian, że chcemy być na bieżąco, przekazywać tę wiedzę, inspirować się nawzajem, budować platformy do wymiany myśli, ale też do powstawania nowych rozwiązań – podkreśla prezeska Grupy LUX MED. – Future Health bardzo pasuje do inauguracji naszej uczelni – Wyższej Szkoły Nauk Medycznych. 1 października rozpoczęliśmy rok akademicki i on jest o tyle ważny, że nasza uczelnia będzie skoncentrowana nie tylko na teraźniejszości, ale również na przyszłości medycyny. Chcemy, żeby nasi medycy byli wyjątkowo dobrze wykwalifikowani, przygotowani na zmiany, mieli nowoczesne narzędzia, korzystali z nowoczesnej infrastruktury.