Polska ma szansę wziąć udział w wyścigu o budowę nowych zastosowań AI. Potrzebne są infrastruktura obliczeniowa i talenty

Rozwój sztucznej inteligencji w Polsce będzie w dużej mierze zależał od inwestycji w infrastrukturę obliczeniową, dostępu do danych oraz zdolności do zatrzymania specjalistów rozwijających nowe technologie. Systemy AI coraz częściej wykonują realne zadania w gospodarce, co zwiększa zapotrzebowanie na moce obliczeniowe i kompetencje technologiczne. Tymczasem według danych Eurostatu z 2025 roku rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji wykorzystywało w Polsce mniej niż co 10. przedsiębiorstwo.

– Inwestycje w moce obliczeniowe w Polsce to kluczowy element, o którym musimy pamiętać. Rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji zaczynają wykonywać realną pracę, dlatego te moce obliczeniowe będą umożliwiały jej wykonywanie. Poza tym ułatwią dostęp do danych, ale to, co jest bardzo istotne, to walka o talenty, żeby technologie oparte na sztucznej inteligencji powstawały tutaj w Polsce – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria dr hab. Piotr Sankowski, prof. UW, dyrektor Instytutu Badawczego IDEAS.

Komisja Europejska w raporcie „State of the Digital Decade 2025” wskazuje, że zdolności obliczeniowe, dostęp do danych i kompetencje cyfrowe należą do kluczowych czynników konkurencyjności gospodarki cyfrowej. W dokumencie podkreślono, że rozwój AI w Europie będzie zależał w dużej mierze od dostępności infrastruktury obliczeniowej, chmury oraz możliwości przetwarzania dużych zbiorów danych przez firmy i instytucje publiczne.

Z tego powodu Unia Europejska rozwija wspólną infrastrukturę superkomputerową w ramach inicjatywy EuroHPC. Program obejmuje budowę systemów wysokowydajnych obliczeń oraz centrów wspierających rozwój sztucznej inteligencji. W 2025 roku ogłoszono wybór kolejnych lokalizacji tzw. AI Factories – ośrodków łączących zasoby obliczeniowe, usługi chmurowe i zaplecze badawcze dla przedsiębiorstw oraz instytucji naukowych. Wśród nowych gospodarzy tych centrów znalazła się także Polska.

– Powinniśmy w Polsce walczyć o to, żeby zbudować swoje specjalizacje w dziedzinie sztucznej inteligencji. Trudno będzie nam nawiązać walkę, żeby tworzyć te rozumujące modele sztucznej inteligencji w Polsce, natomiast na pewno powinniśmy walczyć o to, żeby rozumieć, w jaki sposób je wykorzystywać. Ta inteligencja staje się czymś w stylu elektryczności i tak jak dla elektryczności wymyślono suszarki, piecyki elektryczne, to teraz czeka nas wymyślenie urządzeń, które będą wykorzystywały sztuczną inteligencję do realizacji bardzo konkretnych zadań biznesowych czy gospodarczych – ocenia Piotr Sankowski.

Dane Eurostatu pokazują, że wykorzystanie sztucznej inteligencji w przedsiębiorstwach w Europie stopniowo rośnie, choć między państwami członkowskimi utrzymują się duże różnice. W 2025 roku co najmniej jedną technologię AI stosowało 19,95 proc. firm w UE zatrudniających powyżej 10 osób, podczas gdy w Polsce – 8,36 proc.

Najczęściej wdrażane są rozwiązania wspierające konkretne zadania, takie jak analiza języka pisanego, generowanie tekstu czy automatyzacja wybranych procesów. Według Eurostatu technologie analizy języka pisanego stosowało 11,75 proc. przedsiębiorstw w Unii, narzędzia generujące obrazy, wideo lub dźwięk – 9,55 proc., a systemy generujące tekst, mowę lub kod programistyczny – 8,76 proc.

Rozwój takich zastosowań wymaga jednak odpowiedniej infrastruktury technologicznej oraz specjalistów zdolnych je rozwijać i wdrażać.

– Mamy ogromne szanse, żeby robić ciekawe rzeczy, mamy świetnych programistów i informatyków, mamy bardzo dobrze wykształconych młodych ludzi, którzy mogliby te technologie budować tutaj w kraju. Jest wiele przykładów, że te osoby odnoszą ogromne sukcesy za granicą, natomiast warto zawalczyć o to i zbudować taki ekosystem, by odnalazły się tutaj. Gdy to się uda, to Polska ma ogromne szanse, żeby w istotny sposób wziąć udział w tym wyścigu – przekonuje dyrektor Instytutu Badawczego IDEAS.

Zapotrzebowanie na specjalistów technologicznych rośnie w całej Europie i staje się jednym z kluczowych czynników rozwoju sztucznej inteligencji. Według Eurostatu w 2024 roku w Unii Europejskiej pracowało ok. 10,3 mln specjalistów ICT, czyli ok. 5 proc. wszystkich zatrudnionych. Strategia „Cyfrowej dekady” zakłada zwiększenie tej liczby do 20 mln do 2030 roku.

Jednocześnie dane krajowe pokazują, że wykorzystanie AI w polskich firmach pozostaje stosunkowo ograniczone. Według GUS w 2025 roku z rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji korzystało 8,7 proc. przedsiębiorstw, najczęściej używając narzędzi do generowania tekstu lub głosu oraz analizy tekstu.

Raport Polskiego Instytutu Ekonomicznego wskazuje również, że wśród firm, które nie korzystają z AI, aż 77 proc. nie planuje wdrożenia takich rozwiązań, dopóki nie stanie się to konieczne. Najczęściej wskazywanymi barierami są koszty wdrożeń, braki kompetencyjne oraz niepewność co do efektów biznesowych.