Przemysł nie rezygnuje z inwestycji mimo dużej niepewności. Napędzają je wysokie ceny energii

Mimo trudnej sytuacji rynkowej przedsiębiorstwa przemysłowe nie chcą wstrzymywać inwestycji. Jak wynika z raportu ABB Trends 2026/2027, blisko siedem na 10 firm planuje utrzymać lub zwiększyć nakłady. Motywacją są m.in. wysokie ceny energii, na które zwraca uwagę połowa badanych przedsiębiorstw. Jako priorytety inwestycyjne firmy wskazują efektywność energetyczną, automatyzację produkcji, sztuczną inteligencję i cyberbezpieczeństwo.

Szeroko rozumiany przemysł odpowiada dziś za ponad 20 proc. polskiego PKB, około 45 proc. eksportu i 4 mln miejsc pracy. Jego kondycja coraz mocniej zależy jednak od zdolności firm do automatyzacji produkcji, wykorzystania danych, ograniczania kosztów energii i wdrażania nowych technologii. Przedsiębiorstwa, które pozostaną na etapie punktowych wdrożeń i pilotaży, mogą w kolejnych latach zacząć tracić przewagę wobec konkurentów.

– Na dalszy proces cyfryzacji najbardziej powinno wpływać dążenie firm do optymalizacji kosztów. Cyfryzacja pozwala na analizę procesów, wdrażanie nowych, efektywnych rozwiązań, a to jest konieczne, żeby firma mogła się rozwijać i zachować konkurencyjność na rynku – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Stanisław Tański, prezes ABB Sp. z o.o.

W badaniu ABB, przeprowadzonym na 145 przedstawicielach polskiego przemysłu, 51 proc. z nich ocenia poziom automatyzacji w swojej organizacji jako minimalny lub niski. Wprawdzie prawie połowa korzysta z systemów SCADA/DCS, służących do monitorowania, sterowania i automatyzacji procesów przemysłowych, ale w wielu przypadkach są to rozwiązania wdrożone ponad 10 lat temu. To nie pozwala firmom w pełni efektywnie zarządzać energią i kosztami produkcji.

– Podstawowym problemem jest obecnie sytuacja na rynku energetycznym, związana z cenami energii, ale również bezpieczeństwem i stabilnością jej dostaw. Są to równocześnie, jak pokazuje nasze badanie, główne obszary planowanych inwestycji – wskazuje Stanisław Tański.

Na problem wysokich kosztów energii i surowców wskazuje 48 proc. badanych firm, a 68 proc. postrzega je jako zagrożenie dla własnej rentowności. W takich warunkach firmy coraz rzadziej próbują przenosić rosnące koszty na klientów. Zamiast tego szukają trwałych źródeł oszczędności – przede wszystkim poprzez zastosowanie technologii.

Z raportu ABB Trends 2026/2027 wynika, że 35 proc. przedsiębiorstw przemysłowych w Polsce planuje zwiększyć nakłady inwestycyjne, a 33 proc. zamierza utrzymać je na obecnym poziomie. 60 proc. respondentów planuje inwestycje w modernizację infrastruktury elektroenergetycznej.

– Na pierwszym miejscu priorytetów inwestycyjnych, z racji sytuacji rynkowej i dynamicznie zmieniających się cen energii, plasuje się efektywność energetyczna. Wychodzimy naprzeciw tym potrzebom i jesteśmy gotowi do współpracy w tym zakresie. Posiadamy szerokie portfolio rozwiązań, które umożliwia zwiększanie efektywności procesów produkcyjnych – mówi Sebastian Skała, dyrektor biznesu Systemów Napędowych w ABB w Polsce.

W obszarze efektywności energetycznej, którą jako priorytet wskazuje ok. 40 proc. respondentów, do tej pory inwestycje obejmowały głównie rozwiązania pozwalające na bieżący monitoring zużycia energii oraz odnawialne źródła energii. Znacznie rzadziej inwestycje skupiały się na wysokowydajnych silnikach elektrycznych czy magazynach energii.

Na drugim miejscu wśród priorytetów są automatyzacja i cyfryzacja. W obszarze automatyki dominują rozwiązania zwiększające kontrolę nad procesami i ograniczające ryzyko przestojów. Nowoczesne systemy SCADA/DCS wdrożyła prawie połowa przedsiębiorstw, a zdalny monitoring i diagnostykę urządzeń – 45 proc.

Jak podkreślają eksperci, to pokazuje, że polskie firmy zbudowały już fundamenty cyfryzacji, ale dopiero zaczynają wykorzystywać dane do predykcyjnego zarządzania procesami i automatyzacji decyzji operacyjnych. W tym modelu coraz większą rolę będą odgrywać takie technologie jak sztuczna inteligencja, analityka danych oraz głębsza integracja systemów IT i OT.

– Mamy też widoczne inwestycje w cyberbezpieczeństwo – to jest coraz wyraźniejszy trend, ponieważ automatyzacja i cyfryzacja wymagają prawidłowego zabezpieczenia procesów produkcyjnych oraz danych – dodaje Sebastian Skała

Z raportu ABB wynika, że ponad jedna trzecia firm miała już do czynienia z incydentami cyberbezpieczeństwa, a niemal drugie tyle stwierdziło, że woli się w tej kwestii nie wypowiadać. Siłą rzeczy przedsiębiorcy planują zwiększać inwestycje również w tym obszarze.

Coraz większe znaczenie zyskuje także sztuczna inteligencja, choć jej wykorzystanie nadal pozostaje ograniczone. Dane Eurostatu pokazują, że europejskie przedsiębiorstwa wciąż wykorzystują AI w ograniczonym stopniu. W 2025 roku mniej niż 20 proc. przedsiębiorstw w UE (w większości przypadków są to duże firmy) wykorzystywało technologie sztucznej inteligencji.

– AI powoli wdziera się w sferę przemysłu. Ten trend będzie się dynamicznie rozwijał. Musimy tylko dać mu nieco czasu – mówi dyrektor biznesu Systemów Napędowych w ABB w Polsce.