Rosyjskie drony nad Polską wywołały alarm w Europie. Według europosłów Rosja codziennie testuje granice i zdolności reagowania Zachodu

Naruszenie polskiej przestrzeni powietrznej przez kilkanaście rosyjskich dronów stało się jednym z głównych tematów europejskich polityków podczas trwającego posiedzenia Parlamentu Europejskiego w Strasburgu. Incydent został odebrany jako próba testowania granic i sprawdzania zdolności reagowania zarówno Polski, jak i NATO oraz Unii Europejskiej. Dlatego  – jak podkreślają europosłowie z Polski  – solidarna i mocna reakcja państw UE jest sygnałem, że bezpieczeństwo przestrzeni powietrznej Polski i całej wschodniej flanki NATO staje się jednym z priorytetów Unii. Europosłowie wzywają do kolejnych sankcji nakładanych na Rosję. 

– Nie mam żadnych wątpliwości, że to było celowe działanie, prowokacja, próba sprawdzenia reakcji nie tyle polskich, ile europejskich służb. Myślę, że Rosjanie się zdziwili, bo reakcja była natychmiastowa. Na niespotykaną skalę mieliśmy tę prowokację, ale służby i instytucje państwa zadziałały. To pokazuje, jak bardzo musimy być gotowi na takie właśnie prowokacje – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Dariusz Joński, europoseł Platformy Obywatelskiej.

W takich przypadkach pierwsze działania podejmowane są na poziomie narodowym i sojuszniczym – zgodnie z procedurami NATO. Każdy atak lub naruszenie przestrzeni powietrznej państwa członkowskiego musi być zgłoszone i ocenione, a siły szybkiego reagowania są gotowe do działania. Wczoraj w nocy i rano w akcji uczestniczyły także myśliwce sojusznicze, m.in. holenderskie F-35.

– Nie tylko w Polsce, ale też w Europie jest szok, jest poczucie, że została przekroczona kolejna granica, która wydawała się nie do przekroczenia – mówi Michał Kobosko, europoseł z Polski 2050. – Widzimy, że Rosja i Białoruś prowadzą otwartą agresję przeciw nam, przeciw państwu wschodniej flanki NATO i Unii Europejskiej. Podziękowałem moim kolegom holenderskim za bezpośrednią akcję ich samolotów na polskim niebie, bo to także holenderskie F-35 brały udział w tych wydarzeniach.

Do sytuacji odniosła się także przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen w swoim środowym orędziu o stanie UE. W jej ocenie Europa nie będzie w stanie rozwijać gospodarki i skutecznie wdrażać nowych polityk bez zapewnienia bezpieczeństwa swoim obywatelom.

–  Europa wyraża pełną solidarność z Polską. Komunikat Putina jest jasny i nasza reakcja musi być również jasna. Musimy wywrzeć większą presję na Rosję, aby usiadła do stołu negocjacyjnego. Musimy nałożyć więcej sankcji. Pracujemy obecnie nad 19. pakietem we współpracy z partnerami. Koncentrujemy się zwłaszcza na przyspieszeniu odchodzenia od rosyjskich paliw kopalnych, flocie cieni i udziale państw trzecich. Jednocześnie musimy zapewnić większe wsparcie dla Ukrainy. Nikt nie pomógł Ukrainie tak bardzo jak Europa. Dotychczas przekazaliśmy pomoc wojskową i finansową o wartości prawie 170 mld euro, a potrzeba będzie jeszcze więcej – wskazała Ursula von der Leyen w orędziu.

– Putin powinien zostać ukarany za ten kolejny akt agresji. Przede wszystkim należy użyć zamrożonych aktywów rosyjskich, które są na terenie Unii Europejskiej, do dozbrojenia z jednej strony Ukrainy, która walczy bezpośrednio z Rosją na froncie, a z drugiej strony krajów flanki Europy Wschodniej, takich jak Polska, Rumunia czy kraje bałtyckie, które powinny otrzymać olbrzymie wsparcie finansowe właśnie w tym momencie – ocenia Adam Bielan, szef delegacji polskiej PiS w Parlamencie Europejskim.

– Władimir Putin obiecał przywrócić Rosji tę potęgę, którą ona kiedyś była, i nie spocznie, póki nie zrealizuje swojego planu. To tym bardziej oznacza, że nie możemy spocząć w wysiłkach NATO, by jego plan się nie powiódł. To niezwykle poważna sytuacja i wszystkie siły międzynarodowe, wszystkie atuty, które ma NATO i UE, muszą zostać wykorzystane – wskazuje Michał Kobosko.

Debata w Strasburgu, o którą wnioskowali polscy europosłowie, ma być wyraźnym sygnałem politycznym, że bezpieczeństwo państw wschodniej flanki NATO i UE staje się wspólnym priorytetem całej Wspólnoty.

– Myślę, że przewodnicząca Komisji Europejskiej była wyrazicielem chyba wszystkich, kiedy powiedziała: nie oddamy jednego centymetra kwadratowego ziemi Unii Europejskiej, będziemy walczyć o każdy centymetr. To jest bardzo ważne, bo musimy liczyć na Europę, na sojuszników NATO, i ten tydzień pokazuje, że możemy liczyć – mówi Dariusz Joński.

– To, co się wydarzyło w Polsce, niezależnie, czy był to przypadek, czy celowa prowokacja, to test na naszą solidarność, na naszą jedność – ocenia Andrzej Halicki, europoseł PO. – Ważne, że jesteśmy razem, że jest reakcja natychmiastowa, ale to jest także przesłanie dla polskich polityków. Apeluję o to, by nie atakować siebie nawzajem, by nie prowadzić polskich wojenek. To czas na solidarność, na współpracę, to jest egzamin dla wszystkich, którzy interes Polski mają w sercu.

To nie pierwszy raz, gdy rosyjska agresja dociera do granic państw UE. Podobne naruszenia zdarzały się już wcześniej nad krajami NATO sąsiadującymi z Ukrainą, a jednym z nich była tragedia w Przewodowie. Zdaniem polityków obecny, poważny incydent powinien skłonić Zachód do poważniejszej rozmowy o ochronie przestrzeni powietrznej nad Ukrainą, co byłoby najskuteczniejszym, ale też najdalej idącym krokiem.

– Pytanie, czy w sytuacji, kiedy Polska, kraj natowski i unijny, została bezpośrednio dotknięta atakami rosyjskich dronów Shahed, czy to nie jest taki moment, w którym musimy sobie powiedzieć bardzo stanowczo: sytuacja się zmieniła, jest dużo poważniejsza i to, co wcześniej wydawało się niemożliwe czy nie do zrobienia, powinniśmy poważnie rozważyć – podkreśla Michał Kobosko.

– Parlament Europejski i Komisja Europejska powinny zmienić swoją politykę względem przemysłu, w szczególności obronnego. Dzisiaj największe obciążenie kosztowe europejskiego przemysłu to są wysokie ceny energii spowodowane polityką Zielonego Ładu. Od Zielonego Ładu trzeba natychmiast odejść, Putin nie przejmuje się ochroną klimatu, podobnie Chińczycy, oni po zęby się zbroją i my musimy zacząć robić dokładnie to samo – mówi Adam Bielan, szef delegacji polskiej PiS w Parlamencie Europejskim. – Musimy w bardzo bliskiej kooperacji z naszym amerykańskim sojusznikiem, ale również z takimi zaprzyjaźnionymi krajami jak Korea Południowa, odbudowywać nasze zdolności przemysłu obronnego, nie eliminować ich sztucznie, tak jak to robi przyjęty niedawno program SAFE.

Program preferencyjnych pożyczek SAFE na inwestycje w zdolności obronne jest częścią szerszego planu dozbrajania Europy w związku z działaniami Rosji. W tym tygodniu KE poinformowała, że do Polski trafi 43,7 mld euro z łącznej puli 150 mld. Z tych środków mogą być finansowane co do zasady zamówienia przynajmniej dwóch państw członkowskich UE lub krajów EWG, EFTA czy Ukrainy.  

– To największa w historii kwota. Co będziemy mogli z tego zrobić i co za to kupić? Uzbrojenie oczywiście i wszystkie systemy radarowe. To będą bardzo mądre wydatki na bezpieczeństwo naszego kraju i Europy, ale również, co najważniejsze, to będą też pieniądze, które będziemy mogli zainwestować w polskie firmy zbrojeniowe – zapowiada Dariusz Joński.