Większość dzieci bez nadzoru w sieci. Jedna trzecia rodziców monitoruje ich aktywność online

Średni wiek dziecka w momencie założenia pierwszego konta w mediach społecznościowych wynosi 11 lat, chociaż zgodnie z obowiązującymi regulaminami platform powinno to być 13 lat – wynika z badań Centralnego Ośrodka Informatyki. Wskazują one także, że w 40 proc. domów nie ma żadnych zasad korzystania z internetu przez dzieci. Tylko jedna trzecia nastolatków przyznaje, że rodzice monitorują ich aktywność w sieci. To pokazuje, że w świecie cyfrowym dzieci często są same, choć – jak podkreślają – liczą na przewodnictwo rodziców.

– Przeprowadziliśmy badania grupy dzieci i młodzieży oraz osób dorosłych, które żyją w jednej rodzinie, dotyczące kompetencji cyfrowych, świadomości higieny cyfrowej oraz tego, jak się poruszać w świecie usług cyfrowych. Najbardziej nas zaskoczyło, że dzieci i młodzież oczekują, że ich rodzice, opiekunowie będą przewodnikami w świecie cyfrowym i będą wprowadzać ich w arkana korzystania z usług cyfrowych. Natomiast rodzice i opiekunowie nie do końca w to wierzą – mówi agencji Newseria Radosław Maćkiewicz, dyrektor Centralnego Ośrodka Informatyki (COI), który odpowiada za rozwój aplikacji mObywatel i mObywatel Junior.

Badanie przeprowadzone przez COI w ramach inicjatywy Cyfrowe Mosty wskazuje, że 84 proc. badanych w wieku 10–16 lat podkreśla, że ma zaufanie do rodziców i opiekunów jako źródeł informacji na temat internetu i aplikacji. To znacznie większy odsetek niż w przypadku influencerów czy sztucznej inteligencji. 71 proc. dzieci postrzega rodziców jako swoich cyfrowych przewodników, którzy uczą ich odpowiedzialnego i bezpiecznego korzystania z nowych technologii. Jednocześnie odsetek rodziców, którzy widzą siebie w tej roli, wynosi 55 proc. Część z pozostałej grupy dorosłych przyznaje, że potrzebowałaby do tego wiedzy, szkoleń i praktycznego doświadczenia. Co piąty z nich chciałby w przyszłości stać się takim wsparciem dla swojego dziecka. Dla porównania liczy na to ponad połowa badanych dzieci.

– Dziś mniej niż połowa rodziców aktywnie weryfikuje aktywność dziecka w sieci, natomiast też nie wiemy, gdyż to jest deklaratywne, w jaki sposób to robią. Prowadzi nas to do konkluzji, że jednak dzieci poruszają się w świecie online’owym bez większego nadzoru osób dorosłych. To jest bardzo istotny element, na który powinniśmy zwrócić uwagę – podkreśla Radosław Maćkiewicz.

Centralny Ośrodek Informatyki wskazuje, że średni wiek dziecka w momencie założenia pierwszego konta w mediach społecznościowych wynosi 11 lat. Przed 13. rokiem życia zakłada je 74 proc. dzieci – wbrew zasadom określonym w regulaminach (nie dotyczy wersji Kids), a przed dziewiątym rokiem życia – 18 proc.

6 proc. dzieci przyznaje, że rodzice w ogóle nie rozmawiają z nimi o świecie online, a w 40 proc. domów nie obowiązują żadne zasady dotyczące korzystania z internetu. Jeżeli jakieś się pojawiają, najczęściej dotyczą czasu spędzanego przed ekranem lub dozwolonych pór łączenia (42 proc.) oraz zakazu korzystania z urządzeń podczas posiłków. W 41 proc. rodzin, które wprowadziły jakąś formę kontroli, jest nią rozmowa z dzieckiem o jego aktywności i doświadczeniach w sieci. Jednocześnie co trzeci rodzic przyznaje, że sam monitoruje aktywność swojego dziecka w internecie, a 28 proc. – że stosuje programy do kontroli rodzicielskiej.

Raport COI wskazuje, że zaangażowanie rodziców w cyfrowy świat ich dzieci przynosi efekty. Młodzi ludzie, którzy mogą liczyć na wsparcie opiekunów, spędzają w sieci mniej czasu. Chętniej też dzielą się informacjami o zagrożeniach, z którymi się zetknęli, czy innych negatywnych doświadczeniach.

– Rodzice i opiekunowie mogą być przewodnikami w świecie cyfrowym dla dzieci i młodzieży. Aby to się stało, powinni podnosić swoje podstawowe kompetencje cyfrowe, aby poczuli się pewniej i mogli zasilić młodych informacjami na temat bezpiecznego i odpowiedzialnego poruszania się w sieci. Dzięki badaniom doszliśmy do wniosków, w jaki sposób przygotować dorosłych do odpowiedzialnego przekazywania wiedzy i bycia przewodnikiem, ale też osobą, która sama da przykład, w jaki sposób korzystać z nowych technologii – mówi dyrektor Centralnego Ośrodka Informatyki.

Takie są też cele programu edukacyjnego Cyfrowe Mosty przygotowanego przez ośrodek. We współpracy z partnerami (Fundacją Dbam o Mój Z@sięg, Ministerstwem Cyfryzacji i Rzecznikiem Praw Dziecka) dostarcza rodzicom, opiekunom i nauczycielom wiedzę i praktyczny know-how, ale też różne narzędzia do wdrożenia w domach i szkołach: materiały edukacyjne, rozmowy z ekspertami czy wskazówki do rozmowy z dziećmi i przygotowywania wspólnie z nimi zasad funkcjonowania online.