Zdecydowana większość studentów regularnie oszczędza. Swoją wiedzę finansową oceniają na 2+

Tylko 12 proc. studentów twierdzi, że nie oszczędza. Zdecydowana większość, niezależnie od swojej sytuacji finansowej, stara się regularnie budować swoją poduszkę finansową – wynika z badania „Portfel studenta 2025”. To świadczy o rozsądnym podejściu do kwestii finansów, chociaż studenci swoją wiedzę ekonomiczną oceniają najniżej spośród badanych grup wiekowych.

– Zdecydowana większość studentów zdaje sobie sprawę, że powinna i może oszczędzać. Bardzo mały odsetek, na poziomie około 10 proc. ankietowanych osób w wieku 18–24 lata, stwierdził, że nie oszczędza. Natomiast pozostali jednak starają się to robić – odkładają mniejsze lub większe kwoty, w zależności od możliwości i pewnie od wewnętrznych przekonań i postawy – mówi agencji Newseria Michał Polak, wiceprezes Fundacji Warszawski Instytut Bankowości (WIB).

Badanie WIB „Sytuacja finansowa młodych Polaków 2025” wskazuje, że 23 proc. oszczędzających odkłada średnio ponad 500 zł miesięcznie. Podobny odsetek wskazał, że miedzy 251 a 500 zł. To dwa najwyższe deklarowane progi w badaniu. 19 proc. deklaruje, że posiada ponad 10 tys. zł oszczędności, 14 proc. – między 5 a 10 tys. zł. Tylko 12 proc. twierdzi, że nie ma nic odłożone.

– Wydaje się, że te ostatnie kilka lat, które naocznie pokazały również młodym ludziom, czym jest inflacja, czym może być wzrost raty kredytu, spowodowały, że odpowiedzialnie podchodzą do kwestii finansów – mówi ekspert.

Studenci jednak sami oceniają swoje podejście bardziej krytycznie. Z raportu „Poziom wiedzy finansowej 2025” wynika, że studenci samoocenili się na 2,6 w pięciostopniowej skali. To najniższy wynik wśród badanych grup wiekowych i nieco poniżej średniej oceny Polaków – 2,92.

– To wynika z dwóch głównych czynników. Pierwszy czynnik to jednak ciągle niedostateczny system edukacji formalnej w tym zakresie. Wprawdzie uchwalenie Krajowej Strategii Edukacji Finansowej czy też zmiany w przedmiocie biznes i zarządzanie w szkołach ponadpodstawowych to mogą być impulsy do jeszcze lepszych zmian. Natomiast nadal jest zdecydowanie za mało nauki ekonomii w szkole w sposób atrakcyjny i przystępny – mówi Michał Polak.

Drugi czynnik jest związany z tym, że w wielu domach wciąż temat pieniędzy to tabu. Jeżeli młode osoby nie wyniosą wiedzy o finansach z domu, nie nauczą się tego na lekcjach w szkole, to wchodzą w dorosłość z niską świadomością.

– I dopiero potem kolejne decyzje finansowe, takie jak wzięcie kredytu, rozpoczęcie myślenia na temat własnej emerytury, powodują, że osoby te zaczynają się tymi tematami interesować i próbować nabywać w tym zakresie wiedzę – mówi wiceprezes WIB.

Raport pokazuje także, że młodzi Polacy wciąż czują niedosyt wiedzy ekonomicznej. To sygnał, że mimo rosnącej świadomości potrzebne są dalsze działania edukacyjne, które przygotują studentów do świadomego zarządzania pieniędzmi.

– Jako Fundacja Warszawski Instytut Bankowości staramy się z tymi działaniami docierać do jak najmłodszych grup odbiorców, aby świadomość tego, czym jest pieniądz, cyfrowe finanse, inwestowanie, jednak była obecna w świadomości od jak najmłodszych lat, aby pierwsze decyzje finansowe były obarczone jak najmniejszym ryzykiem błędu – mówi Michał Polak.

41 proc. studentów ocenia swoją sytuację jako lepszą niż rok wcześniej. Co piąty deklaruje pogorszenie, a prawie co trzeci – stabilizację. 17 proc. przyznaje, że rozważa przerwanie nauki z powodu problemów finansowych. Jednak zamiast rezygnować ze studiowania, większość studentów wskazuje na inne środki zaradcze. Co trzeci student deklaruje, że planuje utrzymać wydatki na stabilnym poziomie. 43 proc. rozważa podjęcie pierwszej lub kolejnej pracy. W ciągu dekady przeciętne miesięczne wydatki studenta wzrosły prawie dwukrotnie – o 2 tys. zł. Jednak w ostatnich dwóch latach dynamika wzrostów była zdecydowanie mniejsza.

– Studenci starają się dorabiać nieco do swoich przychodów, aby to nie było tylko wsparcie finansowe od rodziny, aby to nie było tylko ewentualnie wsparcie stypendialne, ale też własne zarobione pieniądze. To w naszej ocenie pokazuje, że gen przedsiębiorczości wśród studentów jest aktywny, choć na pewno w zakresie ich pozycji na rynku pracy można mieć tutaj różne oceny – dodaje wiceprezes Fundacji Warszawski Instytut Bankowości.

Dane WIB i ZBP wskazują, że ponad połowa badanych studentów ocenia sytuację swojej grupy wiekowej na rynku pracy jako złą. Dane wskazują m.in. na pogarszającą się relację wysokości dochodów i kosztów utrzymania. Tylko 12 proc. odpowiedziało, że biorąc pod uwagę dostępność ofert, warunków zatrudnienia, wysokości płacy i możliwości łączenia pracy ze studiami, sytuacja ta jest dobra. To może być jeden z powodów, dla których 41 proc. badanych (+6 pkt proc. r/r) nie podejmuje żadnej pracy.