News powiązane z ETS2

Zdaniem przewodniczącej Komisji Europejskiej system handlu emisjami CO2 wymaga modernizacji i uelastycznienia. Trwają już prace nad konkretnymi zmianami, które mają być gotowe do lipca 2026 roku. Również w Parlamencie Europejskim coraz więcej jest zwolenników reformy ETS i odsunięcia wdrożenia ETS2 o kilka lat. Nie brakuje jednak głosów wzywających do całkowitej rezygnacji z systemu.

Wejście w życie systemu ETS2 zostało przesunięte z 2027 na 2028 rok. Zdaniem Bogdana Rzońcy, posła do Parlamentu Europejskiego z PiS i EKR, powinno to zostać całkowicie zablokowane. – Nasza grupa będzie o to zabiegać, ponieważ ETS2 bardzo podwyższa ceny energii we wszystkich krajach Unii Europejskiej – ocenia. Dodaje, że należy blokować wszystkie pomysły podatkowe KE, które podniosą koszty życia. Jego zdaniem lepszym rozwiązaniem w kontekście zachowania unijnej konkurencyjności jest szukanie oszczędności.

Unijny system handlu emisjami jest wskazywany przez polityków różnych partii jako jeden z czynników wpływających na wysokie ceny energii w europejskim przemyśle, czyli również na spadek jego konkurencyjności. Przestrzegają oni, że ETS2, który od 2028 roku obejmie emisje CO2 ze spalania paliw w budynkach i transporcie drogowym, tym razem dotknie już nie tylko przedsiębiorców, ale też konsumentów. Polscy europosłowie podkreślają więc potrzebę rewizji ambitnych celów klimatycznych.

Unia Europejska dąży do redukcji emisji gazów cieplarnianych (GHG) do 2040 roku o 90 proc. w porównaniu z poziomem z 1990 roku. Parlament Europejski na sesji w lutym poparł wyznaczenie nowego, ambitniejszego pośredniego celu klimatycznego. Przeciwnicy tej reformy w PE podkreślają jednak, że to chybiony pomysł, bo prawdopodobnie nie uda się osiągnąć nawet założenia wyznaczonego na 2030 rok. Nazywają tę reformę gospodarczym samobójstwem.

Projekt nowych ram finansowych Unii Europejskiej na lata 2028–2034 spotkał się z licznymi głosami krytyki. – Nigdy start negocjacji nie był takim falstartem – ocenia europoseł Janusz Lewandowski. Propozycji Komisji Europejskiej zarzuca się przede wszystkim przesadne scentralizowanie, co może podważać decyzyjność np. krajowych samorządów. Również pomysł stworzenia zasobów własnych UE z części podatków zbieranych od obywateli państw członkowskich może być trudny do przeforsowania.

Zmniejszenie funduszy na rolnictwo, ograniczenie suwerenności poszczególnych krajów poprzez centralizację podatków takich jak akcyza oraz ryzyko politycznego szantażu ze strony Komisji Europejskiej – to zdaniem Piotra Müllera z Prawa i Sprawiedliwości wady projektu nowego budżetu UE na lata 2028–2034. Z kolei Krzysztof Hetman z Polskiego Stronnictwa Ludowego krytykuje połączenie drugiego filaru rolnictwa z polityką spójności oraz wzywa do zablokowania umowy handlowej z Mercosurem, wskazując na obawy polskich rolników. Obaj posłowie podkreślają brak transparentności i dialogu ze strony Komisji Europejskiej w procesie konsultacji.

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej z końcem czerwca zakończyło konsultacje Planu Społeczno-Klimatycznego, który otwiera drogę do pozyskania 65 mld zł (11,4 mld euro pochodzących z Funduszu Społeczno-Klimatycznego oraz 25 proc. środków wkładu krajowego). Polska będzie jego największym beneficjentem, a część budżetu zostanie przeznaczona wsparcie walki z ubóstwem transportowym. Organizacje branżowe oceniają jednak, że walka z tym zjawiskiem może się okazać nieskuteczna. W toku konsultacji zgłosiły swoje zastrzeżenia co do priorytetów w wydatkach i sposobu wsparcia inwestycji w transport rowerowy.

Dobiegają końca konsultacje społeczne Planu Społeczno-Klimatycznego, tzw. KPO2, który ma być podstawą do wypłaty środków z nowego instrumentu finansowego Unii Europejskiej – Społecznego Funduszu Klimatycznego. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej zapowiada, że mają one trafić m.in. na walkę z tzw. ubóstwem transportowym, łagodzenie skutków wprowadzenia ETS2 i unowocześnienie kolei, które stanowi ogromne wyzwanie.

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) ocenia, że mimo starań Polsce nie uda się osiągnąć redukcji emisji gazów cieplarnianych o 55 proc. do 2030 roku. Mamy wprawdzie rekordowy poziom 30 proc. energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych, ale polska gospodarka w dalszym ciągu jest wysokoemisyjna ze względu na spory udział węgla. OECD zaleca przyspieszenie dekarbonizacji i uproszczenie systemu wydawania pozwoleń dla nowych instalacji OZE. Rekomenduje także reformę podatków w transporcie.