Przegląd mediów

wrzesień 2020

Kontrola kontrahentów kontrolowanego w ustawie – Ordynacja podatkowa

2020-09-21  |  12:49
Przegląd mediów

Organy podatkowe w toku prowadzonej kontroli podatkowej u podatnika mogą dokonać weryfikacji rozliczeń jego kontrahentów. Dzięki temu poznają dokładny przebieg transakcji i mogą zweryfikować, czy obie jej strony wykazały ją poprawnie na potrzeby podatkowe. Kontrahenci kontrolowanego podatnika mają ograniczone prawa i obowiązki w związku z prowadzoną kontrolą. Zawsze jednak powinni wiedzieć, w jakich granicach może poruszać się organ podatkowy, jakich dokumentów żądać czy jakie czynności wykonać. Rozszerzenie zakresu uprawnień organów podatkowych może prowadzić w praktyce do utrudnień w funkcjonowaniu przedsiębiorców związanych z dodatkowymi czynnościami administracyjnymi, ponieważ organy podatkowe mogą weryfikować cały łańcuch dostaw.

Żądanie przedstawienia dokumentów

Zgodnie z treścią art. 274c Ordynacji podatkowej w toku postępowania lub kontroli podatkowej organy mogą żądać od kontrahentów podatnika prowadzących działalność gospodarczą określonych dokumentów. Organ może zażądać od kontrahenta przedstawienia dokumentów objętych czynnościami u podatnika w celu sprawdzenia ich rzetelności i prawidłowości oraz przekazania wyciągu z ksiąg podatkowych i dowodów księgowych w odpowiednich strukturach Jednolitego Pliku Kontrolnego. Obowiązek przekazania plików JPK wynika z dodanego do Ordynacji podatkowej art. 193a, zgodnie z którym w przypadku prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu programów komputerowych organ może zażądać przekazania całości lub części ksiąg w formie elektronicznej.

Należy wskazać, że na podstawie tego przepisu organ może badać jedynie prawidłowość i rzetelność dokumentów. Nie powinien więc wykraczać poza te dwa obszary. Nieco inaczej jest w przypadku przekazywania struktur JPK, gdzie ustawodawca nie ograniczył się jedynie do prawidłowości i rzetelności. Oznacza to, że organ może w sposób swobodny w ramach prowadzonego postępowania weryfikować JPK kontrahenta.

Pomimo iż przepisy te umiejscowione są w Ordynacji podatkowej w dziale „Czynności sprawdzające”, to w praktyce stanowią kontrolę krzyżową u kontrahenta podatnika. Taka klasyfikacja oznacza brak pełnej ochrony dla kontrahenta, jaką przewidują przepisy o kontroli podatkowej. W szczególności zasady postępowania z dowodami nie są tak precyzyjnie uregulowane w przypadku czynności sprawdzających. Z przeprowadzonych czynności sprawdzających sporządza się protokół. Wszelkie czynności opisane powyżej kontrahent powinien wykonać na własny koszt.

Ponadto należy dodać, że zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych kontrola krzyżowa możliwa jest tylko w ramach prowadzonego postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, ale nie poza nimi. Ponadto kontrola kontrahenta została ograniczona do konkretnej dostawy i konkretnego okresu kontrolowanego u podatnika. Teoretycznie więc organ nie może zażądać dokumentów z innych okresów albo dotyczących innych dostaw.

Nie można też prowadzić kontroli krzyżowej w sytuacji, gdy u podatnika zostały wszczęte jedynie czynności sprawdzające (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2017 r., sygn. III SA/Wa 1149/16).

Kontrola pośredników

Ponadto w § 1c tegoż artykułu ustawodawca dopuścił możliwość kontrolowania kontrahentów kontrahenta, czyli także pośrednich dostawców uczestniczących w dostawie tego samego towaru lub świadczeniu tej samej usługi. Jedyne ograniczenie w tym zakresie sprowadza się do możliwości żądania dokumentów związanych wyłącznie z tą dostawą czy tym świadczeniem usług. Rozszerzenie zakresu kontroli umożliwia organom weryfikację całego łańcucha dostaw tego samego towaru lub świadczenia tej samej usługi.

Odpowiednie zastosowanie art. 155 O.p. do kontroli krzyżowej

Szerszy zakres uprawnień w stosunku do kontrahenta kontrolowanego podatnika mają organy podatkowe w przypadku art. 155 Ordynacji podatkowej. Przewiduje on, że organ może zażądać od kontrahenta złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów czy dokonania określonych czynności. Przepis ten wskazuje na bardzo szeroki katalog dokumentów oraz czynności, jakich może żądać organ. Począwszy od przedstawienia faktur, umów, porozumień czy korespondencji z kontrahentem, na przesłuchaniu i konieczności składania zeznań skończywszy. Ponadto zgodnie z podejściem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. II GSK 485/17) organ podatkowy powinien uprawdopodobnić, że żądane dokumenty są niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to więc, że pismo skierowane do kontrahenta powinno zawierać coś więcej niż tylko wykaz żądanych dokumentów. Art. 155 Ordynacji podatkowej można zastosować do kontroli krzyżowej z pominięciem rozdziału 11, czyli postępowania dowodowego.

Autor: radca prawny Robert Nogacki

Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Newseria nie ponosi odpowiedzialności za treści oraz inne materiały (np. infografiki, zdjęcia) przekazywane w „Biurze Prasowym”, których autorami są zarejestrowani użytkownicy tacy jak agencje PR, firmy czy instytucje państwowe.

Informacje z dnia: 21 września

Medium

Więcej ważnych informacji

Jedynka Newserii

Jedynka Newserii

Biogen

Aktualne oferty pracy

Specjalista ds. sprzedaży

Aktualnie poszukujemy kandydatów i kandydatek na stanowisko: Specjalista ds. sprzedaży. Ze szczegółami oferty można zapoznać się na tej podstronie.

Konsument

Na Śląsku stawiają na innowacje społeczne i zielone technologie. Duże inwestycje klimatyczne czekają wszystkie polskie miasta

W najbliższych kilkunastu latach polskie miasta czekają duże inwestycje związane z potrzebą dostosowywania do europejskiej polityki klimatycznej i z przeciwdziałaniem zmianom klimatu. Środki potrzebne są przede wszystkim na nowe technologie, poprawiające jakość życia w długoletniej perspektywie. Sytuację skomplikowała jednak pandemia, w wyniku której samorządy tracą miliony złotych m.in. przez koszty walki z wirusem i mniejsze wpływy z podatków. W trudnych czasach potrzebne jest innowacyjne podejście do zarządzania, zwłaszcza w miastach, których gospodarka opiera się na kopalniach. W ramach projektu Rybnik360 śląskie miasto do 2035 roku chce zastąpić wygaszane stopniowo górnictwo, opierając się m.in. na zielonych technologiach i odnawialnych źródłach energii.

 

Finanse

Tarcza branżowa trafi pod obrady Senatu. Możliwe rozszerzenie listy sektorów uprawnionych do pomocy

Zgodnie z zapowiedziami rządu od 28 listopada ponownie zaczną działać sklepy i usługi w galeriach handlowych, choć w bardziej rygorystycznym reżimie sanitarnym. Na większe luzowanie obostrzeń na razie nie pozwala wciąż wysoka liczba zakażeń i zgonów. Firmy z określonych branż, które pozostają zamknięte, będą mogły liczyć na pomoc z tarczy branżowej, przyjętej w ubiegłym tygodniu przez Sejm. Problem w tym, że lista PKD jest niewystarczająca i z tym najczęściej przedsiębiorcy zgłaszają się dziś do Rzecznika MŚP. Wicepremier Jarosław Gowin zapowiedział, że na etapie prac Senatu wsparcie to może zostać rozszerzone na innych beneficjentów.

Farmacja

Pacjenci z ciężkimi chorobami jelit muszą przerywać terapię po 1-2 latach ze względów administracyjnych. Lekarze apelują o zmiany

Na nieswoiste zapalenia jelit choruje około 50 tys. Polaków, głównie młodych osób przed 35. rokiem życia. Pacjenci z ciężkim przebiegiem choroby potrzebują terapii biologicznej, która w Polsce jest dostępna w ramach programów lekowych. Te ze względów administracyjnych są jednak ograniczone czasowo do 1–2 lat. Po tym okresie pacjenci nie mogą już kontynuować leczenia, a do programu lekowego mogą zostać włączeni ponownie dopiero, kiedy nastąpi nawrót choroby i ciężkie nasilenie jej objawów. Lekarze apelują o zmianę tych kryteriów. – Przerywanie terapii, które może doprowadzić do utraty jej skuteczności, powinno być uznane za błąd. To ryzykowne dla pacjentów – podkreśla prof. Jarosław Reguła, krajowy konsultant w dziedzinie gastroenterologii.

 
 

Problemy społeczne

Pandemia zwiększyła zainteresowanie ubezpieczeniami na życie. Klienci częściej szukają ochrony na wypadek nagłego zachorowania i pobytu w szpitalu

W ostatnich miesiącach widać większe zainteresowanie ubezpieczeniami na życie. Po wiosennym spowolnieniu spowodowanym lockdownem w III kwartale wzrósł popyt na ubezpieczenia, mimo wakacji, które zazwyczaj są spokojniejszym okresem w sprzedaży. W Unilinku od stycznia do września dynamika sprzedaży wzrosła o 120 proc. r/r, a w samym wrześniu – o 136 proc. To nie tylko efekt wzrostu świadomości ubezpieczeniowej, ale też przesunięcia w czasie decyzji o zakupie polisy.