Przegląd mediów

październik 2019

Postępowanie podatkowe w przypadku unikania opodatkowania w świetle przepisów Ordynacji podatkowej

2019-10-23  |  11:13
Przegląd mediów

Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują możliwość prowadzenia specyficznego postępowania podatkowego przez szefa KAS. Postępowanie to związane jest z zastosowaniem tzw. klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.

Kiedy organy stosują klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania?

Od 2016 r. organy podatkowe posiadają dodatkową broń w walce z celowym unikaniem opodatkowania. Zgodnie z art. 119a Ordynacji podatkowej czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli osiągnięcie tej korzyści, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, było głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania, a sposób działania był sztuczny. W takiej sytuacji organy skarbowe mają możliwość zastosowania tzw. klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Fiskus w takiej sytuacji ustala skutki podatkowe danej czynności na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki mógłby zaistnieć, gdyby dokonano czynności odpowiedniej. Odpowiednia jest natomiast czynność, której dokonałby podmiot, gdyby działał rozsądnie i kierował się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej, sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, a sposób działania nie byłby sztuczny. Zresztą taka czynność odpowiednia może też polegać na zaniechaniu określonego działania.

Jak ocenia się działanie podatników w kontekście klauzuli?

Organy Krajowej Administracji Skarbowej, kontrolując określonych podatników, biorą pod uwagę szereg różnych czynników i działań, w tym nieuzasadnione dzielenie operacji, angażowanie podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, elementy prowadzące do uzyskania stanu identycznego przed dokonaniem czynności, elementy wzajemnie się znoszące lub kompensujące, ryzyko gospodarcze przewyższające spodziewane korzyści inne niż podatkowe w takim stopniu, że należy uznać, iż działający rozsądnie podmiot nie wybrałby tego sposobu działania, sytuacja, w której osiągnięta korzyść podatkowa nie ma odzwierciedlenia w poniesionym przez podmiot ryzyku gospodarczym lub zysk przed opodatkowaniem, który jest nieznaczny w porównaniu do korzyści podatkowej, która nie wynika bezpośrednio z rzeczywiście poniesionej straty ekonomicznej.

Wszczęcie postępowania podatkowego

Jeżeli organy Krajowej Administracji Skarbowej uznają za zasadne zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, szef KAS wszczyna postępowanie podatkowe lub w drodze postanowienia, w całości lub w części na wniosek organu podatkowego przejmuje do dalszego prowadzenia postępowanie podatkowe, kontrolę podatkową lub kontrolę celno-skarbową. Dzieje się tak w sprawach określenia lub ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, określenia wysokości straty podatkowej, stwierdzenia nadpłaty lub określenia wysokości nadpłaty albo zwrotu podatku, odpowiedzialności płatnika za podatek niepobrany lub pobrany a niewpłacony oraz odpowiedzialności podatnika za podatek niepobrany przez płatnika, a także o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień spadkobiercy.

Postępowanie podatkowe na wniosek

Co istotne, w odniesieniu do należności podatkowych, które ustala wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa, szef KAS może na wniosek właściwego organu podatkowego przejąć prowadzone postępowanie podatkowe. Dokonując z kolei przejęcia kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, szef KAS powinien je z urzędu zawiesić i jednocześnie wszcząć postępowanie podatkowe. Oczywiście na takie postanowienie w przedmiocie zawieszenia kontroli, stronie służy zażalenie. Z kolei zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów. W wydanym orzeczeniu szef KAS musi wskazać, w jakim zakresie przejmuje postępowanie podatkowe, kontrolę podatkową lub kontrolę celno-skarbową. Co również istotne, wszelkie czynności dokonane przez organ podatkowy przed przyjęciem postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej pozostają w mocy.

Co powinien zawierać wniosek o wszczęcie postępowania?

Należy również wskazać, że wniosek organu podatkowego o przejęcie prowadzonego postępowania przez szefa KAS powinien zawierać ściśle określony katalog informacji. Przede wszystkim oznaczenie strony lub kontrolowanego, zakres prowadzonego dotychczas postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, opis ustaleń faktycznych, informację o stwierdzonych nieprawidłowościach, a także uzasadnienie w kontekście możliwości zastosowania klauzuli o unikaniu opodatkowania. Dodatkowo organ powinien dołączyć wskazanie korzyści podatkowej razem z jej szczegółowym wyliczeniem. Zanim szef KAS zdecyduje się na przejęcie określonego postępowania, może jeszcze zlecić organom podatkowym przeprowadzenie dodatkowych czynności. Wraz ze złożonym wnioskiem organy podatkowe przekazują szefowi KAS akta sprawy. W sytuacji, w której uznałby on, że nie ma podstaw do zastosowania klauzuli o unikaniu opodatkowania, szef KAS jest zobowiązany do zwrotu tych dokumentów właściwemu organowi.

Odmowa wszczęcia postępowania lub przejęcia postępowania

W zakresie postępowania podatkowego związanego z klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania istnieje pewien wyłom. Szef KAS może bowiem odmówić wszczęcia postępowania podatkowego lub odmówić przejęcia postępowania podatkowego, kontroli skarbowej lub kontroli celno-skarbowej, a postępowanie wszczęte lub przejęte może umorzyć lub przekazać właściwemu organowi podatkowemu wówczas, gdy przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania jest możliwe przy użyciu innych środków niż klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania.

Wystąpienie do innych organów o zajęcie stanowiska

Istotne jest również to, że szef KAS ma też uprawnienie do wystąpienia do właściwego organu podatkowego o zajęcie stanowiska w sprawie w wyznaczonym terminie, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia doręczenia wystąpienia. Może też zasięgnąć informacji w Radzie do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania. Rada wyda wtedy pisemną opinię co do zasadności zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania wraz ze szczegółowym uzasadnieniem. Taką opinię wydaje się nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania akt sprawy od szefa KAS.

Klauzula groźna dla podatników

Dzięki istnieniu klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania organy skarbowe zyskały szereg nowych mechanizmów ułatwiających im ściąganie podatku od tych podmiotów, które w sposób sztuczny kreowały swoją strategię działania, w ten sposób, aby uzyskać korzyść podatkową. Warto jednak podkreślić, że obecna, dość rygorystyczna konstrukcja przepisów o klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania powoduje, że kontroli mogą podlegać nawet ci mali podatnicy, których intencją wcale nie było niepłacenie podatku.

Autor:

radca prawny Robert Nogacki

Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

 

 

Newseria nie ponosi odpowiedzialności za treści oraz inne materiały (np. infografiki, zdjęcia) przekazywane w „Biurze Prasowym”, których autorami są zarejestrowani użytkownicy tacy jak agencje PR, firmy czy instytucje państwowe.

Informacje z dnia: 23 października

Medium

Więcej ważnych informacji

Jedynka Newserii

Jedynka Newserii

Bankowość

ZBP: Niekorzystne dla banków rozstrzygnięcia ws. kredytów frankowych oznaczałyby upadek części sektora bankowego. Banki nie byłyby w stanie finansować bieżących potrzeb gospodarki

Dziś Izba Cywilna Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów ma się zająć kwestią rozliczeń po ewentualnym unieważnieniu przez sąd umowy kredytu frankowego. Pytania w tym temacie wysłał do SN Rzecznik Finansowy. Z kolei w przyszłym tygodniu izba w pełnym składzie ma wydać uchwałę w sprawie sześciu pytań pierwszej prezes SN również dotyczących frankowiczów. Zarówno kredytobiorcy, jak i banki czekają na rozstrzygnięcie palącego problemu. Według Związku Banków Polskich, choć nie sposób przewidzieć, w którym kierunku ono pójdzie, to jeśli sądzić po wyroku TSUE, stanowisko SN powinno być wyważone i uwzględniać interesy obu stron. To z kolei może przyspieszyć zawieranie ugód.

Transport

Sztuczna inteligencja pomoże zapobiegać wypadkom kolejowym i zwiększy punktualność pociągów. Nad takimi rozwiązaniami pracują polscy inżynierowie

Do wprowadzenia całkowicie autonomicznych pociągów szykują się już zarówno koleje pasażerskie, jak i towarowe. W tej chwili pociągi bez maszynisty funkcjonują tylko na wyodrębnionych liniach, a systemy autonomicznego kierowania są wykorzystywane w metrze m.in. w Paryżu, Sydney czy Szanghaju. Rozwiązania te są rozwijane dzięki sztucznej inteligencji, która dziś wykorzystywana jest na świecie w kolejach dużych prędkości. Chociaż w Polsce są one dopiero na etapie planowania, technologie z zakresu SI są już rozwijane i wdrażane przez polskich przewoźników oraz inżynierów. Wśród korzyści inteligentnych rozwiązań są m.in. większe bezpieczeństwo i zapobieganie awariom, ograniczenie kosztów, większa punktualność pociągów i komfort podróżnych.

Prawo

W 2022 roku zmienią się zasady urlopu rodzicielskiego. Unijne przepisy wymuszą przebudowę Kodeksu pracy

Polska ma czas do sierpnia przyszłego roku, aby wdrożyć zapisy unijnej dyrektywy work–​life balance. Regulacja, która dotyczy równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, wprowadzi ważne zmiany dla rodziców i wymusi przebudowę Kodeksu pracy. Jedną z najważniejszych będzie modyfikacja uprawnień ojców w zakresie korzystania z urlopów rodzicielskich. Ma ona pozwolić kobietom na łatwiejszy powrót do obowiązków zawodowych po urodzeniu dziecka. Wdrożenia unijnego prawa w Polsce będzie pilnować powołana w styczniu przez Fundację Share The Care Rada Programowa, w skład której wchodzą ekonomiści, prawnicy, psycholodzy i socjolodzy, politycy, przedstawiciele biznesu oraz organizacji pozarządowych.

Konsument

Dzieła sztuki ponownie dostępne dla publiczności. Zwiedzający tłumnie wracają do muzeów i galerii [DEPESZA]

Od 4 maja działają już takie instytucje kultury jak muzea i galerie sztuki. Teatry na odmrożenie muszą jeszcze poczekać do końca miesiąca. – Miesiące zamknięcia przekonały nas, że muzeum żyje i wypełnia swoją rolę, gdy odwiedza je publiczność. Bez niej jest tylko pięknym magazynem – mówi Jolanta Hercog z Muzeum Narodowego. Instytucja jest w pełni przygotowana na powrót zwiedzających. W najbliższych tygodniach otworzy dla nich trzy nowe wystawy czasowe, w tym m.in. malarstwa holenderskiego i flamandzkiego. To korporacyjna Kolekcja ERGO Hestii, która z okazji 30-lecia firmy po raz pierwszy zostanie pokazana szerokiej publiczności.