Przegląd mediów

17
czerwiec

Zbycie przedsiębiorstwa w podatku od towarów i usług

2021-05-27  |  12:01
Przegląd mediów

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o VAT przepisów ustawy o VAT nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Tematyka ta od lat budzi szereg wątpliwości i jest przedmiotem sporów pomiędzy organami podatkowymi a podatnikami. Ryzyko błędnego zaklasyfikowania transakcji może generować problemy finansowe dla przedsiębiorców w sytuacji, gdy organ podatkowy zakwestionuje transakcję i zmieni jej klasyfikację. Dodatkowo na wstępie należy zaznaczyć, że ustawodawca posłużył się pojęciem „zbycia” zamiast „sprzedaży”, co oznacza, że miał na myśli bardzo szeroki katalog transakcji prowadzących do przeniesienia własności.

Przedsiębiorstwo

Dla celów określenia definicji terminu „przedsiębiorstwo” wykorzystuje się przepisy wynikające z kodeksu cywilnego (art. 551 KC), zgodnie z którym przedsiębiorstwo to zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Przedsiębiorstwo obejmuje w szczególności: firmę (nazwę przedsiębiorstwa), własność nieruchomości i ruchomości, prawa wynikające z najmu/dzierżawy, wierzytelności, koncesje, licencje, zezwolenia, patenty i prawa własności przemysłowej, majątkowe prawa autorskie i prawa pokrewne, tajemnice przedsiębiorstwa, a także księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W definicji pojęcia „przedsiębiorstwo” istotny jest także związek pomiędzy poszczególnymi niematerialnymi i materialnymi składnikami przedsiębiorstwa, tak aby można o nim było mówić jako o zespole składników, a nie zbiorze pojedynczych elementów. Spory z fiskusem dotyczą w dużej części definicji pojęcia „przedsiębiorstwa” oraz ustalenia związku pomiędzy składnikami majątku. Warto też zaznaczyć, że art. 551 Kodeksu cywilnego zawiera jedynie przykładowy katalog składników niematerialnych i materialnych składających się na przedsiębiorstwo. Przykładowo w wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. I SA/Gd 1130/17, WSA w Gdańsku wskazał, że brak ustawowej możliwości zbycia koncesji na obrót paliwami w ramach transakcji sprzedaży nieruchomości zabudowanej stacją paliw wraz z wyposażeniem, będącej co do zasady zespołem składników majątkowych, nie oznacza, że w przedmiotowej sytuacji nie doszło do zbycia przedsiębiorstwa. W tej konkretnej sprawie WSA uznał, że zbywana stacja paliw mogła funkcjonować jako niezależne przedsiębiorstwo z uwagi na związek składników majątkowych i niemajątkowych. WSA wskazał, że istotna jest możliwość dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, dlatego w tej sytuacji nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o VAT.

Dalsze prowadzenie działalności

Kolejnym z warunków braku opodatkowania VAT czynności zbycia przedsiębiorstwa jest dalsze prowadzenie działalności gospodarczej przez nabywcę przedsiębiorstwa. W innym przypadku nie będzie dochodziło do zbycia przedsiębiorstwa, lecz do zbycia składników majątkowych, towarów czy zapasów. Nabywca może prowadzić działalność w innym zakresie lub skali, jednak powinno zostać zachowane przeznaczenie nabywanego zespołu składników majątkowych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. I SA/Lu 150/20).

Brak możliwości natychmiastowego rozpoczęcia działalności gospodarczej w zakresie nabytego przedsiębiorstwa nie oznacza automatycznie, że nie doszło do transakcji zbycia przedsiębiorstwa. Pojęcie „przedsiębiorstwa” jest pojęciem szerszym od pojęcia „działalności gospodarczej”, dlatego fakt braku możliwości natychmiastowego prowadzenia dalszej działalności nie może determinować w sposób jednoznaczny braku transakcji sprzedaży przedsiębiorstwa (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn., I FSK 1204/16).

Warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt, jakim jest zawieranie szeregu umów sprzedaży w stosunkowo krótkim okresie prowadzących do przeniesienia własności wszystkich składników majątkowych i niemajątkowych, z jednoczesnym przekazaniem personelu, umożliwiającym kontynuowanie dalszej działalności gospodarczej. W takiej sytuacji sądy przyznają, że pomimo braku jednej umowy sprzedaży doszło w rzeczywistości do sprzedaży przedsiębiorstwa (NSA w wyroku z 9 lutego 2000 r., sygn. I SA/Gd 2036/97).

Następstwo prawne

Kolejnym ciekawym aspektem zbycia przedsiębiorstwa jest następstwo prawne. Nabywca przedsiębiorstwa musi być traktowany na potrzeby podatkowe jako następca prawny zbywcy. Oznacza to, że będzie miał prawo do skorzystania z ulg i preferencji, do których miał prawo zbywca. Takie stanowisko zajął WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. I SA/Po 385/19.

Powyższa zasada dotyczy także m.in. prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, które powinno przejść na nabywcę w dacie sprzedaży przedsiębiorstwa. Ta sama zasada odnosi się do faktur sprzedaży, które mogłyby nie zostać wystawione w terminach przez zbywcę. Problematyczne staje się rozliczenie ewentualnych korekt zarówno po stronie sprzedażowej, jak i zakupowej, ponieważ od daty sprzedaży wszystkie korekty powinny być wystawiane przez/na nabywcę. Co do zasady nabywcę powinny też chronić interpretacje dotyczące przedsiębiorstwa wydane na zbywcę.

Powyższe przejęcie zarówno praw i obowiązków przez nabywcę na gruncie VAT oznacza konieczność przeprowadzenia dokładnej analizy transakcji sprzedaży przedsiębiorstwa pod kątem VAT.

Autor: radca prawny Robert Nogacki

Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

 

 

Newseria nie ponosi odpowiedzialności za treści oraz inne materiały (np. infografiki, zdjęcia) przekazywane w „Biurze Prasowym”, których autorami są zarejestrowani użytkownicy tacy jak agencje PR, firmy czy instytucje państwowe.

Informacje z dnia: 27 maja

Medium

Więcej ważnych informacji

Jedynka Newserii

Jedynka Newserii

Edukacja

Prawie dwie trzecie nauczycieli ocenia, że COVID-19 negatywnie wpłynął na prestiż ich zawodu. Mimo to 78 proc. pedagogów odczuwa satysfakcję z pracy

Nauczyciele to jedna z grup zawodowych, które najmocniej odczuły negatywny wpływ pandemii. – Musieli radykalnie zmienić sposób pracy z uczniami oraz swoje metody nauczania. Zmieniły się też ich relacje w środowisku szkolnym – mówi Konrad Ciesiołkiewicz z Fundacji Orange. Prawie dwie trzecie pedagogów ocenia, że COVID-19 negatywnie wpłynął na postrzeganie w społeczeństwie ich grupy zawodowej, a coraz mniejszy prestiż zawodu i niskie zarobki wymieniają jako główne bolączki. Mimo to badania Fundacji Orange wskazują, że zdecydowana większość nauczycieli odczuwa satysfakcję z pracy. Zarówno nauczycielom, rodzicom, jak i uczniom zależy na tym samym: na prawdziwej i szczerej relacji.

Bankowość

Rośnie atrakcyjność inwestowania w nieruchomości. Zyskują firmy wyspecjalizowane w obsłudze takich inwestorów i lokali

Galopująca inflacja i rekordowo niskie stopy procentowe powodują, że Polacy rezygnują z trzymania oszczędności na lokatach i szukają alternatywy na rynku nieruchomości. Popyt rośnie, podobnie jak ceny, a analitycy spodziewają się utrzymania tego trendu. Tym bardziej że atrakcyjność inwestycyjna nieruchomości wzrosła nawet mimo pandemii i zawirowań na rynku najmu. Szczególnie dotyczy to segmentu nieruchomości premium. Wraz z większym popytem na lokale rośnie również zapotrzebowanie na usługi zarządzania nimi. Na trendzie tym zyskują wyspecjalizowane firmy, które zajmują się kompleksową obsługą inwestora, zarządzaniem najmem i wspierają późniejszy proces sprzedaży danej nieruchomości.

Prawo

Liczba niewypłacalności firm i postępowań restrukturyzacyjnych w Polsce jest najwyższa w historii. W tym roku może jeszcze wzrosnąć

Jak podaje KUKE, kwiecień był drugim miesiącem z rzędu, w którym liczba postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych wzrosła o ponad 200 w ujęciu rocznym. Liczba ogłoszonych restrukturyzacji wyniosła w kwietniu 167, czyli o 568 proc. więcej niż przed rokiem. Analitycy wskazują, że lawinowy wzrost liczby takich postępowań to nie tylko efekt pandemii COVID-19, ale i wygodnej dla przedsiębiorców procedury uproszczonego postępowania o zatwierdzenie układu. Wprowadzona ustawami covidowymi forma bije rekordy popularności, wobec czego od grudnia zostanie na stałe wprowadzona do polskiego systemu. To pozytywna wiadomość dla firm w trudnej sytuacji finansowej. Zwłaszcza że w tym roku trzeba spodziewać się dalszego wzrostu liczby upadłości i restrukturyzacji, który będzie efektem chociażby wygaszania tarcz antykryzysowych i pomocy finansowej dla firm ze strony państwa.

Handel

Połowa Polaków pije na co dzień wodę mineralną. Nie wszyscy jednak wiedzą, co oznacza pH wody

Z badania na panelu Ariadna wynika, że połowa Polaków pije butelkowaną wodę niegazowaną, z czego 72 proc. codziennie lub prawie codziennie. Niewielu konsumentów jest jednak świadomych, jakie znaczenie ma jej pH. – Im wyższy poziom, tym więcej korzyści dla organizmu – podkreślają dietetycy i kosmetolodzy. Woda alkaliczna, o odczynie zasadowym powyżej 7,5 pH, lepiej nawadnia organizm i pomaga mu się szybciej zregenerować, co jest szczególnie ważne w czasie upałów i aktywności fizycznej. Do tego m.in. wspiera metabolizm, równowagę kwasowo-zasadową i nawilżenie skóry.