Przegląd mediów

wrzesień 2017

Zwalczanie korupcji jako obowiązek prawny przedsiębiorstw

2017-09-13  |  16:24
Przegląd mediów

Korupcja dotyczy nie tylko polityków i urzędników, ale również przedsiębiorców. Co roku nowe państwa podejmują liczne działania na rzecz przeciwdziałania temu zjawisku. 1 czerwca 2017 r. we Francji weszła w życie nowa ustawa Sapin II, która ma pomóc w zwalczaniu korupcji, a także zwiększyć przejrzystość w sferach politycznej i gospodarczej. Francuska regulacja wzorowana jest na istniejących już wcześniej rozwiązaniach brytyjskich, amerykańskich i szwajcarskich.

Obowiązek wprowadzenia mechanizmów wynikających z ustawy dotyczy spółek, które zatrudniają więcej niż 500 pracowników, spółek należących do grup zatrudniających więcej niż 500 pracowników lub spółek, których obroty roczne lub obroty skonsolidowane są na poziomie wyższym niż 100 mln euro. W przypadku grup kapitałowych ustawa przewiduje rozszerzenie obowiązków także na oddziały oraz podmioty kontrolowane w innych krajach. Oznacza to, że wskazane kryteria dotyczą przedsiębiorstw z francuskim kapitałem działających na całym świecie, a zatem także polskie spółki mogą podlegać temu obowiązkowi. Obowiązek ustanowienia programu antykorupcyjnego może także zostać nałożony na osobę prawną w ramach postępowania karnego w razie jej skazania za przestępstwo korupcji lub inne przestępstwo przeciwko uczciwości, niezależnie od rozmiarów prowadzonej przez nią działalności. Dla podmiotów zagranicznych nie ma to jednak obecnie istotnego znaczenia, gdyż na razie nie istnieją instrumenty prawne, które dawałyby podstawy do wzajemnego uznawania i wykonywania tego rodzaju kar.

Jakie obowiązki nakłada ustawa Sapin II na przedsiębiorców?

Podstawowym założeniem ustawy jest nałożenie na średnie i duże przedsiębiorstwa obowiązku walki z korupcją poprzez zapewnienie adekwatnych środków i procedur wewnętrznych, zwanych antykorupcyjnymi procedurami zgodności. Przede wszystkim przedsiębiorstwa zobligowane są do stworzenia tzw. mapy ryzyka, która ma na celu zdiagnozowanie, jakie rodzaje korupcji dotyczą danego przedsiębiorstwa (jest to zależne od profilu jego działalności). Poza tym powinny wprowadzić kodeks etyki, w którym zdefiniowane będą nie tylko zachowania niedozwolone, ale także wartości i aktywności preferowane przez firmę. Konieczne jest wprowadzenie sankcji dla pracowników, którzy dopuszczą się złamania zasad określonych w kodeksie. System kar powinien być jasno zdefiniowany i obejmować zarówno kary dyscyplinarne, jak i finansowe. Z praktycznego punktu widzenia interesującym rozwiązaniem jest ustanowienie takiego kodeksu w formie załącznika do umowy o pracę, co znacznie ułatwi wyciągnięcie konsekwencji względem pracownika.

Oprócz tego przedsiębiorstwa są zobowiązane wprowadzić wewnętrzny system informowania, tzw. system whistleblowingowy, który umożliwi pracownikom sygnalizowanie zaobserwowanych naruszeń. Powinien on być tak skonstruowany, aby zagwarantować ochronę tożsamości osoby ujawniającej nieprawidłowości i zapewnić opiekę w przypadku ewentualnych działań dyskryminacyjnych. Kolejnym obowiązkiem, który wprowadza ustawa Sapin II, jest weryfikacja klientów, dostawców i pośredników w kontekście zidentyfikowanych wcześniej zagrożeń. Ustawa nie określa jednak szczegółowo metod, jakimi mogą posłużyć się przedsiębiorcy przy ocenie doświadczenia i kompetencji kontrahentów. Przykładowo może to polegać na sprawdzeniu ogólnodostępnych rejestrów, skorzystaniu z raportów wywiadu gospodarczego lub też zobowiązaniu do złożenia oświadczenia, z którego wynika, że wobec kontrahenta nie są prowadzone postępowania lub też nie zostały wydane wyroki w związku z praktykami korupcyjnymi. Regulacje ustawowe obligują również do kontroli na poziomie księgowym, a więc kontroli kosztów i płatności. Dodatkowo pojawia się konieczność podjęcia działań o charakterze szkoleniowym, zwłaszcza w stosunku do kadry kierowniczej oraz pracowników wystawionych na ryzyko łapownictwa i płatnej protekcji. Powinny być one dostosowane do wspomnianej wcześniej mapy ryzyka. Ostatnim elementem jest wdrożenie procedur kontroli wewnętrznej, która oceni efektywność programu.

Dotkliwe kary za złamanie przepisów

Odpowiedzialność została ukształtowana w ustawie Sapin II dwustopniowo. Po pierwsze, za nieopracowanie i niewprowadzenie odpowiednich systemów wewnątrz firmy odpowiedzialność osobistą poniosą prezesi firm, managerowie i dyrektorzy przedsiębiorstw. Kary pieniężne dla osób fizycznych wyniosą maksymalnie 200 tys. euro, a w przypadku osób prawnych nawet 1 mln euro. Po drugie, nałożenie sankcji finansowej grozi także za złamanie przepisów ustawy. W tym przypadku jej wysokość jest ograniczona do 30% obrotów firmy za ostatnie trzy lata działalności. Dodatkowo należy się liczyć z wykluczeniem z systemu zamówień publicznych i możliwością upublicznienia wyroku. Do monitorowania skuteczności antykorupcyjnego programu zgodności realizowanego przez przedsiębiorstwa oraz karania naruszeń obowiązków wynikających z ustawy został powołany niezależny wyspecjalizowany organ administracyjny, tj. Agencja Antykorupcyjna (Agence Française Anticorruption).

Polscy przedsiębiorcy mogą skorzystać z francuskich rozwiązań

W Polsce nikt na razie nie myśli o wdrażaniu podobnych przepisów. Mimo że kodeks karny penalizuje zjawisko korupcji, to nie ma mechanizmów, które jakkolwiek różnicowałyby ją w obrocie gospodarczym. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, by polscy przedsiębiorcy z własnej inicjatywy implementowali podobne rozwiązania w ramach kierowanych przez nich organizacji. Oczywiście nie może być w tym przypadku mowy o karaniu kogokolwiek. Pracodawca może jednak skorzystać z pełnego zakresu środków zmierzających do ograniczenia zjawiska korupcji pracowniczej lub, subtelniej mówiąc, nadużyć pracowniczych.

Tzw. polityka antyfraudowa to pakiet działań obliczonych na minimalizowanie ryzyka, jakie niesie ze sobą ewentualna nieuczciwość pracowników organizacji. Tak jak w przypadku wspomnianej francuskiej ustawy, koncentruje się ona na wielu aspektach. Są to m.in. wytypowanie obszarów szczególnie podatnych na zjawisko, określenie jego rozmiaru oraz analiza występujących przypadków. Na tej podstawie opracowane zostają procedury, których implementacja powinna być poprzedzona odpowiednimi szkoleniami personelu, zmianami strukturalnymi, a także ustanowieniem specjalnych kanałów komunikacji i, w razie potrzeby, nadzoru nad funkcjonowaniem stworzonego w ten sposób systemu.

Niewątpliwym plusem wynikającym z braku przymusu polskiego ustawodawcy jest możliwość dostosowywania przyjętych rozwiązań do potrzeb przedsiębiorców. Nie każda organizacja potrzebuje systemu rozbudowanego i obciążającego nie tylko budżet, ale również personel przedsiębiorstwa. Niejednokrotnie wystarczą same szkolenia lub studium poszczególnych przypadków. Skuteczność rozwiązań jest bowiem najwyższa wtedy, kiedy ich wdrożenie jest wynikiem świadomej i opartej na logicznych analizach potrzebie, a nie ustawowym przymusie. Nie ma gotowych i uniwersalnych procedur antyfraudowych, które można natychmiast po ich zakupie wdrożyć w każdej, dowolnej organizacji. Tworzenie polityki przeciwdziałania nadużyciom pracowniczym to proces dedykowany, oparty na mnóstwie zmiennych, koniecznych do identyfikacji przed przystąpieniem do budowy systemowych rozwiązań.

Warto wdrożyć procedury antykorupcyjne

Współcześnie korupcja jest dość częstym zjawiskiem w obrocie gospodarczym. Wysokie kary pieniężne i spora odpowiedzialność przedsiębiorstw wynikająca z niezastosowania bądź złamania przepisów ustawy powinny skłonić przedsiębiorców do jak najszybszego opracowania i zastosowania programów antykorupcyjnych. Ponadto ich wprowadzenie wydaje się korzystne także dla podmiotów niezobowiązanych przepisami prawa, które mogą w ten sposób wyróżnić się na tle konkurencji stosowaniem wysokich standardów prowadzenia działalności gospodarczej. Jednakże wdrożenie procedur antykorupcyjnych jest skomplikowanym procesem, który wymaga specjalistycznej wiedzy i doświadczenia, dlatego nieoceniona będzie pomoc wykwalifikowanego prawnika.

Autor:

Profesjonalny Wywiad Gospodarczy „Skarbiec” Sp. z o.o.

Newseria nie ponosi odpowiedzialności za treści oraz inne materiały (np. infografiki, zdjęcia) przekazywane w „Przeglądzie mediów”, których autorami są zarejestrowani użytkownicy (media)

Informacje z dnia: 13 września

Medium

Kalendarium

Partner serwisu

Advertisement

Patronaty medialne

Obsługa konferencji prasowych i innych wydarzeń

Agencja informacyjna Newseria realizując zleconą obsługę wydarzenia przygotowuje pełny zapis konferencji, a także realizuje wywiady z gośćmi i uczestnikami wydarzenia.

> Zobacz pełne informacje o naszej ofercie.

Dziś w serwisie Innowacje

Wieczna zmarzlina na Spitsbergenie może się roztopić w ciągu 10 lat. Polscy naukowcy w ciągu roku oszacują związane z nią zmiany klimatyczne

Jednym z efektów postępującego globalnego ocieplenia jest rozmarzanie wiecznej zmarzliny w rejonie Spitsbergenu. Badaniami nad tzw. permafrostem zajmują się Polacy. W ciągu roku chcą oszacować zakres zmian klimatycznych spowodowanych roztapianiem się arktycznego zlodowacenia. Chcą oszacować zmiany klimatyczne w perspektywie 100 lat. Niedawno polscy naukowcy wykonali pierwsze pomiary w warunkach letnich na Spitsbergenie. Planowane są już kolejne pomiary.

Motoryzacja

Trwa ofensywa SUV-ów na polskim rynku motoryzacyjnym. To obecnie najszybciej rosnący segment rynku

Segment SUV-ów jest jednym najszybciej rosnącym rynku motoryzacyjnym. Ten trend chce wykorzystać DS Automobiles – najmłodsza marka w portfolio Grupy PSA, do której należy również Peugeot i Citroën. W marcu rusza ze sprzedażą naszpikowanego technologią modelu DS7 Crossback – SUVa z kategorii premium, który właśnie zadebiutował na polskim rynku. 

Problemy społeczne

Nowe kompetencje na rynku pracy pozwalają podnieść wynagrodzenie nawet o 30 proc. Pracodawcy cenią umiejętności cyfrowe i gotowość do zmiany branży

Programowanie, kompetencje cyfrowe i znajomość języków obcych – to część z kompetencji, które mogą zapewnić awans w 2018 roku. Ich zdobycie wymaga kilka miesięcy pracy i w znaczący sposób przekłada się na zarobki. Osoby, które zmienią zawód lub swoją ścieżkę kariery wewnątrz zawodu, mogą liczyć na wynagrodzenie wyższe o ok. 30 proc. Nowe kompetencje u pracowników najbardziej docenia branża związana z programowaniem.

Patronat Newserii

Polityka

Polska gospodarka po nie najlepszym 2016 roku zwiększyła tempo rozwoju. Deficyt finansów publicznych mimo dobrej koniunktury niepokoi ekonomistów

PKB Polski wyraźnie przyspiesza, a budżet po wrześniu wykazał nadwyżkę. Jednak nawet członkowie rządu przyznają, że Polska nie uniknie ani w tym, ani w przyszłym roku kilkudziesięciomiliardowego deficytu. W obliczu dobrej koniunktury budżet powinien mieć nadwyżkę, a kolejne niedobory mogą osłabić długofalowe tempo wzrostu – uważa Andrzej Rzońca, były członek Rady Polityki Pieniężnej.

Przemysł

PZL-Świdnik inwestuje 10 proc. przychodów w badania i rozwój. W ten sposób chce budować narodową markę

Krajowe zakłady PZL-Świdnik przeznaczają na innowacje prawie 10 proc. przychodów całej grupy. Koncern ma własne centrum badawczo-rozwojowe, zatrudnia ponad 650 inżynierów i odpowiada za lokalny rynek pracy. Producent, którego maszyny wykorzystuje już m.in. brytyjska Marynarka Wojenna, bierze też udział w postępowaniu MON na śmigłowce dla polskiej armii. – Zakup maszyn przez państwo byłby silnym impulsem prorozwojowym i proeksportowym. W ten sposób możemy budować narodową markę – podkreślał Krzysztof Krystowski, wiceprezes Leonardo Helicopters, w czasie Kongresu 590 w Jasionce koło Rzeszowa.