Spowolnienie na rynku budowlanym nie zatrzymało eksportu polskiej stolarki budowlanej. Producenci umacniają swoją pozycję na zagranicznych rynkach, ale liczą na stopniowe odbicie w Polsce. Branżę napędza dziś segment premium obejmujący duże przeszklenia. W kolejnych latach wzrostom sprzedaży mogą sprzyjać nasilone inwestycje w efektywność energetyczną budynków oraz coraz większa automatyzacja systemów domowych związana z rozwojem smart home.

– Pozycja polskiej stolarki w Europie i na świecie rośnie coraz bardziej. Staramy się dostarczać produkty na cały świat – do Ameryki, krajów arabskich, również do Chin – mówi agencji Newseria Ryszard Florek, współzałożyciel i prezes Fakro, producenta okien dachowych.

– Polskie firmy bez eksportu pewnie nie urosłyby do takiej skali, zwłaszcza w branży stolarki otworowej, gdzie przecież jesteśmy liderem eksportu, tuż po Chinach. Eksport jest już więc w naszym DNA od wielu lat. Sprzyjały temu różne programy renowacyjne realizowane we Włoszech, Francji czy w Niemczech, ale nie są też obce naszej branży dalsze rynki. Polskie produkty z naszej branży są dzisiaj wszędzie – ocenia Marcin Strzelec, dyrektor odpowiedzialny za rozwój produktu oraz centrum szkoleniowe w firmie Wiśniowski, producenta bram, okien, drzwi i ogrodzeń.

Polska pozostaje drugim największym eksporterem stolarki otworowej na świecie, po Chinach, i pierwszym w Unii Europejskiej. Jak wskazuje raport ASM Research Solutions Strategy, w 2024 roku łączna wartość eksportu okien i drzwi (PCV, drewno, stal, aluminium) osiągnęła 3,9 mld euro, co stanowiło jedną trzecią europejskiego eksportu oraz 18,5 proc. światowego. Stolarka otworowa stała się jedną z wizytówek polskiego przemysłu. Polska umacnia swoją pozycję mimo słabszej koniunktury zarówno na krajowym rynku, jak i za granicą.

Produkcja schodów, okien, drzwi, elementów konstrukcyjnych czy zabudów meblowych jest ściśle powiązana z kondycją rynku mieszkaniowego oraz wydatkami gospodarstw domowych. Dane BIG InfoMonitor pokazują, że sektor wyrobów stolarskich i ciesielskich nadal odczuwa skutki słabszej koniunktury w budownictwie. Na koniec stycznia 2026 roku zaległe zobowiązania firm z tego segmentu przekraczały 155 mln zł. Według danych GUS w I kwartale 2026 roku oddano do użytkowania 45,2 tys. mieszkań, o 1,4 proc. mniej niż rok wcześniej. Spadła również liczba nowych inwestycji mieszkaniowych i mieszkań, których budowę rozpoczęto.

– Niestety spowolnienia nie mamy jeszcze za sobą. W zasadzie od 2024 roku cały czas branża wyczekuje zwiększonej dynamiki, niestety początek roku tego nie pokazał, może też trochę przez warunki atmosferyczne. Prognozy są dość optymistyczne – jeżeli ożywienie nastąpi, będzie raczej powolne i na to się trzeba nastawić – podkreśla Marcin Strzelec.

– Jakość polskiej stolarki jest jedną z najlepszych na świecie, stąd staramy się walczyć o klienta premium na świecie i idzie to w dobrym kierunku – mówi Ryszard Florek.

Firmy z branży wskazują, że mimo ogólnego spowolnienia segment premium cały czas rośnie. Chodzi o rozwiązania projektowane pod nowoczesne budownictwo jednorodzinne, rezydencyjne czy hotelowe. Producenci obserwują wzrost popytu na duże przeszklenia, systemy osłonowe i rozwiązania poprawiające komfort cieplny budynków.

– Mamy bardzo niszowy segment rynku związany z rezydencjami ze średniej i górnej półki. Te inwestycje mogą spowalniać, ale się nie zatrzymują – mówi Krzysztof Brymora, dyrektor generalny i członek zarządu Centor Europe, firmy specjalizującej się w projektowaniu i produkcji systemów screen, moskitier czy okuć do stolarki. – W Polsce widzimy około 25-proc. wzrost popytu na nasze produkty, a w Europie nawet do 40 proc. rok do roku.

Jak podkreśla, wynika to z tego, że rośnie zainteresowanie wielkoformatowymi przeszkleniami, co z kolei zwiększa znaczenie osłon przeciwsłonecznych, systemów wentylacji i inteligentnego sterowania energią w budynkach.

– Możemy teraz robić przeszklenia i moskitiery do 4 m wysokości i 9 m szerokości, a firmy pytają o jeszcze większe. Gdy jest więcej szkła, to jest problem z wentylacją i słońcem. Tutaj są wyzwania i trendy, bo musimy mieć teraz większe, ale też trwalsze rozwiązania – tłumaczy Krzysztof Brymora.

Branża liczy na wzrost inwestycji związanych z wymaganą poprawą efektywności energetycznej budynków. Trwają prace nad nowymi warunkami technicznymi dla budynków oraz wdrażaniem unijnej dyrektywy EPBD, która ma przyspieszyć tempo termomodernizacji w państwach UE. Programy takie jak Czyste Powietrze oraz Krajowy Program Renowacji Budynków mają zwiększyć skalę inwestycji w wymianę okien, osłon i systemów zarządzania energią.

– To wszystko powoduje, że potencjał rynku stolarki jest bardzo duży. Potencjał ograniczenia zużycia energii sięga aż 147 tys. TWh rocznie, czyli nawet siedmiokrotności produkcji energii w naszej elektrowni w Bełchatowie. Jednym ze sposobów na takie obniżenie energii są rozwiązania smart home, które pozwalają aktywnie zarządzać komfortem i ograniczają zużycie energii w naszych domach – mówi Małgorzata Jasińska, dyrektor zarządzająca na Europę Wschodnią w Somfy Polska, firmie z branży automatyki oraz rozwiązań typu smart home.

Według badania ASM przeprowadzonego dla Somfy w 2025 roku 74,3 proc. Polaków zdaje sobie sprawę, że automatyczne rolety mogą poprawiać efektywność energetyczną budynku. Jednocześnie tylko 10 proc. nowych domów w Polsce wyposażanych jest w zautomatyzowane osłony połączone z systemami zarządzania budynkiem. Niemal połowa respondentów jako główny powód zakupu takich rozwiązań wskazuje bezpieczeństwo. Podobny odsetek zwraca uwagę na poprawę komfortu termicznego latem i ochronę przed przegrzewaniem pomieszczeń. Okna odpowiadają za 15–20 proc. strat ciepła, dlatego coraz większe znaczenie zyskują rozwiązania integrujące stolarkę, rolety, ogrzewanie i systemy zarządzania energią w ramach jednego ekosystemu smart home.

– Stolarka budowlana będzie smart. To nie będzie tylko dodatek, ale integralna część stolarki otworowej. Mówiąc o rozwiązaniach smart home, już dzisiaj widzimy, że klienci poszukują systemów automatyki okna plus rolety. Nie będzie to już pojedynczy system, tylko klienci będą chcieli mieć kompleksowe rozwiązania, czyli cały inteligentny dom. Bardzo ważne będzie więc, żeby okna i drzwi współdziałały z ogrzewaniem, rozrywką czy systemami bezpieczeństwa, żeby zbudować inteligentny dom, który daje nie tylko komfort, ale też oszczędności w portfelu – podkreśla Małgorzata Jasińska.

Kondycja branży stolarki i perspektywy jej rozwoju były jednym z tematów XVI Kongresu Stolarki Polskiej, zorganizowanego przez Związek Polskie Okna i Drzwi, który odbył się 11 maja w Jachrance.

Nasilenie cyberataków, kampanii dezinformacyjnych i zagrożeń hybrydowych coraz mocniej wpływa na sposób działania administracji centralnej i lokalnej. Rosnące ryzyko kryzysów oznacza potrzebę dostosowania procedur komunikacyjnych, które pomogą instytucjom szybciej reagować, ograniczać chaos informacyjny i skuteczniej docierać z przekazem do obywateli. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa przygotowało dwa nowe dokumenty – Strategię Komunikacji Ryzyka oraz Strategię Komunikacji Kryzysowej, które mają pomóc urzędom, samorządom i firmom dostosować się do zmian.

– Kiedyś myśleliśmy o kryzysach wyłącznie na płaszczyźnie naturalnej: o pożarach, burzach czy powodziach. Teraz to środowisko dynamicznie się zmienia. Pojawiają się działania dezinformacyjne i hybrydowe, które są wielopłaszczyznowe, dotyczą wielu resortów i mają wiele etapów – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Piotr Błaszczyk, rzecznik Rządowego Centrum Bezpieczeństwa.

Z danych Ministerstwa Cyfryzacji wynika, że w 2025 roku zespoły CSIRT poziomu krajowego otrzymały 682,2 tys. zgłoszeń zagrożeń cyberbezpieczeństwa, a liczba obsłużonych incydentów sięgnęła 272,9 tys., czyli o 144 proc. więcej niż rok wcześniej. CERT Polska zarejestrował 260,8 tys. incydentów cyberbezpieczeństwa, z czego 97 proc. stanowiły oszustwa komputerowe – głównie phishing i próby wyłudzania danych. W 2025 roku eksperci CERT Polska dodali do Listy Ostrzeżeń blisko 250 tys. złośliwych domen, czyli średnio ok. 680 dziennie.

Coraz więcej incydentów dotyczy również infrastruktury krytycznej. Takie zdarzenie odnotowano pod koniec 2025 roku, kiedy CERT Polska poinformował o skoordynowanych działaniach wymierzonych w sektor energetyczny. Dotknęły one m.in. farmy wiatrowe, instalacje fotowoltaiczne i przedsiębiorstwa infrastrukturalne.

– Jestem zwolennikiem tezy, że skuteczna komunikacja potrafi uratować czyjeś życie, wpłynąć na bezpieczeństwo i decydować o być albo nie być obywatela. Nasze strategie pomagają spiąć tę komunikację, która jest częściowo rozproszona – mówi Piotr Błaszczyk. – Strategia Komunikacji Ryzyka i Strategia Komunikacji Kryzysowej to dwa powiązane ze sobą, komplementarne dokumenty, które w RCB stworzyliśmy w ramach projektu Track 1 współfinansowanego przez Unię Europejską.

Strategia Komunikacji Ryzyka koncentruje się na działaniach prowadzonych jeszcze przed wystąpieniem zagrożenia, takich jak edukacja społeczna, kampanie informacyjne czy przygotowanie procedur dotyczących m.in. cyberataków, awarii infrastruktury krytycznej i działań dezinformacyjnych. Autorzy dokumentu wskazują, że ma on stworzyć wspólny system informowania o zagrożeniach na poziomie całego kraju – czytelny dla obywateli i łatwy do wykorzystania przez różne instytucje publiczne. Na podstawie strategii własne procedury komunikacyjne mają przygotowywać ministerstwa, urzędy wojewódzkie i inne instytucje publiczne.

– Chodzi o to, żeby każdy z nas wiedział, jak się zachować w określonej sytuacji, jeżeli kryzys nadejdzie, co zrobić, żeby ograniczyć jego negatywne skutki – wyjaśnia rzecznik RCB.

Autorzy dokumentu podkreślają, że komunikacja o zagrożeniach ma przygotowywać obywateli do reagowania, ale jednocześnie ma ostrzegać, a nie straszyć.

– Drugi dokument to Strategia Komunikacji Kryzysowej, która dotyczy wszystkiego, co następuje po wystąpieniu kryzysu: zarówno czasu bezpośrednio po wystąpieniu, jak i całego procesu komunikacji kryzysu – wskazuje Piotr Błaszczyk. – Te dwa dokumenty to praktyczne narzędzia, które każde z ministerstw i województw może wykorzystać na własne potrzeby. To są poradniki, jak stworzyć własną strategię w danym resorcie na właściwym szczeblu albo w sektorze prywatnym, żeby komunikacja była prostsza, spójniejsza i sprawniej docierała do naszych odbiorców.

Jak podkreśla, sprzeczne komunikaty różnych instytucji mogą prowadzić do chaosu, dezorientacji i spadku zaufania społecznego. Strategia porządkuje działania informacyjne w sytuacjach, gdy liczy się czas, występują silne emocje, wręcz panika, i gdy szybki przepływ informacji może bezpośrednio wpływać na bezpieczeństwo obywateli.

– Kiedy mamy szybką reakcję władz, szybkie, sprawdzone informacje i brak chaosu komunikacyjnego, ludność może mieć pewność, że państwo działa i wszystko jest pod kontrolą. Ludzie wiedzą, jakie są konkretne następne kroki na różnych poziomach: centralnym, wojewódzkim, samorządowym oraz jakich informacji mogą oczekiwać od służb – tłumaczy Luiza Jurgiel-Żyła, rzeczniczka wojewody mazowieckiego.

Strategie zakładają ścisłą współpracę administracji lokalnej ze służbami oraz instytucjami odpowiedzialnymi za zarządzanie kryzysowe.

– W sytuacji kryzysowej samorząd jest najbliższym centrum informacji dla obywateli. Jeśli odpowiednio przygotuje się na kryzys i będzie szybko i właściwie współpracował ze służbami czy z urzędem wojewódzkim, to pomoże zredukować stres, chaos i poziom dezinformacji wokół sytuacji kryzysowej – ocenia Luiza Jurgiel-Żyła.

Jak podkreślono w strategiach, do przekazywania informacji zalecane jest wykorzystanie zarówno kanałów cyfrowych, jak i tradycyjnych, m.in. radia, telewizji, SMS-ów i komunikatów lokalnych. W dokumentach przewidziano również regularne ćwiczenia i szkolenia dla rzeczników prasowych oraz osób odpowiedzialnych za komunikację kryzysową, dotyczące m.in. reagowania na dezinformację i współpracy między instytucjami.

Strategia Komunikacji Ryzyka i Strategia Komunikacji Kryzysowej mają charakter praktycznych wzorów, które instytucje mogą dostosowywać do własnych procedur, rodzaju zagrożeń i codziennej pracy administracji. Mogą one także być wykorzystywane przez sektor prywatny, szczególnie w branżach związanych z bezpieczeństwem infrastruktury i usług publicznych. W strategiach jako przykłady wskazano m.in. sektor energetyczny, wodno-kanalizacyjny, transportowy, zdrowotny, spożywczy i technologiczny.

– To dokumenty zawierające wiele uniwersalnych elementów, z których może korzystać zarówno biznes, jak i sektor publiczny czy akademicki. W momencie kiedy przyjdzie kryzys, zwykle już jest zbyt późno, żeby budować zaufanie i relacje – mówi Karolina Łuczak, prezeska Polskiego Stowarzyszenia Public Relations. – Żyjemy w trudnych czasach, czasach dużych zmian. Taka strategia to podstawowy dokument dla osób zajmujących się komunikacją. Warto sięgnąć po już przygotowane dokumenty i na ich podstawie tworzyć własne rozwiązania dopasowane do organizacji. To powinna być podstawowa polityka działania w momencie, kiedy kryzys rzeczywiście się pojawi.

RCB zapowiada dalsze działania związane ze szkoleniami z komunikacji kryzysowej oraz przygotowaniem obywateli do reagowania na zagrożenia i korzystania z wiarygodnych źródeł informacji.

– W ramach tego projektu chcemy stworzyć komplementarną bazę wiedzy o zagrożeniach, żeby każdy z obywateli mógł sprawdzić, czy jest w obszarze zagrożenia w określonej sytuacji i jak się zachować, kiedy ona nastąpi – zapowiada Piotr Błaszczyk.

Region Zagłębia Dąbrowskiego umacnia swoją pozycję na logistycznej mapie Polski i regionu. Rosnący popyt na usługi logistyki kontraktowej skłania operatorów do zwiększania powierzchni magazynowych. Jedną z firm, które inwestują w regionie, jest DACHSER, globalny operator logistyczny, który w tym roku obchodzi dwudziestolecie obecności w Polsce. Firma właśnie powiększyła powierzchnię magazynową w swoim oddziale w Sosnowcu i zapowiada dalszą rozbudowę infrastruktury.

– Oddział w Sosnowcu został otwarty 20 lat temu wraz z pojawieniem się firmy DACHSER w Polsce. Od tego czasu konsekwentnie się rozwijamy i zwiększamy nasze możliwości operacyjne. Położenie w południowej Polsce czyni nas istotnym punktem na mapie międzynarodowego transportu. Państwa Grupy Wyszehradzkiej to obszar, gdzie upatrujemy naszego dalszego rozwoju. Tym bardziej że dotychczasowa działalność już nam pokazała, że to bardzo skutecznie działa. Jesteśmy w stanie rozwijać biznes naszych klientów, którzy potrzebują dystrybucji na tym obszarze – mówi agencji Newseria Paweł Parcz, kierownik oddziału DACHSER Sosnowiec i Rzeszów.

– Lokalizacja naszego oddziału jest strategiczna. Mieści się na skrzyżowaniu głównych tras transportowych, autostrad, dróg ekspresowych i blisko południowej granicy kraju, co czyni nas swoistą bramą na południe, jeżeli chodzi o realizację przesyłek do krajów takich jak Czechy, Słowacja, Węgry, a dalej na Bałkany. To kluczowa rola naszego oddziału – podkreśla Adrian Dziarmaga, regionalny kierownik sprzedaży na Polskę Południową w DACHSER Sosnowiec i Rzeszów.

Położenie w południowej Polsce pozwala na dobre połączenia ze Słowacją, północnymi Włochami, Rumunią czy Grecją. Dzięki bliskości lotniska i węzłów autostradowych firma realizuje strategię interlockingu, czyli łączenia różnych gałęzi transportu i usług magazynowania w jednym łańcuchu dostaw.

– Obecna sytuacja geopolityczna będzie skłaniać firmy do szukania lokalizacji bliżej swoich rejonów dystrybucji. To otwiera dla nas szanse, jeżeli chodzi o logistykę kontraktową. Nasza sieć umożliwi klientom dotarcie do odbiorców w całej Europie – ocenia Adrian Dziarmaga. – Liczymy też na zakończenie konfliktu za naszą wschodnią granicą, co również pozwoli nam na zbudowanie solidnych biznesów. Mieścimy się na linii wschód–zachód, tak że na pewno nasze połączenia bezpośrednie z Rzeszowem również będą bardzo korzystnym rozwiązaniem dla naszych klientów.

Firma DACHSER działa na polskim rynku od 2006 roku. Zaczynała z czterema oddziałami i siedemdziesięcioosobowym zespołem. Sosnowiec to jeden z pierwszych oddziałów otwartych w Polsce.

– Dwadzieścia lat temu zaczynaliśmy od jednego auta dystrybucyjnego, a w tym momencie obsługujemy już kilkadziesiąt połączeń liniowych. Liczbę przesyłek, jakie obsługiwaliśmy w ciągu czterech miesięcy, obecnie realizujemy w jeden dzień – mówi regionalny kierownik sprzedaży na Polskę Południową w DACHSER Sosnowiec i Rzeszów.

Firma udostępnia swoje powierzchnie magazynowe również m.in. w Rzeszowie, Warszawie, Poznaniu, Gdańsku czy Wrocławiu. W tym roku operator świętuje 20. rocznicę wejścia na krajowy rynek.

– Wszystkie nasze inwestycje służą jednemu celowi, czyli zwiększeniu naszych możliwości operacyjnych – mówi Paweł Parcz. – Obecne rozszerzenie naszego magazynu wpłynęło już nie tylko na obszar logistyki kontraktowej, ale i proces cross-dockingu oraz nasze zdolności do obsługi zwiększonych wolumenów przesyłek. To są aktywności nierozerwalnie ze sobą związane, przynajmniej w większości oddziałów DACHSER. Oprócz funkcji oczka sieci, czyli przyjmowania i nadawania do sieci wolumenów, w naszych oddziałach prowadzimy zwykle logistykę kontraktową i obie te działalności są ważne. Dzięki ostatniej inwestycji zwiększamy zarówno pojemność magazynu logistycznego, jak i zdolności przeładunkowe magazynu cross-dockowego.

Oddział w kwietniu br. poszerzył swoją przestrzeń magazynową o około 3 tys. mkw. Większa przestrzeń ma się przełożyć na więcej miejsc paletowych, usprawnienie procesów magazynowych, a także możliwość rozdzielenia funkcji magazynowych i operacyjnych.

– To wstęp do większej inwestycji, która czeka nas w związku z dotychczasowym dynamicznym rozwojem. Liczymy, że będzie on trwał także w przyszłości. Następnym krokiem wynikającym z braku dalszych możliwości rozwoju w obecnym miejscu będzie zmiana lokalizacji oddziału, przeniesienie się do zupełnie nowego obiektu, spełniającego nasze specyficzne wymagania i dysponującego jeszcze większymi możliwościami operacyjnymi. Planujemy to w ciągu najbliższych trzech, maksymalnie pięciu lat – zapowiada kierownik oddziału DACHSER Sosnowiec. 

Według najnowszych danych Transport Intelligence wartość globalnego rynku kontraktowego w 2025 roku osiągnęła około 307,5 mld euro, co oznacza wzrost o 4 proc. względem 2024 roku, kiedy pula przychodów przebiła 295,6 mld euro. Analitycy wskazują, że trend wzrostowy jest efektem m.in. outsourcingu usług magazynowania i realizacji zamówień.

– Nasza obsługa nie koncentruje się na konkretnej branży. Jesteśmy otwarci na dywersyfikację portfolio naszych klientów. Śląsk i DACHSER od zawsze są kojarzone z obsługą przesyłek przemysłowych, natomiast od pewnego momentu otwieramy się również na e-commerce i przesyłki ambient food. Posiadamy certyfikat HACCP, przeszliśmy audyt – zaznacza Adrian Dziarmaga.

Globalna sieć DACHSER obejmuje ponad 40 krajów. W 2025 roku operator zwiększył swoje przychody do około 8,3 mld euro. Oznacza to wzrost o 3,1 proc. rok do roku. Wolumen przewiezionych towarów wzrósł do 46,7 mln t (+5,8 proc.), a liczba przesyłek zwiększyła się do 86,2 mln (+3,6 proc.). W 2025 roku firma przeznaczyła około 325 mln euro na rozwój sieci oraz inwestycje w pracowników, cyfryzację oraz działania klimatyczne. W 2026 roku chce przeznaczyć na ten cel ponad 350 mln euro.

„Stop niszczeniu gier wideo” to inicjatywa obywatelska, złożona do Komisji Europejskiej, której inicjatorzy sprzeciwiają się wyłączaniu przez wydawców funkcji online wielu gier, przez co nie mogą w nie grać mimo dokonania zakupu. Polscy europarlamentarzyści podkreślają, że działania producentów to przejaw nieuczciwej praktyki i prawo unijne powinno się wsłuchać w postulaty europejskich graczy.

– Każdy, kto choć raz grał w grę komputerową, wie, że często, kiedy przestanie działać serwis techniczny, gra też przestaje działać. W tym momencie na dobrą sprawę powinno się drugi raz zakupić tę samą grę. Osoby, które grają, mówią, że to jest nieuczciwe. Zebrały blisko 1,3 mln podpisów i wnioskują do Komisji Europejskiej, żeby rozstrzygnąć tę sprawę i zmienić prawo, zobowiązać producentów gier, żeby takich rzeczy nie robili – tłumaczy Dariusz Joński, poseł do Parlamentu Europejskiego z Koalicji Obywatelskiej.

Inicjatywa „Stop niszczeniu gier wideo” została przedłożona Komisji Europejskiej 26 stycznia 2026 roku, po tym gdy uzyskała 1 294 188 zweryfikowanych deklaracji poparcia. Najwięcej, bo 233 180, udało się uzyskać w Niemczech. Na drugim miejscu znalazła się Francja (145 289), a na trzecim Polska (143 826). Autorzy inicjatywy domagają się zobowiązania wydawców, którzy w UE sprzedają gry wideo lub związane z nimi funkcje i zasoby do obsługiwanych przez nich gier bądź udzielają na nie licencji, aby pozostawili je w stanie umożliwiającym rozgrywkę.

Inicjatywę w Parlamencie Europejskim zaprezentowano 16 kwietnia br. na wysłuchaniu publicznym zorganizowanym przez trzy komisje – IMCO, JURI i PETI. Organizatorzy mogli przedstawić szczegółowe informacje na temat swoich propozycji. Europosłowie zwrócili się do KE z pytaniem o działania, jakie może podjąć w odpowiedzi na inicjatywę. Ma ona czas na odpowiedź do 27 lipca 2026 roku.

– Pojawiła się inicjatywa obywatelska, która zebrała ponad milion podpisów, dotycząca tego, że ci, którzy kupili gry i mieli je jako własne, nagle tracą do nich dostęp. Unijne rozwiązania powinny być bardzo transparentne zarówno wobec producentów, jak i konsumentów, i ta inicjatywa obywatelska sygnalizuje problem, który powinniśmy rozwiązać. Zatem zwrócimy się do Komisji Europejskiej, żeby zajęła się tym problemem, bo jeśli miliony ludzi składają petycję, to warto im wyjaśnić, jak wygląda ta kwestia i dlaczego nagle tracą dostęp do czegoś, co uczciwie kupili – mówi Bogdan Rzońca, przewodniczący Komisji Petycji Parlamentu Europejskiego.

Organizatorzy inicjatywy podkreślają, że coraz więcej wydawców sprzedaje gry wideo, których funkcjonowanie wymaga połączenia się za pośrednictwem internetu z wydawcą lub nawiązania komunikacji z producentem. W momencie zakończenia obsługiwania tego rodzaju gier wydawcy bardzo często zrywają połączenie niezbędne do funkcjonowania tytułu i wdrażają szeroko zakrojone środki, aby uniemożliwić klientowi jego naprawę. Inicjatywa ma zapobiegać zdalnemu wyłączaniu gier oraz wzywa do zapewnienia alternatywnych sposobów dostępu i grania w nie bez bezpośredniego udziału wydawcy w przypadkach, gdy zostały one wyłączone lub ich wsparcie zostało zakończone.

– Jeśli raz kupisz grę, powinna działać cały czas, do momentu, kiedy ktoś nie będzie chciał z niej korzystać – uważa Dariusz Joński. – Skoro tylu konsumentów występuje z inicjatywą, to znaczy, że jest coś na rzeczy i trzeba to uregulować. Dobre firmy, które przygotowują gry komputerowe, się obronią. Nie muszą dwa razy pobierać opłat za jedną grę, wystarczy raz. Tym bardziej że gry często kosztują 200–300 zł, a te lepsze są nawet droższe, więc to nie są małe koszty. Chodzi o to, żeby gracze nie płacili dwukrotnie.

Organizatorzy inicjatywy zwracają również uwagę na to, że uniemożliwienie przez przedsiębiorstwo korzystania z przedmiotu, który wcześniej sprzedało klientowi, nie zdarza się w innych branżach. Umowy licencyjne wymagane do tego, aby gra funkcjonowała, obchodzą szereg istniejących środków ochrony konsumentów. Ich zdaniem taka praktyka kwestionuje koncepcję własności, ponieważ klientowi nie pozostaje nic po zakupie gry. W ich opinii to praktyka naruszająca prawa konsumentów. 

– Jeśli chodzi o problem związany z funkcjonowaniem gier na rynku europejskim, to trzeba zauważyć argumenty i ich producenta gier, i konsumenta – tu musi zapanować jakaś równowaga – wskazuje Bogdan Rzońca.

Raporty „Różne twarze polskiego gracza” z 2023 i 2025 roku wskazują, że społeczność graczy w Polsce liczy 17–20 mln osób. Nie jest to więc zjawisko niszowe. Gracze cenią wyzwania, jakie stawiają przed nimi gry, i możliwość doskonalenia się oraz odnoszenia sukcesów. Istotnym motywatorem jest także możliwość rywalizacji z innymi graczami, interakcje z innymi i poczucie przynależności do większej społeczności entuzjastów danego tytułu. Niechętnie jednak przyznają, ile czasu spędzają na graniu lub ile pieniędzy przeznaczają na zakup gier.

Obywatele Unii Europejskiej cenią sobie wartości europejskie. Jak wskazuje nowa edycja Eurobarometru, 57 proc. jest zadowolonych ze sposobu działania demokracji we Wspólnocie. 73 proc. zgadza się z tym, że UE jest miejscem stabilności w niespokojnym świecie. Europejczycy oczekują też, że instytucje Unii będą o te wartości dbać. Za wkład w propagowanie unijnych idei oraz integracji po raz pierwszy w historii Parlament Europejski przyznał Europejski Order Zasługi. Otrzymało go 20 osób, w tym dwóch Polaków.

– W przeprowadzanych przez nas badaniach opinii publicznej, czyli Eurobarometru, kwestie demokracji, pokoju i praworządności zawsze zajmują czołowe miejsce wśród odpowiedzi na pytanie, dlaczego powinniśmy się angażować w projekt europejski. Jest on oparty właśnie na demokracji i pokoju, które budujemy wspólnie, również na sposobie, w jaki możemy pokonywać różnice, aby wspólnie stawiać czoła wyzwaniom. One są większe niż możliwości pojedynczego państwa członkowskiego. Spójrzmy na wyzwania, przed którymi stoimy w zakresie konkurencyjności, obronności i klimatu – mówi agencji Newseria Delphine Colard, rzeczniczka Parlamentu Europejskiego.   

Jak wynika z badania Eurobarometru, edycji z wiosny 2026 roku, 51 proc. Europejczyków ufa Unii Europejskiej. 81 proc. popiera wspólną politykę obrony i bezpieczeństwa państw członkowskich, a 76 proc. zgadza się, że inwazja Rosji na Ukrainę stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa Unii. Z poprzedniej edycji Eurobarometru, który ukazał się jesienią 2025 roku, wynika, że dwie trzecie obywateli chciałoby, aby UE odgrywała większą rolę w ich ochronie przed globalnymi kryzysami i zagrożeniami dla bezpieczeństwa. Prawie 90 proc. oceniło, że państwa członkowskie powinny być bardziej zjednoczone, aby stawić czoła obecnym globalnym wyzwaniom. Europejczycy uznali też, że Parlament Europejski powinien na pierwszym miejscu stawiać pokój (52 proc.), demokrację (35 proc.), wolność słowa i myśli (23 proc.), a także ochronę praw człowieka (22 proc.).

– Powinniśmy pokazywać naszym obywatelom wartości i wyniki pracy Unii Europejskiej, takie jak Erasmus, roaming, strefa Schengen, ponieważ często nie pamiętamy, zwłaszcza młodzi ludzie, że to jest zasługa Unii Europejskiej. Bez niej nie mielibyśmy teraz tych tak ważnych i podstawowych dla nas rzeczy. Czasami ludzie traktują to jako coś oczywistego. Nie zawsze dostrzegamy, że jest to decyzja europejska – podkreśla Delphine Colard.

Strefa Schengen to jedno z najważniejszych osiągnięć integracji europejskiej. W tegorocznym badaniu CBOS Polacy zapytani o największe korzyści wynikające z członkostwa w UE wymieniają właśnie otwarte granice i swobodę podróżowania (73 proc.). Na możliwość wykorzystywania funduszy unijnych wskazało 47 proc., a na poprawę infrastruktury w kraju – 52 proc. Polaków.

W sumie 60 proc. respondentów CBOS ocenia, że obecność Polski w Unii przynosi naszemu krajowi więcej zysków niż strat. Nieco więcej niż co piąty badany sądzi odwrotnie: że nasz kraj raczej traci, niż zyskuje. Mniej jednoznacznie postrzegane są skutki członkostwa w wymiarze osobistym. Niemniej jednak także w tym przypadku dominują oceny pozytywne (53 proc.).

– Jakość czekolady, którą jemy, wynika z tego, że chronimy naszych producentów i dbamy o to, aby nie było produktów wytworzonych przy wykorzystaniu pracy dzieci lub w wyniku nieetycznych praktyk. Samochody i testy, którym są poddawane w celu zapewnienia bezpieczeństwa, również mają wymiar europejski. To również możliwość podróżowania, uzyskania odszkodowania w przypadku odwołania lotu, ale też roaming, czyli możliwość dzwonienia do siebie podczas wakacji bez ponoszenia wyższych opłat – wymienia rzeczniczka Parlamentu Europejskiego. – Czasami nie zdajemy sobie sprawy, że wszystko to jest wynikiem integracji, w ramach której posłowie do Parlamentu Europejskiego oraz członkowie rządów współpracowali, aby znaleźć bardzo praktyczne, a czasem nawet zaskakujące rozwiązania problemów, z którymi wszyscy się borykamy jako obywatele Europy.

W ubiegłym roku prezydium Parlamentu Europejskiego podjęło decyzję o ustanowieniu pierwszego europejskiego odznaczenia przyznawanego przez instytucję UE, mającego na celu uhonorowanie osiągnięć osób, które wniosły znaczący wkład w integrację europejską oraz w promowanie i obronę wartości europejskich. W tym tygodniu odbyło się uroczyste wręczenie Europejskich Orderów Zasługi (European Order of Merit).

– Europejski Order Zasługi jest pierwszym tego rodzaju europejskim odznaczeniem cywilnym. Został ustanowiony przez Parlament w zeszłym roku z okazji 75. rocznicy podpisania deklaracji Schumana. Jego celem jest uczczenie i uznanie wkładu Europejczyków, którzy pomogli zbudować naszą Unię Europejską taką, jaka jest, przyczynili się do jej budowy, a także wspierali wartości, europejską demokrację i dawali sygnał nadziei przyszłym pokoleniom – tłumaczy rzeczniczka Parlamentu Europejskiego. – UE to projekt niedokończony, który wymaga kontynuacji, a to właśnie poszczególne osoby sprawiają, że idzie on do przodu.

Order otrzymało 20 osób, w tym dwóch Polaków. Jerzy Buzek, były premier Polski i były przewodniczący Parlamentu Europejskiego, został honorowym członkiem orderu, podobnie jak Jean-Claude Trichet, były prezes Europejskiego Banku Centralnego. Wybitnymi członkami orderu zostali natomiast m.in. były prezydent Polski Lech Wałęsa, była kanclerz Niemiec Angela Merkel i Wołodymyr Zełenski, prezydent Ukrainy. Trzynaścioro laureatów było obecnych na wtorkowej uroczystości w Strasburgu.

– Ważne jest, aby rozumieć, skąd pochodzimy, doceniać wkład poszczególnych osób, które ukształtowały naszą Unię, wspierając systemy opieki zdrowotnej, rozwijając prawo, sport i sztukę, przyczyniając się do umocnienia praworządności lub niwelując przepaść między Wschodem a Zachodem, przyczyniając się do rozkwitu Parlamentu Europejskiego czy też, jak w przypadku Jeana-Claude’a Tricheta, do wprowadzenia euro – podkreśla Delphine Colard. – W trakcie swojej kariery w różnych sektorach, w których byli aktywni, wnieśli oni swój wkład w budowanie mostów w Unii Europejskiej i tworzenie tej pięknej całości, nad którą wspólnie pracujemy.

Polscy przedsiębiorcy z sektora MŚP coraz lepiej radzą sobie na arenie międzynarodowej. Szansę na sprzedaż swoich towarów poza Polskę otwierają przed nimi marketplace&HASH39;y i sklepy internetowe. Jednym z nich jest Amazon, za którego pośrednictwem polscy przedsiębiorcy tylko w 2025 roku sprzedali za granicę ponad 40 mln produktów o wartości 5,2 mld zł. 

– Dziewięciu na 10 małych i średnich przedsiębiorców na Amazon eksportuje. Dane z zeszłego roku pokazują, że wartość eksportu wygenerowanego przez sprzedających wyniosła 5,2 mld zł – mówi w rozmowie z agencją Newseria Renata Vojackova, head of marketplace w Amazon.pl.

W latach 2012–2025 Amazon zainwestował w Polsce ponad 45 mld zł w infrastrukturę, miejsca pracy, wsparcie dla polskich małych i średnich przedsiębiorców oraz rozwój technologii. Do 2028 roku ta kwota ma być większa o kolejne 23 mld zł. Między innymi w Dobromierzu na Dolnym Śląsku powstanie nowoczesne centrum logistyczne o powierzchni 200 tys. m², które już w pierwszym roku działalności zapewni ponad 1 tys. miejsc pracy.

– W ciągu ostatnich kilku lat inwestujemy w narzędzia, w tym AI, które odgrywają kluczową rolę we wspieraniu sprzedających, aby mogli eksportować swoje towary możliwie jak najprościej i bezproblemowo – tłumaczy Renata Vojackova. – W ciągu najbliższych dwóch lat planujemy zainwestować dodatkowe 23 mld zł, które zostaną przeznaczone m.in. na narzędzia i tworzenie infrastruktury dla sprzedających, która zapewni im pomyślną ekspansję – dodaje.

Przedsiębiorcy rejestrujący się na Amazon.pl są zwolnieni z opłaty abonamentowej i prowizji od sprzedaży przez pierwsze sześć miesięcy i mogą skorzystać ze zniżki na usługę Fulfilment by Amazon (FBA). 

– Polski sprzedający, który posiada jedno konto na Amazon.pl, może nie tylko prowadzić sprzedaż w Polsce, ale też w 10 krajach Unii Europejskiej bez potrzeby otwierania dodatkowych kont, co znacznie ułatwia życie handlowcom – dodaje head of marketplace w Amazon.pl.

Największą barierą dla ekspansji zagranicznej polskich przedsiębiorców jest przekonanie, że firma jest za mała, żeby wejść na arenę międzynarodową. Ponad połowa polskich sprzedawców na Amazon pochodzi jednak z mniejszych miast i terenów wiejskich, a ich towary trafiają do klientów w całej Europie.

– Rozmawiając ze sprzedającymi o ekspansji działalności poza Polskę, trzeba wspomnieć o kilku początkowych wyzwaniach, z jakimi się mierzą. Jednym z nich jest złożoność formalności, z którą muszą sobie radzić. Kolejnym jest koszt, który może się okazać bardzo wysoki dla sprzedających. Należy także pamiętać o ogólnych trudnościach związanych z różnymi przepisami w poszczególnych krajach, których sprzedający muszą przestrzegać – mówi ekspertka.

W ramach programu Fulfilment by Amazon (FBA) serwis przejmuje od przedsiębiorcy przechowywanie towaru, kompletowanie, pakowanie, wysyłkę oraz obsługę klienta w lokalnym języku i zwrotów.

W sklepie Polskie Marki na Amazon.pl dostępnych jest ponad 1200 rodzimych brandów. W ciągu roku od jego uruchomienia, które nastąpiło w październiku 2024 roku, sklep urósł o 20 proc., odpowiadając na chęć kupowania produktów od polskich sprzedawców, którą deklaruje 84 proc. Polaków. Tak wynika z badania „Zachowania zakupowe Polaków 2025. Zaufanie i jakość – siła marki Teraz Polska”.

– Jedną z polskich firm, która odniosła sukces za granicą i niedawno ją poznałam, jest Krosno. Huta szkła o wieloletniej tradycji w Polsce – podkreśla Renata Vojackova. Krosno Glass SA to jeden z wiodących europejskich producentów wyrobów ze szkła, z wieloletnią tradycją sięgającą początku XX wieku. Spółka specjalizuje się w projektowaniu i produkcji szkła użytkowego, w tym kieliszków, szklanek oraz elementów dekoracyjnych.

Kolejną z polskich marek, które dzięki Amazon odnoszą sukces międzynarodowy, jest Wessper, producent akcesoriów małego AGD z siedzibą w Rzezawie. Firma powstała w 2016 roku i obecnie specjalizuje się w filtrach i dzbankach do filtracji wody, saturatorach (tzw. soda maker), butelkach filtrujących oraz wkładach zamiennych.

– Jeżeli chodzi o zagranicę, to na Amazon jesteśmy w całej Unii Europejskiej. W 10 dostępnych krajach, w tym również w Wielkiej Brytanii i Turcji. Stopniowo dołączaliśmy do tych, które pojawiały się w późniejszym czasie. W 2017 roku pierwszym krajem były Niemcy i od tego czasu rozwijamy i zwiększamy sprzedaż – podkreśla Mateusz Bednarek, członek zarządu CSVK, dystrybutor marki Wessper. – Współpraca z Amazon.pl pozwoliła nam się pojawić w szerszym gronie odbiorców i klientów, budować świadomość marki, jak i firmy w dalszym rozwoju i sprzedaży. Jeżeli chodzi o korzyści, to głównie są to zwiększenie wolumenu sprzedażowego i ciągły rozwój – dodaje.

Na Amazon.pl dostępne są również produkty firmy Trefl, która działa od 1985 roku. Słynie z produkcji puzzli, gier planszowych i zabawek dla dzieci. Rozpoczęła współpracę z Amazon w 2019 roku, wchodząc najpierw do Niemiec, a po starcie Amazon.pl w 2021 roku również do Polski. Na tym jednak nie koniec.

– Z Amazon współpracujemy już od ponad siedmiu lat. Obecnie jesteśmy na dziewięciu marketplace’ach w Europie oraz trzech na kontynencie amerykańskim. Działamy na nim w modelu FBA, który mocno pomógł nam wejść i się rozwinąć w tych krajach. Narzędzie to pomaga rozwinąć sprzedaż właśnie poprzez logistykę Amazon – tłumaczy Karolina Godlewska, key account manager w Trefl. – W Europie współpracujemy z Amazon w modelu Vendor – dodaje.

Podkreśla również, że obecność Trefla na Amazon za granicą rozwinęła sprzedaż e-commerce.

– Amazon jest naszym kluczowym kanałem sprzedaży e-commerce’owej, który znacznie poprawił naszą sprzedaż. Widzimy to co roku. Nasza rozpoznawalność marki znacznie urosła, m.in. poprzez udział w programie Brand Registry – tłumaczy Karolina Godlewska.

Brand Registry to bezpłatny program, który powstał z myślą o pomocy sprzedawcom w ochronie własności intelektualnej, zarządzaniu ofertami i rozwijaniu działalności. Aby do niego dołączyć, nie trzeba prowadzić sprzedaży w sklepie Amazon.

Około 10 tys. osób w Polsce żyje ze szpiczakiem plazmocytowym, a każdego roku diagnozę słyszy kolejne 2–2,5 tys. pacjentów. Choroba przez długi czas rozwija się bez charakterystycznych objawów i ma charakter nawrotowy, co oznacza konieczność stałego leczenia i opieki specjalistycznej. W praktyce przekłada się to na życie podporządkowane terapii i niepewność co do jej przebiegu. Na skalę problemu i codzienność chorych zwraca uwagę kampania „1 choroba. 10 000 żyć”.

– Chorzy na szpiczaka plazmocytowego wymagają ciągłej opieki specjalistycznej, hematologicznej i hospitalizacji w ramach pobytu jednodniowego, jeden raz w tygodniu, czasami raz w miesiącu, natomiast jest to stały kontakt z oddziałem hematologicznym. Pacjentowi towarzyszy niepewność co do dalszego przebiegu choroby i postępowania leczniczego, ponieważ choroba ma charakter nawrotowy – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Agnieszka Szymczyk, hematolog z Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA w Warszawie.

Szpiczak plazmocytowy jest drugim najczęściej diagnozowanym nowotworem krwi w Polsce i odpowiada za istotną część zachorowań w tej grupie chorób. Obecnie żyje z nim ok. 10 tys. pacjentów, a każdego roku diagnozuje się kolejne 2–2,5 tys. przypadków.

Szpiczak plazmocytowy to nowotwór układu krwiotwórczego wywodzący się z komórek plazmatycznych szpiku kostnego. W przebiegu choroby dochodzi do ich niekontrolowanego namnażania, co prowadzi m.in. do uszkodzeń kości, niedokrwistości, zaburzeń odporności czy niewydolności nerek. Choroba rozwija się powoli i długo pozostaje niewidoczna, a jej objawy – takie jak bóle kręgosłupa, przewlekłe zmęczenie czy pogorszenie wyników badań – są niespecyficzne i często przypisywane innym schorzeniom.

– Pacjenci z rozpoznaniem czy podejrzeniem szpiczaka plazmocytowego trafiają do naszej poradni od różnych specjalistów. Od lekarzy neurologów, neurochirurgów, bo pierwszym objawem mogą być bóle kręgosłupa, od lekarzy nefrologów, gdzie pierwszym objawem jest niewydolność nerek, czy od lekarzy rodzinnych, którzy stwierdzają np. niedokrwistość w morfologii krwi obwodowej – tłumaczy Agnieszka Szymczyk.

Szpiczak jest chorobą przede wszystkim osób starszych – mediana wieku w chwili rozpoznania wynosi ok. 70 lat, a większość pacjentów ma powyżej 50 lat. Wraz ze starzeniem się społeczeństwa liczba chorych będzie rosła, co dodatkowo obciąża system ochrony zdrowia i zwiększa zapotrzebowanie na opiekę wielospecjalistyczną.

– Dominuje przede wszystkim grupa pacjentów bardzo często z wielochorobowością, obciążonych, którzy wymagają nie tylko opieki hematologicznej, ale także opieki wielospecjalistycznej – zaznacza hematolożka.

Jeszcze na początku XXI wieku rokowania pacjentów były znacznie gorsze niż obecnie. Postęp w leczeniu jest związany przede wszystkim z wprowadzeniem nowych grup leków działających na różne mechanizmy choroby. Leczenie prowadzone jest w wyspecjalizowanych ośrodkach hematologicznych w ramach programów lekowych, a schematy terapii są dostosowywane do stanu pacjenta i przebiegu choroby.

Jednym z kluczowych wyzwań pozostaje dostęp do najnowocześniejszych terapii.

– Z perspektywy mojej i moich kolegów aktualne programy lekowe są niewystarczające. Pacjenci w Polsce czekają na refundację terapii CAR-T, refundację belantamabu w skojarzeniu z klasycznymi lekami, więc te potrzeby nadal istnieją – podkreśla Agnieszka Szymczyk.

Nowoczesne podejścia terapeutyczne obejmują m.in. terapie celowane oraz leczenie ukierunkowane na antygen BCMA, które w praktyce klinicznej pozwala na dłuższą kontrolę choroby. Wśród nich znajdują się zarówno terapie komórkowe CAR-T, jak i leki takie jak belantamab mafodotyny stosowany w skojarzeniu z innymi preparatami.

Z perspektywy pacjentów choroba oznacza jednak nie tylko kolejne linie leczenia, ale także długotrwałe funkcjonowanie z ograniczeniami wynikającymi z samej choroby oraz działań niepożądanych terapii.

– Szpiczak jest chorobą nawrotową, w dalszym ciągu nieuleczalną, dlatego pacjenci mierzą się z wieloma wyzwaniami ze względu na to, że choroba wcześniej czy później wraca. Musimy się mierzyć z tymi wyzwaniami, jakimi jest dostępność do terapii, z tym, że chorzy nie mogą normalnie funkcjonować, muszą się mierzyć z efektami ubocznymi samego leczenia. Jako organizacja staramy się pokazać, jak można z tą chorobą żyć – mówi Łukasz Rokicki, prezes Fundacji Carita im. W. Adamiec.

Na znaczenie edukacji i zwiększania świadomości społecznej zwraca uwagę kampania „1 choroba. 10 000 żyć”, realizowana w ramach globalnej inicjatywy Myeloma Action Month. Jej elementem są m.in. działania informacyjne oraz symboliczne akcje w przestrzeni publicznej.

– Jako Fundacja Carita przyłączyliśmy się do globalnej inicjatywy i razem z 40 innymi państwami i z organizacją International Myeloma Foundation stwierdziliśmy, że zrobimy coś, co pokaże, czym jest szpiczak, poprzez kampanię świadomościową, która polega na podświetleniu niezwykłych miejsc na całym świecie. Mowa o Operze w Sydney, Rockefeller Center w Nowym Jorku, został też podświetlony Pałac Kultury i Nauki w Warszawie – tłumaczy Łukasz Rokicki.

W poprzednich latach w akcji uczestniczyły m.in. Niagara Falls, Empire State Building czy Opera w Sydney. W tym roku do globalnej mapy działań po raz pierwszy dołączyła Warszawa.

– W marcu podświetliliśmy Pałac Kultury i Nauki na czerwono ze względu na to, że kampania globalna ma znamiona koloru czerwonego, koloru krwi, bo szpiczak plazmocytowy jest chorobą krwi – mówi prezes Fundacji Carita im. W. Adamiec. – Pacjenci, organizacja, lekarze oraz osoby, które nic nie wiedziały o samej chorobie, spotkały się pod Pałacem Kultury i Nauki, żeby go wspólnie zaświecić i powiedzieć o chorobie – jak ją diagnozować, czym jest szpiczak, żeby zwiększać świadomość problemu.

Dzieci w miastach spędzają coraz więcej czasu w pomieszczeniach: mniej się ruszają, mają mniej kontaktu z naturą i są głęboko zanurzone w świecie cyfrowym. Osiedlowe place zabaw mogą stanowić impuls do wyjścia na zewnątrz i spędzenia czasu na zabawie z rówieśnikami. Odpowiednio zaprojektowana przestrzeń powinna być nie tylko atrakcyjna dla dziecka, ale też różnorodna, inkluzywna, bezpieczna oraz przyjazna dla młodzieży i opiekunów dzieci. Eksperci podkreślają, że o placu zabaw trzeba myśleć już na początku projektowania inwestycji.

– Coraz mniej dzieci spędza czas na placach zabaw i podwórkach. Wynika to z naszego stylu życia. W dużych miastach coraz więcej czasu spędzamy w budynkach i samochodach, przemieszczając się pomiędzy pracą, domem a szkołą. Czasu na przebywanie w przestrzeni zewnętrznej zostaje coraz mniej – mówi agencji Newseria Monika Wróbel, architektka i urbanistka z Fundacji Skwer Sportów Miejskich. – Często wracamy do domu bardzo późno. Wśród nawału codziennych obowiązków brakuje czasu na spontaniczną zabawę na zewnątrz, dlatego zwrócenie uwagi na dostępny, przyjazny plac zabaw, który jest tuż za progiem, na terenie osiedla, jest tak istotny. Potrzebujemy pretekstu do wyjścia na zewnątrz, aby dziecko się bawiło na otwartej przestrzeni ze swoimi rówieśnikami, zaczęło inaczej spędzać czas niż tylko w mieszkaniu.

Jak wskazują eksperci, podwórka i place zabaw mogą być odpowiedzią na ten deficyt – jeśli są projektowane jako przestrzeń życia społecznego, a nie wyłącznie jako strefa dziecięcej aktywności. To miejsca, w których dzieci budują samodzielność, młodzież znajduje przestrzeń spotkań, a dorośli tworzą codzienne więzi sąsiedzkie.

– Przygotowaliśmy publikację „Place zabaw – poradnik dla inwestorów i osób projektujących budynki mieszkalne”, ponieważ mamy nadzieję, że zmiana podejścia do roli placu zabaw w procesie inwestycyjnym przyniesie nam lepsze przestrzenie osiedlowe. Mam nadzieję, że poradnik trafi na biurka pracowni architektonicznych i będą one pamiętać, że plac zabaw jest integralną przestrzenią osiedla mieszkaniowego, a nie dodatkiem, którym zajmujemy się na końcu procesu projektowego – podkreśla Monika Wróbel.

Jak wskazują autorzy publikacji, przygotowanej z inicjatywy warszawskiego oddziału Polskiego Związku Firm Deweloperskich, rozwój fizyczny w dzieciństwie opiera się przede wszystkim na ruchu. Jego brak skutkuje nie tylko nadwagą i wadami postawy, ale też opóźnionym rozwojem poznawczym. Podwórko wraz z placem zabaw powinno umożliwiać różne rodzaje aktywności fizycznej. Wśród nich ważne są takie, które stymulują błędnik. Kręcenie się wokół własnej osi, turlanie się czy huśtanie są niezbędne do prawidłowego rozwoju układu przedsionkowego, który wpływa na koordynację, koncentrację i samoregulację emocjonalną.

– Spędzając czas na placach zabaw, dzieci zyskują przede wszystkim szansę na ruch i aktywność fizyczną trochę inną niż tę, której mogą doświadczyć w domu czy szkole. Jest to spontaniczna zabawa, w towarzystwie rówieśników, w kontakcie z naturą – mówi architektka z Fundacji Skwer Sportów Miejskich, współautorka poradnika.

– Nasze podwórka powinny być tak zaprojektowane, aby dzieci mogły na nich spotkać swoich rówieśników. Aby patrząc z okna, pomyślały: „o, mój kolega z klasy właśnie wyszedł, może ja też odłożę telefon i razem zrobimy coś fajnego”. Chodzi o to, żeby spędzać czas razem, rozwijać się społecznie i znaleźć tam rzeczy, których nie ma w internecie – podkreśla Magda Wnęk, architektka krajobrazu z topoScape.

Zabawa z rówieśnikami rozwija umiejętność współpracy, negocjowania i wspólnego ustalania zasad. Dziecko uczy się cierpliwości, radzenia sobie z emocjami i szukania rozwiązań w sytuacjach konfliktowych. Przestrzeń sprzyjająca relacjom stwarza warunki do spotkania, ale nie wymusza wspólnej aktywności. Piaskownica, domek, kuchnia błotna czy miejsce do rysowania kredą to elementy placu zabaw, które są zaproszeniem do kontaktu.

– Place zabaw powinny być projektowane jako przestrzenie uniwersalne oraz inkluzywne. Oznacza to, że z przestrzeni placu zabaw korzystają nie tylko dzieci, ale również opiekunowie – rodzice, nianie, babcie, dziadkowie. Od tego, czy jest im wygodnie na placach zabaw, bardzo często zależy to, jak długo przebywają na nich z dziećmi – zaznacza Monika Wróbel.

W opinii autorów poradnika, aby miejsce dla opiekunów było komfortowe, ławki powinny mieć ergonomiczny kształt, oparcia i podłokietniki ułatwiające wstawanie, co jest ważne szczególnie dla seniorów, osób z kontuzją czy kobiet w ciąży. Część miejsc siedzących powinna się znajdować w cieniu, pod drzewami lub zadaszeniem, aby chronić przed nadmiernym nasłonecznieniem latem. Dobrym pomysłem jest również zaplanowanie stołów piknikowych.

– Inkluzywność oznacza też otwartość na takie formy zabawy, które zaspokajają bardzo różne potrzeby dzieci. We współczesnym świecie coraz częściej mamy do czynienia z neuroatypowością, z wyzwaniami związanymi z integracją sensoryczną. Plac zabaw bardzo często może w tym przypadku zastąpić albo uzupełnić terapię. To, czego naszym dzieciom brakuje, to właśnie zróżnicowany ruch – uważa urbanistka z Fundacji Skwer Sportów Miejskich.

Projektowanie neuroinkluzywne polega na tworzeniu przestrzeni w taki sposób, by były bardziej komfortowe dla osób wrażliwych na bodźce, np. hałas, światło czy tłok. Pomaga w tym podział na różne strefy – bardziej ciche, spokojne albo bardziej aktywne, ale też przewidywalność otoczenia, możliwość wyboru, stopniowe zwiększanie liczby bodźców oraz oddzielenie głośnych lub intensywnych miejsc od tych wyciszających.

– Nasze miasta są coraz bardziej ruchliwe i przez ostatnie lata stały się mniej bezpieczne dla pieszych. Teraz ten trend na szczęście zaczyna się odwracać. Miasta i projektanci coraz więcej myślą o bezpieczeństwie naszych najmłodszych w miastach, ale wciąż mamy dużo do zrobienia. Na szczęście diagnoza już została postawiona, a teraz będziemy to odkręcać – podkreśla Magda Wnęk.

W 2024 roku weszły regulacje prawne, które wprowadziły obowiązek budowania placu zabaw przy każdej inwestycji wielorodzinnej liczącej powyżej 20 mieszkań. Przepisy stanowią również, że powinien być on ogrodzony. Rozporządzenie precyzuje, że ogrodzenie ma mieć określoną wysokość od strony drogi, ulicy lub ciągu pieszo-jezdnego.

– Litera prawa definiuje zamknięte place zabaw. Aspekt zamknięcia jest trudny, ponieważ zamiast otwartości i doświadczeń kreujemy przestrzeń dla bezpieczeństwa psychologicznego rodziców. Czyli zamiast o dziecku myślimy o rodzicu i jego spokoju, a tak naprawdę powinno być odwrotnie. Oczywiście warunki techniczne definiują zamknięte place zabaw tam, gdzie są drogi. My staramy się ich nie projektować przy drogach, by były otoczone zielenią, a nie siatką – podkreśla Tomasz Bardadin, dyrektor Departamentu Kreowania Produktu, Develia.

Jak podkreślono w poradniku PZFD, jeżeli plac zabaw jest tworzony na ogrodzonym osiedlu lub dziedzińcu, którego przestrzeń jest ograniczona przez budynki, bez ruchu samochodowego, można przyjąć, że dodatkowe ogrodzenie nie jest wymagane. Jeżeli plac zabaw jest tworzony na nieogrodzonym osiedlu lub na terenie osiedla lub podwórka, gdzie dozwolony jest wjazd pojazdów, to plac powinien być ogrodzony z każdej strony. Ogrodzenie o wysokości co najmniej 1 m, z furtką o szerokości 1,2 m wymagane jest tylko od strony drogi, ulicy lbu ciągu pieszo-jezdnego. 

Normy bezpieczeństwa dopuszczają różne nawierzchnie na placach zabaw. Częstym wyborem jest syntetyczna, z gumowego granulatu spajanego klejem poliuretanowym. Gdy jest sucho, staje się jednak szorstka i mało śliska, co powoduje, że przy dynamicznych upadkach dzieci częściej doznają skręceń i zwichnięć. Syntetyczne nawierzchnie mocno się też nagrzewają w lecie, podnosząc temperaturę na placu zabaw. Alternatywą są m.in. nawierzchnie sypkie, takie jak piasek, żwir, zrębki i kora, oraz trawiaste.

– Wyobraźmy sobie ciepły, wakacyjny dzień w Warszawie i nasze dziecko, które ma wyjść na plac zabaw. Jeżeli jest pokryty gumą i znajdują się na nim metalowe urządzenia z nagrzaną zjeżdżalnią, to będzie to ostatnie miejsce, do którego będzie chciało pójść – uważa Magda Wnęk. – Musimy więc myśleć o tym, jak ukształtować przestrzeń na naszych osiedlach i najbliższych podwórkach: jak je otwierać, żeby dzieciaki mogły się spotykać w przyjaznych dla nich przestrzeniach, nienagrzanych nadmiernie, dających im miejsce do pogadania, gdzie można się schłodzić, pobawić wodą, pobyć w zieleni, co da nam ulgę od nagrzanych mieszkań. Jednocześnie powinny to być miejsca, które są atrakcyjne także zimą.

Zaproszenie Polski do udziału w grudniowym szczycie G20 w Miami to duża szansa na jej promocję na arenie międzynarodowej, w tym w Afryce czy Ameryce Południowej – oceniają eksperci Instytutu Sobieskiego. Może otworzyć również drzwi do współpracy z państwami Azji Centralnej, które także będą gościnnie uczestniczyć w szczycie. Analitycy proponują utworzenie tzw. koalicji państw średnich, której celem ma być współpraca krajów, które – choć mniejsze niż większość uczestników grupy – chcą mieć większą sprawczość w globalnym rozdaniu.

– Zaproszenie do udziału w szczycie G20 w Miami jest dużym wyróżnieniem dla Polski. To pokazanie i uznanie, że jesteśmy 20. gospodarką świata, mamy dużo do zaoferowania, a inne kraje mogą się uczyć z naszych doświadczeń. Jesteśmy liderem naszego regionu, mamy unikalne doświadczenia, również ustrojowe. Możemy się też pochwalić szybkim wzrostem ekonomicznym. Miejmy nadzieję, że to jest krok do stałego członkostwa Polski w G20 – mówi agencji Newseria dr Agnieszka Rymsza, socjolożka, współautorka raportu.

3 września 2025 roku prezydent Karol Nawrocki otrzymał zaproszenie na szczyt grupy G20 od przywódcy Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa podczas spotkania w Białym Domu. W 2019 roku w szczycie grupy G20 uczestniczył prezydent Andrzej Duda. Formalnie Polska znajduje się w okolicy 20. miejsca światowego zestawienia. Jak wynika z raportu „Polska w G20 – to dopiero początek”, przygotowanego przez Instytut Sobieskiego, w którym autorzy powołują się na zaktualizowaną w październiku 2025 roku bazę danych Międzynarodowego Funduszu Walutowego, PKB Polski w 2026 roku wyniesie 1,04 bln dol. Ten wynik uplasowałby ją na 20. miejscu wśród światowych gospodarek, tuż za Arabią Saudyjską, a przed Szwajcarią. 

– G20 to nie tylko cel sam w sobie. To też trampolina do dalszego rozwoju Polski. Jeśli mamy G20 jako cel, wstąpienie do grupy i uczestnictwo w niej stwarza konieczność rozwoju całego kraju zarówno gospodarczo, jak i politycznie – uważa dr Agnieszka Rymsza. – G20 w ostatnich latach stało się nie tylko gospodarczym, ale również politycznym spotkaniem, forum debatowania o największych sprawach gospodarczo-politycznych świata. Możemy nie tylko słuchać i się uczyć, ale przede wszystkim mieć wpływ na globalne decyzje.

Ma to również znaczenie dla regionu – Europa Środkowo-Wschodnia nie jest bowiem do tej pory reprezentowana na forum G20.

– Uczestnictwo w szczytach G20, a także przynależność do tego forum to dla Polski duża szansa promocji na arenach międzynarodowych, również na innych kontynentach, na przykład w Afryce czy Ameryce Południowej, gdzie dotychczas nie była tak bardzo obecna. Dzięki takim szczytom jest bardzo dużo spotkań bilateralnych i innego rodzaju, na których możemy promować swoje doświadczenia i to, co możemy gospodarczo zaoferować światu. Dają one także dostęp do dyskusji na ważne globalnie tematy. Przynależąc do G20, bylibyśmy nie odbiorcami globalnych decyzji, ale mielibyśmy na nie wpływ – tłumaczy socjolożka.

Zdaniem ekspertów z Instytutu Sobieskiego po agresji Rosji na Ukrainę doświadczenia Polski stały się istotnym elementem w dyskusjach o stabilności międzynarodowej, sankcjach i bezpieczeństwie energetycznym. Ponadto nasz kraj aktywnie działa w ramach NATO m.in. na rzecz zwiększenia wydatków obronnych i wzmocnienia wschodniej flanki Sojuszu.

– Ze względu na to, że jesteśmy na wschodniej flance NATO, na granicy z Rosją, Białorusią i przede wszystkim Ukrainą, gdzie toczy się wojna, w ostatnich latach dużo się nauczyliśmy, jeśli chodzi o bezpieczeństwo. Jesteśmy też hubem dostarczania pomocy Ukrainie, ponieważ większość przepływa przez Polskę. Możemy też dużo zaoferować w kontekście funkcjonowania kraju przygranicznego. Ważne dla świata jest obecnie to, żebyśmy byli bezpieczni i chronili nie tylko samych siebie, ale też całą Europę jako kraj graniczny – podkreśla dr Agnieszka Rymsza.

Autorzy raportu Instytutu Sobieskiego uważają, że G20 powinniśmy traktować jako instrument realizacji strategicznych interesów państwa. Podkreślają, że jest to platforma, która tworzy naturalne środowisko do poszukiwania sojuszników w konkretnych sprawach wśród innych państw. Jedną z proponowanych przez ekspertów inicjatyw jest budowa globalnej koalicji państw średnich. 

– Koalicja, którą proponujemy w raporcie, skupiałaby się wokół idei usprawnienia komunikacji między państwami o średnim potencjale. Nie są one ani wielkimi mocarstwami, tak jak powiedzmy Stany Zjednoczone, Chiny czy Indie, ale z drugiej strony nie są też małymi krajami, które są całkowicie pozbawione sprawczości w nowym ekosystemie międzynarodowym – tłumaczy Radosław Pyffel, ekspert Instytutu Sobieskiego ds. polityki międzynarodowej i Azji, współautor raportu. – Polska uczestnicząc w formacie G20, uzyska sposobność skontaktowania się z krajami średnimi, takimi jak Korea Południowa, Australia, Turcja czy Meksyk. To kraje o bardzo różnych doświadczeniach, kulturach politycznych, reprezentujących różne kontynenty, ale z drugiej strony zainteresowane tym samym, co Polska, czyli uzyskaniem sprawczości w kwestii tego, co się dzieje w dzisiejszym świecie.

Jak podkreśla, nie oznacza to rezygnacji z regionalnych forów współpracy, takich jak Inicjatywa Trójmorza, Grupa Wyszehradzka czy Bukareszteńska Dziewiątka. Zdaniem eksperta Polska – ze względu na swoją wielkość i aspiracje – powinna jednak szukać sojuszników również w szerszym gronie.

– Koalicja to nowy format, uzupełnienie tych, które funkcjonują obecnie i będą funkcjonować z różną skutecznością i natężeniem – tłumaczy Radosław Pyffel.

Na nadchodzący szczyt G20 prezydent USA Donald Trump zaprosił nie tylko Polskę, ale również Uzbekistan i Kazachstan. Jak wskazują autorzy raportu, oba kraje zajmują ważne miejsce w układzie eurazjatyckich połączeń transportowych, tranzycie surowców energetycznych oraz dostępie do surowców krytycznych.

– Liczymy, że wspólnie z tymi krajami uda nam się wypracować agendę, która dotyczy w pierwszej kolejności kwestii transportowych i korytarza prowadzonego z Azji do Europy. Te kraje są żywotnie zainteresowane jego rozwojem, a Polska leży na drodze tego korytarza transportowego z Pacyfiku do Europy Zachodniej – zaznacza ekspert Instytutu Sobieskiego ds. polityki międzynarodowej i Azji.

Autorzy raportu wskazują, że z Kazachstanem i Uzbekistanem łączy nas wspólna przeszłość państw bloku wschodniego, a także polska diaspora.

– G20 jest naturalną okazją do tego, żeby tę znajomość odświeżyć – uważa Radosław Pyffel.

Blisko połowa Polaków chciałaby załatwiać kredyt hipoteczny całkowicie online – wynika z badania Ipsosu przeprowadzonego na zlecenie ING Banku Śląskiego. Jak podkreślają jego przedstawiciele, w przypadku innych produktów kredytowych odsetek wnioskujących w kanałach zdalnych sięga 90 proc., dlatego od kwietnia również proces hipoteczny można przejść w aplikacji banku albo bankowości internetowej. Ma to przyspieszyć i usprawnić wszystkie formalności.

– Polacy są zainteresowani zaciąganiem kredytów online. Cenią przede wszystkim prostotę i szybkość działania. Chcą wiedzieć, co się dzieje na poszczególnych krokach procesu, ale także chcą wiedzieć, jak szybko będzie decyzja kredytowa – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Andrzej Sowa, dyrektor odpowiedzialny za kredyty w ING Banku Śląskim.

Z badania „Polacy na swoim” przeprowadzonego przez Ipsos na zlecenie ING wynika, że 47 proc. rodaków właśnie kredyt hipoteczny wskazuje jako formalność, którą chętniej załatwiłoby całkowicie online. Najczęściej wymienianymi korzyściami są oszczędność czasu (47 proc.), brak konieczności wizyt w oddziale (44 proc.) i możliwość przejścia procedur w dowolnym momencie (40 proc.).

– W przypadku hipoteki to kolejny krok do tego, żeby zwiększyć wygodę klienta. W procesie cyfrowej hipoteki klient będzie otrzymywał informację zwrotną ze strony banku, co się dzieje na każdym jego etapie – wyjaśnia Andrzej Sowa.

Z badania ING wynika, że 62 proc. Polaków woli spłacać kredyt hipoteczny, niż ponosić koszty wynajmu mieszkania. 73 proc. badanych uważa własną nieruchomość za inwestycję w przyszłość. Jak wynika z danych BIK, popyt na kredyty hipoteczne pozostaje na wysokim poziomie. W kwietniu br. liczba osób wnioskujących wyniosła ponad 42 tys., czyli prawie 19 proc. więcej niż rok wcześniej. Wartość zapytań o kredyty mieszkaniowe wzrosła natomiast o prawie 30 proc. r/r.

Ze względu na rosnący popyt banki stopniowo przenoszą cały proces związany z hipoteką do kanału online. Pod koniec kwietnia ING udostępnił cyfrową hipotekę w aplikacji mobilnej i bankowości internetowej. Osoby zainteresowane kredytem mogą rozpocząć od kalkulatora kredytowego, następnie wygenerować ofertę, złożyć wniosek, przesłać dokumenty, a po weryfikacji dokumentów przez bank podpisać umowę zdalnie.

– W przypadku kredytów hipotecznych proces ma się odbywać szybko, wygodnie, bez zbędnych formalności. Klient bardzo prosto może dołączyć wszelkiego rodzaju dokumentację, po prostu wykonując zdjęcie i załączając je do wniosku zdalnie. Jeśli ma wątpliwości, może się połączyć przez wideo z naszym ekspertem i uzyskać niezbędne informacje – mówi dyrektor odpowiedzialny za kredyty w ING. – Mamy przykłady z życia wzięte, gdzie klient tego samego dnia otrzymuje finalną decyzję o kredycie hipotecznym.

Jak dodaje, klient może w dowolnym momencie przerwać wypełnianie wniosku i wrócić do niego później bez utraty wcześniej wpisanych danych. Na każdym etapie możliwe jest również połączenie z ekspertem hipotecznym online.

– Na razie mamy kilkadziesiąt wniosków, ale wiemy na podstawie innych kredytów, że ponad 90 proc. klientów wnioskuje o nie w Moim ING. Spodziewam się istotnego zwiększenia liczby klientów, którzy będą aplikować o hipotekę w ten sposób, dlatego że styl życia Polaków znacznie się zmienia – podkreśla Andrzej Sowa.

Obecnie z rozwiązania mogą korzystać osoby, które są zatrudnione na umowę o pracę, wnioskują samodzielnie o kredyt i kupują nieruchomość z rynku wtórnego. Bank zapowiada, że w kolejnych etapach rozwiązanie zostanie rozszerzone.

– Intensywnie pracujemy nad tym, żeby poszerzyć te funkcjonalności również dla więcej niż jednego kredytobiorcy, innych celów kredytowania, a także innych źródeł dokumentowania dochodów – zapowiada ekspert ING.

Konsumenci coraz częściej sprawdzają nie tylko skład produktów, ale też sposób ich wytwarzania, pochodzenie surowców czy standardy jakości. Rosnące znaczenie transparentności szczególnie widać na rynku żywności, suplementów diety i kosmetyków. Firmy inwestują w narzędzia, które umożliwiają śledzenie drogi produktu – od źródła surowca po gotowy wyrób – i pokazują informacje, które jeszcze kilka lat temu pozostawały wyłącznie w wewnętrznym obiegu.

– W dzisiejszych czasach dostęp do wiarygodnych informacji dotyczących powstawania produktów stanowi priorytet dla konsumentów pragnących mieć pewność co do ich pochodzenia. Chcą oni lepiej zrozumieć cykl produkcyjny: pochodzenie produktu, proces jego wytwarzania oraz konkretne normy i parametry bezpieczeństwa – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Ahmed Shehata, dyrektor ds. marketingu Amway ESAN (na Europę, Afrykę Południową, Australię i Nową Zelandię).

Z raportu „Unlocking Transparency” przygotowanego przez EIT Food Consumer Observatory wynika, że 46 proc. Europejczyków ufa producentom żywności. Autorzy badania wskazują, że wpływ na spadek zaufania mają m.in. rosnące ceny żywności oraz przekonanie części konsumentów, że firmy bardziej koncentrują się na zyskach niż na zdrowiu klientów i zrównoważonej produkcji. Znacznie większym zaufaniem cieszą się rolnicy. W 2024 roku deklarowało je 67 proc. respondentów. Według autorów raportu wynika to m.in. z większej transparentności, możliwości prześledzenia pochodzenia produktów oraz większej identyfikowalności produkcji żywności.

Badanie pokazuje również, że poziom zaufania wpływa na gotowość konsumentów do sięgania po nowe produkty i innowacje żywnościowe. Wśród osób o niskim poziomie zaufania tylko 16 proc. deklaruje otwartość na innowacyjne produkty, podczas gdy w grupie konsumentów ufających łańcuchowi żywnościowemu odsetek ten wzrasta do 38 proc. Autorzy raportu wskazują jednocześnie, że budowaniu zaufania sprzyjają krótsze i łatwiejsze do prześledzenia łańcuchy dostaw, dostęp do informacji o pochodzeniu i sposobie przetwarzania produktów oraz potwierdzone deklaracje zdrowotne.

– Wierzymy, że ludzie mają prawo wiedzieć, co się znajduje w ich produktach i skąd pochodzą składniki – podkreśla Ahmed Shehata z Amwaya. – Przejrzystość i kontrola nad procesem produkcji pozwalają nam się dzielić z konsumentami szczegółowymi informacjami o produktach.

Firmy coraz częściej udostępniają narzędzia pozwalające sprawdzić pochodzenie składników i prześledzić drogę produktu od producenta surowca do gotowego wyrobu. Takie rozwiązanie wprowadził właśnie w Polsce Amway. Platforma Amway Tracing Tool pozwala użytkownikom sprawdzić m.in. pochodzenie kluczowych składników, miejsca produkcji, etapy pakowania oraz informacje dotyczące testów laboratoryjnych prowadzonych dla wybranych produktów.

– W miarę jak globalne łańcuchy dostaw stają się coraz bardziej złożone, droga produktu często staje się niewidoczna dla współczesnego konsumenta – tłumaczy dyrektor ds. marketingu Amway ESAN. – Uruchomienie Amway Tracing Tool w regionie ESAN to kluczowy krok we wspieraniu konsumentów przy podejmowaniu świadomych decyzji. Transparentność jest dziś fundamentem zaufania. Pokazując bezpośrednio przedsiębiorcom Amwaya i ich klientom drogę naszych produktów, wykraczamy poza samo opowiadanie naszej historii – szczegółowo pokazujemy, jak powstają nasze produkty na każdym etapie.

Użytkownicy mogą prześledzić cały proces powstawania produktu na interaktywnej mapie, która pokazuje lokalizacje związane z produkcją i pochodzeniem składników. Platforma zbiera informacje o produktach różnych marek należących do firmy i pozwala konsumentom sprawdzić je w jednym miejscu.

– Od pochodzenia składników po recepturę, testy i pakowanie – nowa platforma cyfrowa zapewnia szczegółowy wgląd w proces powstawania produktów Amwaya i pozwala klientom lepiej zrozumieć ich pochodzenie – podkreśla Ahmed Shehata.

Według danych firmy każdego roku wykonywanych jest ok. 30 tys. testów jakości oraz dodatkowo 12–14 tys. testów opakowań. Wszystkie partie produktów przechodzą kontrole jakości przed dopuszczeniem do sprzedaży. Część składników wykorzystywanych w produktach pochodzi z certyfikowanych gospodarstw ekologicznych należących do firmy w USA, Meksyku i Brazylii, a także z farm partnerskich działających w różnych regionach świata. Obecnie Amway Tracing Tool działa m.in. w Polsce, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, we Włoszech, w Australii i Nowej Zelandii.

– Konsumenci mają prawo wiedzieć, jak powstają produkty i skąd pochodzą składniki, więc takie narzędzie powinno się stać standardem rynkowym. Jednak zapewnienie przejrzystości i poziomu szczegółowości wymaganego do działania narzędzia takiego jak nasze nie jest łatwym zadaniem. Dla konsumentów prawdziwą korzyścią byłoby nie tylko posiadanie tych informacji jako standardu we wszystkim, czego używają, ale także dostarczanie ich przez firmy w łatwy, zrozumiały i dostępny sposób – przekonuje dyrektor ds. marketingu Amway ESAN.

Coraz więcej szkół w Polsce kładzie nacisk na dwujęzyczność. Zdaniem ekspertów codzienny kontakt z językiem obcym od wczesnych lat edukacji pomaga dzieciom zyskać przewagę na jej kolejnych etapach i odnaleźć się w środowisku międzynarodowym. Od września 2026 roku również warszawska prywatna Szkoła Podstawowa im. A. Einsteina stanie się placówką dwujęzyczną. To oznacza, że język angielski przestanie być w niej nauczany jako osobny przedmiot, ale będzie narzędziem do nauki m.in. literatury, biologii czy krytycznego myślenia.

– Dziecko jest dwujęzyczne wtedy, kiedy jest całkowicie zanurzone w dwa języki symultanicznie, a zatem otoczone językiem polskim i na przykład angielskim w codziennym życiu: w szkole, domu rodzinnym, swoim środowisku uczniowskim, między kolegami i koleżankami. Oba języki przeplatają się w ciągu codziennego funkcjonowania – wyjaśnia w rozmowie z agencją Newseria Agnieszka Piskorz, dyrektorka Szkoły Podstawowej im. A. Einsteina w Warszawie. – O znajomości języka mówimy wtedy, kiedy ktoś, znając już swój język natywny, zaczyna sekwencyjnie poznawać kolejny język w trakcie edukacji czy na kursie językowym. Trwa to kilka lat, podczas których poznaje różne reguły gramatyczne i niekoniecznie jest w tym języku zanurzony.

Jak wynika z ostatnich danych Eurostatu, w 2023 roku 82,6 proc. uczniów szkół podstawowych w Unii Europejskiej uczyło się języka angielskiego. W Polsce odsetek ten wyniósł prawie 100 proc. ze względu na to, że jest on przedmiotem obowiązkowym. W przypadku nauki dwóch lub więcej języków obcych odsetek uczniów wyniósł 6,4 proc. w UE i ok. 5 proc. w naszym kraju. Dla porównania w Luksemburgu wynosi on 78,9 proc. Jednocześnie Eurobarometr wskazuje, że obywatele Unii są bardzo pozytywnie nastawieni do nauki języków obcych. 86 proc. zgadzało się z tym, że każdy powinien mówić w co najmniej jednym języku innym niż ojczysty.

Dzieci są zwykle dwu- lub wielojęzyczne wtedy, gdy ich rodzice są również wielojęzyczni. Nabywają wtedy umiejętności językowych w domu, podczas codziennego funkcjonowania, komunikując się z rodzicami w ich językach ojczystych. Eksperci podkreślają, że dzieci mogą być dwujęzyczne również w rodzinach jednojęzycznych. W takiej sytuacji kluczowa jest rola szkoły lub przedszkola. 

– W szkole dwujęzycznej pracujemy nad tym, żeby zanurzyć dziecko w język obcy. Symultanicznie posługuje się przedmiotowo językiem polskim i na przykład – jak w przypadku naszej szkoły – językiem angielskim. Zatem są nauczyciele, którzy podczas zajęć mówią wyłącznie w języku angielskim, oraz tacy, którzy używają wyłącznie języka polskiego – wyjaśnia  Agnieszka Piskorz.

W Szkole Podstawowej im. A. Einsteina w Warszawie, która od września 2026 roku staje się placówką dwujęzyczną, uczniowie będą mieli styczność z językiem angielskim już od zerówki. Grupy językowe będą dostosowane do ich poziomu zaawansowania.

– W okresie edukacji przedszkolnej dzieci uczą się głównie komunikacji w dwóch lub trzech językach. My również zwracamy uwagę na wielojęzyczność. Później do takiej naturalnej wiedzy komunikacyjnej dodajemy również elementy, które są potrzebne w rozwoju języka, podobnie jak robimy to w języku natywnym, czyli umiejętność czytania, pisania, znajomości form gramatycznych – tłumaczy dyrektorka Szkoły Podstawowej im. A. Einsteina. – Rolą kolejnego etapu edukacyjnego, czyli szkoły podstawowej czy liceum, jest kontynuacja tego zanurzenia w języku, umiejętności jego używania na przykład w projektach. Co ważne, dziecko dwujęzyczne jest w stanie się posługiwać nie tylko tzw. językiem ogólnym, czyli General English, ale również językiem fachowym z zakresu przedmiotowego nauczania.

– W młodszych klasach wprowadzamy język poprzez sytuacje codziennego życia, pracę w grupach, zabawę, naukę opartą na projektach oraz pomoce wizualne. Starannie budujemy proces uczenia się, aby nasi uczniowie rozumieli treść, jednocześnie rozwijając swoje umiejętności językowe – wyjaśnia Dorota Waszczak, koordynatorka wielojęzyczności w Szkole Podstawowej im. A. Einsteina w Warszawie. – Wczesne rozpoczęcie nauki jest niezwykle ważne, ponieważ dzieci przyswajają języki intuicyjnie poprzez działanie, interakcję i kontekst. Sprzyja to naturalnej wymowie i pewności siebie w komunikacji. Niezbędne jest jednak zapewnienie bezpieczeństwa poznawczego.

Edukacja języka angielskiego w szkołach dwujęzycznych może się opierać na metodzie CLIL (Content and Language Integrated Learning – zintegrowane nauczanie języka i przedmiotu).

– W naszej szkole język angielski nie funkcjonuje jako odrębny przedmiot. Jest narzędziem do nauki. Uczniowie pracują w nim podczas zajęć takich jak sztuka słowa, literatura, kreatywne pisanie, a w starszych klasach również nauki społeczne i krytyczne myślenie. Rozwijają umiejętności czytania, pisania i mówienia w rzeczywistych sytuacjach – zaznacza Dorota Waszczak. – W takich naturalnych i angażujących kontekstach uczniowie zaczynają myśleć w tym języku i używać go swobodniej.

Jak podkreśla, elementów angażujących uczniów i „zanurzających” ich w język jest więcej niż same lekcje. To m.in. organizowane wydarzenia, takie jak Festiwal Narodów Zjednoczonych, Targi Naukowe czy Wielojęzyczny Konkurs Poetycki.

– Stwarzamy również okazje do autentycznego używania języka, na przykład poprzez prezentacje uczniów, takie jak Einstein Talks inspirowane wykładami TED Talks, oraz naszą dwujęzyczną gazetkę szkolną „Einstein Chronicle”, którą również prowadzą uczniowie. Wykorzystujemy elementy zintegrowanego nauczania treści i języka, zapewniając jasną komunikację, stopniowy postęp i ciągłe wsparcie dla uczniów – podkreśla koordynatorka wielojęzyczności w warszawskiej szkole.

– Kanada dostrzega w Europie ważnego partnera w dziedzinie obronności i chce zacieśniać z nią współpracę – podkreśla Catherine Godin, ambasador Kanady w Polsce. Jak dodaje, jako sojusznik NATO poważnie podchodzi do realizacji obowiązków dotyczących finansowania obronności, ale też angażuje się we wspólne projekty z innymi krajami, np. Łotwą, gdzie jest krajem ramowym, oraz Polską czy Wielką Brytanią. Ważnym obszarem współpracy jest zacieśnianie relacji w dziedzinie przemysłu zbrojeniowego.

– W ramach NATO skupiamy się na zapewnieniu finansowania i konkretnego zaangażowania. W 1999 roku Kanada była pierwszym krajem, który ratyfikował dokument o przystąpieniu Polski do NATO. Osiągnęliśmy wydatki na obronność na poziomie 2 proc. PKB i jesteśmy na dobrej drodze do osiągnięcia celu wynoszącego 5 proc. Oczywiście nie jesteśmy tak dobrzy jak Polska, ale podjęliśmy zobowiązanie dotyczące finansowania – mówi agencji Newseria Catherine Godin.

Rząd Kanady w roku fiskalnym 2025–2026 osiągnął cel NATO, który zakłada przeznaczanie wydatków obronnych na poziomie 2 proc. PKB. Do 2035 roku ma to być 5 proc. PKB. Ottawa inwestuje ponad 63 mld dol. kanadyjskich w obronność w ramach budżetów Departamentu Obrony Narodowej (DND), Kanadyjskich Sił Zbrojnych (CAF) czy innych agend rządowych.

– Jesteśmy zaangażowani w konkretne działania. Jesteśmy krajem ramowym na Łotwie i utrzymujemy tam brygadę. Skutecznie współpracowaliśmy z Polską i Wielką Brytanią w ramach operacji Unifier, zapewniając wsparcie i szkolenie dla 47 tys. ukraińskich żołnierzy. W kontekście NATO mamy więc liczne zadania do wykonania – podkreśla ambasador Kanady w Polsce.

Kraj ramowy jest odpowiedzialny za sformowanie, dowodzenie i logistyczne wsparcie wielonarodowych grup bojowych lub struktur dowódczych w ramach wojska NATO stacjonujących w innym państwie.

Operacja Unifier to misja szkoleniowa Kanadyjskich Sił Zbrojnych, która rozpoczęła się w 2015 roku na prośbę rządu Ukrainy po nielegalnej aneksji Krymu. W 2022 roku została zmodyfikowana w związku z pełnoskalową inwazją Rosji, a niedawno zdecydowano o jej przedłużeniu do 2029 roku. Szkolenie obejmuje szereg podstawowych i zaawansowanych umiejętności wojskowych, w tym taktyczne szkolenie medyczne, saperskie oraz umiejętności przywódcze.

W Halifax w Kanadzie znajduje się także biuro NATO DIANA (Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic) na rynek północnoamerykański, czyli akceleratora technologicznego wspierającego badania nad technologiami wojskowymi i podwójnego zastosowania (dual use).

– Chcemy pokazać, że podchodzimy do tej kwestii bardzo poważnie. Dla nas współpraca transatlantycka oznacza współpracę Kanady z Europą. Czujemy, że te relacje rozwijają się bardzo dobrze – zaznacza Catherine Godin. – Europa to dla nas ważny partner. Kanada była pierwszym krajem spoza kontynentu, który dołączył do programu SAFE.

W lutym 2026 roku obie strony zawarły w tej sprawie umowę, która gwarantuje kanadyjskim firmom preferencyjny dostęp do zamówień obronnych finansowanych ze środków SAFE. W zamian rząd Kanady zapewni wkład finansowy na wsparcie ukraińskiego przemysłu obronnego, proporcjonalny do części wartości, jaką kanadyjskie przedsiębiorstwa uzyskują z kontraktów wspieranych w ramach instrumentu SAFE. 

– Chcemy zacieśniać nasze relacje z sojuszem. Niedawno premier Mark Carney przebywał w Erywaniu na spotkaniu Europejskiej Wspólnoty Politycznej. Kanada była pierwszym i jedynym krajem spoza Europy, który uczestniczył w tym wydarzeniu – podkreśla ambasador Kanady w Polsce.

Premier Kanady Mark Carney podczas szczytu EPC w Erywaniu odbył dwustronne spotkania z przywódcami Armenii, Francji, Włoch, Polski, Hiszpanii, Ukrainy, Rady Europejskiej, Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego. Przedstawił swój kraj jako atrakcyjny kierunek dla globalnych inwestycji m.in. w sektor surowców mineralnych, energetykę, obronność i zaawansowane technologie. Ogłosił również, że przeznaczy około 270 mln dol. kanadyjskich na kluczowe zdolności wojskowe pochodzące z listy priorytetowych wymagań NATO wobec Ukrainy.

– Współpraca między przemysłami obronnymi Kanady i krajów europejskich jest obecnie bardzo żywa. Kanada co roku organizuje targi wojskowe. W tym roku w centrum uwagi znajduje się Polska. Jak wiadomo, Polska organizuje także niezwykle ważne targi w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, MSPO w Kielcach. W tym roku krajem wiodącym będzie Kanada. To znaczący sygnał – uważa Catherine Godin.

Podczas Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego (MSPO) w Kielcach, który odbędzie się 8–11 września 2026 roku, Kanada jako kraj wiodący zaprezentuje dorobek swojego przemysłu obronnego i bezpieczeństwa, m.in. rozwiązania z zakresu technologii satelitarnych, wyposażenia żołnierza, symulacji, szkolenia i ochrony infrastruktury krytycznej.

– To pokazuje, jak bardzo nam zależy na naszej współpracy. Łączy nas partnerstwo strategiczne obejmujące obronność, a w wymiarze przemysłowym wzmacniamy i rozszerzamy nasze porozumienia – zaznacza ambasador Kanady w Polsce. – Kanadyjskie firmy są tu już mocno obecne, na przykład CAE zatrudnia tu 300 osób. Jesteśmy integralną częścią Doliny Lotniczej. W sektorze obronnym istnieje duże pole do rozwoju i z niecierpliwością czekamy na jego kontynuację.

Rozwiązania wykorzystujące sztuczną inteligencję, dane satelitarne i biotechnologię coraz mocniej wchodzą do sektora rolno-spożywczego. Technologie te wspierają m.in. ograniczanie zużycia wody i pestycydów, redukcję emisji CO₂, precyzyjne nawożenie oraz poprawę jakości gleby. Właśnie na projektach z obszaru agritech skoncentrowała się jubileuszowa edycja Huawei Startup Challenge.

Piąta edycja programu realizowana pod hasłem HASHTechForAgrinnovation była skierowana do firm tworzących rozwiązania wspierające transformację rolnictwa i efektywniejsze wykorzystanie zasobów naturalnych. Start-upy rywalizowały o nagrody finansowe o łącznej wartości 300 tys. zł, a jury oceniało m.in. innowacyjność projektów, potencjał biznesowy oraz możliwości praktycznego wdrożenia technologii.

Pierwsze miejsce i nagrodę finansową w wysokości 150 tys. zł zdobył start-up Nirby, wykorzystujący AI, autonomiczne drony i dane satelitarne do optymalizacji nawożenia i poprawy jakości plonów. Projekt zdobył również Nagrodę Publiczności ufundowaną przez firmę Karmnik oraz wyróżnienie Federacji Przedsiębiorców Polskich.

– Skupiamy się przede wszystkim na problemie przenawożenia gleb i zarządzaniu zabiegami agrotechnicznymi. Nasz system odpowiada na trzy pytania: gdzie pojawia się problem, dlaczego powstał na podstawie danych satelitarnych i odczytów z autonomicznych dronów oraz jak go rozwiązać z wykorzystaniem map zmiennego dawkowania – mówił Piotr Lazarek, prezes zwycięskiego start-upu Nirby.

Drugie miejsce oraz 100 tys. zł otrzymała firma Biostra i jej technologia przetwarzania bioodpadów w certyfikowane nawozy organiczno-mineralne wspierające poprawę jakości gleby, retencję wody i redukcję emisji CO₂.

– Rolnicy coraz częściej mierzą się z brakiem alternatyw dla wycofywanych środków ochrony roślin i antybiotyków, dlatego potrzebują skutecznych i ekonomicznych rozwiązań. Wierzymy, że technologie biologiczne mogą się stać ważnym kierunkiem rozwoju nowoczesnego rolnictwa – podkreśla Marcin Motyka, prezes Biostry.

Trzecie miejsce, 50 tys. zł oraz dodatkowe wyróżnienie przyznane przez partnera konkursu InnoTech4Life przypadło PeptechLab, który tworzy rozwiązania biotechnologiczne wykorzystujące peptydy i ochronne nanokapsułki do eliminacji antybiotyków oraz pestycydów z łańcucha produkcji żywności.

– Widzimy, że problem związany z wykorzystaniem chemii i antybiotyków w rolnictwie narasta, a na rynku wciąż brakuje skutecznych rozwiązań odpowiadających na te wyzwania – mówił Adam Penkala, CEO PeptechLab.

Jak zaznacza, wyróżnienie w konkursie potwierdziło, że rozwijana przez jego zespół technologia odpowiada na realne wyzwania sektora.

Wśród nagród specjalnych przyznanych przez partnerów wydarzenia znalazło się również wyróżnienie od Płockiego Parku Przemysłowo-Technologicznego dla Projektu Gizmo, rozwijającego modułowe roboty wspierające automatyzację procesów w przedsiębiorstwach, w tym także w sektorze agro.

– Poziom projektów zgłoszonych do konkursu był w tym roku niezmiennie wysoki i potwierdził, że polskie start-upy coraz odważniej rozwijają technologie, które mogą realnie wspierać transformację nowoczesnego rolnictwa – ocenia Ryszard Hordyński, dyrektor ds. strategii i komunikacji w Huawei Polska. – Cieszymy się, że Huawei Startup Challenge pozostaje miejscem, w którym młode firmy mogą prezentować swoje pomysły, zdobywać doświadczenie i budować wartościowe relacje z ekspertami, inwestorami oraz partnerami biznesowymi. Życzę wszystkim finalistom, aby ich projekty już wkrótce były znane całemu polskiemu rolnictwu.

Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) ocenia, że wyżywienie 10 mld ludzi do 2050 roku będzie wymagało o 50 proc. większej produkcji żywności niż w 2012 roku i o 25 proc. więcej słodkiej wody, przy równoczesnym ograniczaniu emisji generowanych przez rolnictwo. To pokazuje, jak duży jest potencjał do zastosowania nowoczesnych technologii i innowacyjnych rozwiązań.

– Rolnictwo przez lata było postrzegane jako sektor oparty głównie na doświadczeniu i tradycji, ale dziś coraz wyraźniej widać, że jego przyszłość będzie budowana przez technologię, dane i automatyzację – ocenia Adrian Migoń, CEO Youth Business Poland.

Światowy rynek agritech rośnie obecnie w tempie ponad 12 proc. rocznie. Coraz większą rolę odgrywają technologie wykorzystujące dane satelitarne, drony, sensory i sztuczną inteligencję do monitorowania upraw, optymalizacji nawożenia i nawodnienia czy ograniczania zużycia wody i pestycydów. Rozwijane są również rozwiązania wspierające retencję wody w glebie, redukcję emisji gazów cieplarnianych oraz ograniczenie stosowania antybiotyków w produkcji żywności.

Raport StartUs Insights „Agritech 2026” wskazuje, że branża technologii rolniczych obejmuje obecnie ponad 129 tys. firm i ok. 6,8 tys. start-upów na świecie. Sektor korzysta z ponad 1,24 mln patentów i 15 tys. grantów badawczo-rozwojowych. Jednym z głównych wyzwań pozostaje finansowanie rozwoju i komercjalizacji innowacji, dlatego coraz większe znaczenie mają programy akceleracyjne i konkursy wspierające młode firmy technologiczne.

Brak stabilnych i przewidywalnych źródeł finansowania, duża konkurencyjność oraz liczne obowiązki regulacyjne – to największe wyzwania, przed którymi stoi polski rynek telekomunikacyjny. Zdaniem jego przedstawicieli obowiązki nakładane na operatorów i innych graczy oznaczają dla nich dodatkowe koszty, co z kolei oznacza mniejsze możliwości finansowania inwestycji, np. w infrastrukturę czy cyberbezpieczeństwo. To może wpływać na ograniczenie rozwoju całego sektora.

– Kilka ostatnich lat uświadomiło wszystkim, że telekomunikacja jest krwiobiegiem polskiej gospodarki, cyberbezpieczeństwa i usług świadczonych zarówno dla klientów w segmencie masowym, jak i biznesowym. Jako rynek potrzebujemy stabilnej i przewidywalnej legislacji, którą nie będziemy zaskakiwani, która będzie tworzona w pełnym dialogu z rynkiem, żeby zrozumieć jego możliwości i to, do czego aspiruje w kwestii świadczenia usług – mówi agencji Newseria Andrzej Abramczuk, przewodniczący Rady Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji.

Jak wynika z danych Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE), wartość rynku telekomunikacyjnego w 2024 roku wyniosła 44,4 mld zł. To wzrost o 2,9 proc. w porównaniu do 2023 roku. Na koniec grudnia 2024 roku do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych (RPT) wpisanych było 3658 podmiotów. W porównaniu do 2023 roku liczba ta zmniejszyła się o 163.

– Na naszym rynku brakuje też stabilnych i przewidywalnych źródeł finansowania. Pamiętajmy, że jest to rynek, który prawie w 100 proc. jest prywatny. Obecnie jest on najbardziej konkurencyjny w Europie, a ceny, które oferujemy za nasze usługi, są jednymi z najniższych w Europie – mówi Andrzej Abramczuk.

Raport „Rynek telekomunikacyjny w Polsce. Między regulacją, globalną konkurencją i wyzwaniami w zakresie bezpieczeństwa”, przygotowany przez firmę Arthur D. Little na zlecenie Rady Telekomunikacji i Cyfryzacji Konfederacji Lewiatan, wskazuje, że od wielu lat Polska plasuje się wśród rynków o najniższym średnim przychodzie na użytkownika (ARPU) z usług internetu stacjonarnego w UE. Wynosi on 17,3 euro po uwzględnieniu parytetu siły nabywczej. Niższe wskaźniki notują tylko Węgry i Rumunia.

Średnia marża EBITDAaL polskich operatorów wynosi około 27 proc., podczas gdy na przykład we Francji sięga 38 proc., a w Niemczech – 41 proc. To się przekłada na wyzwania związane z pozyskiwaniem finansowania na inwestycje – potencjał inwestycyjny firm z sektora zależy bowiem od osiąganych wyników finansowych. Zależy od niego także jakość świadczonych usług i dostarczanej infrastruktury.

– Połączenie tych wszystkich elementów skutkuje tym, że każda legislacja, która jest na nas nakładana, powoduje pewien koszt – czasami bardzo znaczący, niekiedy być może niższy. Jednak to operator z wypracowanych przez siebie zysków musi go pokryć. W tym momencie należy wskazać na potrzebę znalezienia stabilnego i zrównoważonego źródła współfinansowania ponoszenia tych kosztów przez państwo, które tworzy prawo lub wdraża legislację z poziomu Unii Europejskiej – wyjaśnia przewodniczący Rady KIGEiT.

Jak wynika z raportu Arthur D. Little i Konfederacji Lewiatan, polscy operatorzy ponoszą koszty związane m.in. z prawem do korzystania z częstotliwości i opłatami telekomunikacyjnymi. W 2024 roku z tytułu wdrożenia Prawa komunikacji elektronicznej (PKE) i ustawy o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej (UZNKE) ponieśli łączne koszty w wysokości 183,9 mln zł. W latach 2017–2024 dochody UKE z tytułu opłat od operatorów wzrosły o ok. 160 proc., podczas gdy wartość rynku zwiększyła się o ok. 12 proc.

– Bez zapewnienia stabilnego źródła finansowania, oczywiście wspieranego także na rynku komercyjnych finansowań, trudno będzie mówić o tym, żeby rynek w dalszym ciągu rósł i był konkurencyjny, zwłaszcza w stosunku do globalnych graczy, typu hiperskalerzy. Poprzez naszą infrastrukturę, którą wybudowaliśmy w dużej części z prywatnych inwestycji, po części ze wsparciem funduszy europejskich, zapewniamy naszym klientom bardzo dużą liczbę usług oferowanych przez hiperskalerów, a ich poziom partycypacji w naszych usługach i infrastrukturze jest bardzo niski – podkreśla Andrzej Abramczuk.

Giganci technologiczni, tacy jak Google, Meta, Apple, Amazon czy Microsoft, zaczęli sukcesywnie wchodzić w usługi oferowane tradycyjnie przez operatorów telekomunikacyjnych (np. komunikatory), a streamingowe usługi wideo stały się alternatywą dla telewizji dostarczanej w sieciach operatorów. Rozwój platform chmurowych sprawił, że koncerny technologiczne przejęły także część ich usług w zakresie przechowywania, przetwarzania i przesyłania danych. Big techy nie podlegają sektorowym opłatom infrastrukturalnym, a ich główne zobowiązania fiskalne sprowadzają się do podatków ogólnych, w tym m.in. VAT-u, CIT-u, czy od VOD.

– Od wielu lat na poziomie europejskim, ale też krajowym, rozmawiamy o wsparciu inwestycji w rozbudowę infrastruktury telekomunikacyjnej przez dużych hiperskalerów i dostawców contentu. Te rozmowy się toczą latami, natomiast na razie nie przyniosły żadnego satysfakcjonującego zakończenia dla rynku infrastruktury – podkreśla ekspert KIGEiT.

UKE podaje, że na inwestycje telekomunikacyjne w 2024 roku w Polsce przeznaczono 9,5 mld zł. To o 14,3 proc. mniej niż w 2023 roku. Z tej kwoty 8,3 mld zł (86,8 proc.) stanowiły wydatki na infrastrukturę. Eksperci wyjaśniają, że spadek nakładów inwestycyjnych nie wynika z braku potrzeby rozwoju, ale właśnie m.in. z presji kosztowej nowych obowiązków regulacyjnych.  

– Gdybyśmy w rozsądnej perspektywie nie doszli do porozumienia dotyczącego zasad współfinansowania dalszego rozwoju infrastruktury i finansowania nakładów, które muszą ponieść operatorzy na cyberbezpieczeństwo, interoperacyjność i inne podobne kwestie, prawdopodobnie rozwój i tak by nastąpił, ale najistotniejszy jest czas – uważa Andrzej Abramczuk. – Potrzebujemy, żeby to się wydarzyło w przewidywalnym, dość krótkim czasie, bo tylko wtedy mamy szansę wygrać konkurencyjnością naszych usług z innymi dużymi, międzynarodowymi podmiotami. Bardzo bym zabiegał o to, żeby w pierwszej kolejności skupić się na mechanizmach współfinansowania, przejrzystych i bardzo konkurencyjnych, które pozwolą na finansowanie obowiązków nakładanych na operatorów.

Przykładem obciążeń w sektorze telekomunikacyjnym są kwestie ochrony klienta. W analizie Arthur D. Little wykazano, że przeciętny europejski operator w związku z tą kategorią podlega obowiązkom w 34 obszarach regulacyjnych.

– Jeżeli spojrzymy na katalog nowych przepisów, które w ciągu ostatnich kilku lat weszły w życie, to są wśród nich przepisy związane z cyberbezpieczeństwem, czyli słynna ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Obejmuje on nie tylko operatorów, ale też kilkanaście innych sektorów, które do tej pory nie były regulowane – wymienia ekspert. 

Ustawa ta wdraża do polskiego prawa unijną dyrektywę NIS 2. Wprowadza m.in. podział na podmioty kluczowe i ważne, działające w strategicznych sektorach państwa, takich jak energetyka, transport czy bankowość. Będą one musiały wdrożyć rozwiązania techniczne i organizacyjne z zakresu cyberbezpieczeństwa, aby chronić swoje dane i infrastrukturę.

– To są też nowe obowiązki w stosunku do relacji operator-klient, różnego rodzaju ograniczenia w sposobie dostarczania czy komunikowania swoich usług, chociażby w sprzedaży tzw. door-to-door. To wszystko wymaga po stronie każdego z oferentów takich usług, po pierwsze, systemowego dopasowania się, zmienienia swoich wewnętrznych regulacji, ale także stałej i stabilnej polityki długoterminowej związanej z ich rozwojem. To wszystko jest związane z dodatkowymi kosztami – zaznacza  przewodniczący Rady Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji.

Jak wynika z najnowszych danych GUS, w okresie styczeń–kwiecień 2026 roku za usługi informacyjno-telekomunikacyjne Polacy płacili o 3,9 proc. więcej niż w analogicznym okresie 2025 roku.

Choć polscy zawodnicy regularnie odnoszą sukcesy na arenie międzynarodowej, sport osób z niepełnosprawnościami nadal zmaga się z brakiem odpowiedniego finansowania, ograniczonym wsparciem instytucjonalnym i niewielką obecnością w mediach. Sportowcy i działacze apelują o większe zainteresowanie sponsorów oraz mediów, podkreślając niewykorzystany potencjał marketingowy i społeczny tego sportu.

– Sport osób z niepełnosprawnościami w Polsce jest na etapie raczkującym. Niestety nie możemy stwierdzić, że jest to ten sam poziom, co w przypadku osób sprawnych – zarówno pod kątem finansowym, wsparcia instytucjonalnego, jak i zaplecza medialnego. Jest jeszcze bardzo wiele do zrobienia w tym zakresie, aby można było mówić o jakimkolwiek równouprawnieniu – mówi agencji Newseria Aleksandra Kogut, kierowniczka działu sportów ekstremalnych w Fundacji Avalon.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego liczba zawodników z niepełnosprawnościami, posiadających licencje polskich związków sportowych, w 2024 roku wyniosła 3044, z czego 74,6 proc. to mężczyźni. To 0,4 proc. ogólnej liczby zawodników wynoszącej 850,1 tys. osób. Polski Komitet Paralimpijski wskazuje ponad 115 klubów i stowarzyszeń, w których osoby z niepełnosprawnościami mogą uprawiać sport. Pięćdziesiąt zrzesza Polski Związek Sportu Niepełnosprawnych START.

Na ostatnich letnich igrzyskach paralimpijskich Polskę reprezentowało 84 sportowców, którzy zdobyli 23 medale, co dało im 16. miejsce w klasyfikacji medalowej. W zimowych igrzyskach wzięło udział dziewięcioro Polaków, którzy przywieźli dwa medale. W sporcie osób pełnosprawnych te dane przedstawiały się następująco: na letnie igrzyska pojechało 210 osób, które zdobyły 10 medali, zajmując tym samym 42. miejsce; na zimowych reprezentacja liczyła 61 zawodników, a ich dorobek medalowy wynosił cztery krążki.

Środowisko często zwraca uwagę, że choć profesjonalizacja sportu osób z niepełnosprawnościami postępuje, to realia, w jakich odbywają się treningi i sama rywalizacja, trudno porównywać ze sportem osób pełnosprawnych.

– Spójrzmy na to, co jest w sporcie osób pełnosprawnych i zastanówmy się, dlaczego tutaj nie jest tak samo i co moglibyśmy przenieść do naszego świata. Potrzeby są bardzo podobne, niekiedy nawet większe – zauważa Sylwester Wilk, sportowiec z niepełnosprawnością, ambasador Fundacji Avalon. – Zacząłbym przede wszystkim od zaplecza: fizjoterapia, rehabilitacja, trenerzy, psychologowie sportowi. O tych ostatnich mówi się coraz częściej, ale jest to niedoceniany element kariery sportowca. Ważne też, żeby było coraz więcej firm sponsorujących sportowców i żeby w ten sposób pomagały w promocji ich sportu.

To właśnie finanse są głównym hamulcem. Ani systemowe wsparcie, ani nawet znalezienie sponsora nie zaspokajają wszystkich potrzeb.

– Sportowcom trudno jest w pełni sfinansować swoje codzienne życie z różnego rodzaju współprac sponsoringowych, natomiast można wokół tego tworzyć także szeroką przestrzeń, np. prowadzenie treningów, szkółek sportowych, występowanie w reklamach, i w tej formie budować swoją karierę – zwraca uwagę Aleksandra Kogut.

– W dalszym ciągu sportowcy na własną rękę muszą się odzywać do firm i szukać, wręcz prosić się o to, żeby któraś wsparła ich karierę. Chciałbym zachęcić wszystkie firmy do tego, żeby wchodzić w takie współprace. Dla dużych firm to nie są wielkie koszty, a dla danego sportowca to jest ogromna zmiana – apeluje Sylwester Wilk. – Jeśli dana firma podejmie się współpracy ze sportowcem z niepełnosprawnościami, to wspiera wtedy rozwój całego sportu i pokazuje, że jest on tak samo ważny, a ci ludzie mają za sobą superhistorię i warto ich wspierać.

Jak zauważa, sponsor może z takiej współpracy czerpać duże korzyści wizerunkowe. Podobnego zdania jest Aleksandra Kogut.

– Szczęśliwie marki i sponsorzy coraz chętniej inwestują w sport osób z niepełnosprawnościami. Widzą, że wartości, które sportowcy mogą dać, są unikatowe. Pokazanie pasji, nieustępliwości, chęci walki i zdrowej rywalizacji to na pewno bardzo pożądane wartości w mediach i w ogóle w sporcie. Nie chodzi tylko o wartości CSR-owe, czyli „ogrzanie się” przy wizerunku takiego sportowca, ale także o wartości sprzedażowe, bo jest to realna forma marketingu – tłumaczy przedstawicielka Fundacji Avalon.

Zachętą do nawiązywania współpracy ze strony sponsorów byłoby większe pokazywanie tego sportu w mediach na szeroką skalę. Igrzyska paralimpijskie w Paryżu transmitowało 165 kanałów telewizyjnych na świecie. Sprzedano 2,5 mln biletów (na igrzyska olimpijskie 9,5 mln).

– Jest jeszcze wiele do zrobienia w kwestii zmieniania świadomości, promowania sportu, żeby było go więcej w telewizji i innych mediach, aby sportowcom było łatwiej się z niego utrzymać – mówi Sylwester Wilk.

To, jak profesjonalne zarządzanie wizerunkiem może się przełożyć na popularność danej dyscypliny, widać na przykładzie amp futbolu (piłka nożna rozgrywana wśród zawodników po jednostronnej amputacji kończyny dolnej). Z analizy przeprowadzonej przez Bartosza Dłubałę i opublikowanej na łamach „Miscellanea Anthropologica et Sociologica” wynika, że dzięki świadomym działaniom marketingowym Polskiego Związku Amp Futbolu i wykorzystaniu social mediów dyscyplina miała szansę zaistnieć w świadomości społecznej. W ostatnich latach mecze męskiej reprezentacji Polski były transmitowane na ogólnodostępnym kanale TVP Sport, a spotkania ligowe – w telewizjach regionalnych. Bartosz Dłubała zwraca uwagę, że niektóre rolki na fanpage’u Amp Futbol Polska mają wielokrotnie więcej odsłon, niż wynosi liczba osób obserwujących profil. Mimo że amp futbol jest bardziej „medialny” niż inne dyscypliny uprawiane przez osoby z niepełnosprawnościami, wciąż pozostaje niszowy.

– Staramy się cały czas promować ten sport i robimy wszystko, żeby być widoczni. Fundacja Avalon prężnie działa w tym kierunku, tak samo jak komitety, związki i kadra amp futbolowa czy chociażby ja w mediach –  mówi sportowiec.

Firmy wprowadzające na rynek opakowania i produkty w opakowaniach czeka w kolejnych latach rewolucja związana z wdrażaniem rozporządzenia PPWR. Regulacja nakłada na nie obowiązek m.in. projektowania i produkowania opakowań nadających się w pełni do recyklingu i zawierania w nich określonych ilości recyklatów. Wszystko po to, by ograniczyć ilość odpadów na wysypiskach i zwiększyć wykorzystanie surowców wtórnych. Na zmianę podejścia producentów nalegają też konsumenci. W polskim systemie gospodarowania odpadami wciąż pozostaje wiele do zrobienia, by przygotować go na zmiany.

– Firmy zaczęły rozumieć, że kontrola społeczna jest coraz szczelniejsza i że społeczeństwo, poprzez organizacje watchdogowe, media, coraz silniej obserwuje, co dana firma robi ze swoimi opakowaniami, czy one się stają właściwie zarządzanym odpadem, czy może odpadem, który trafia na dzikie wysypiska bądź do oceanów – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Kamil Wyszkowski, dyrektor wykonawczy UN Global Compact Network Poland.

Odpady opakowaniowe należą do najszybciej rosnących strumieni odpadów w Unii Europejskiej. Według Eurostatu w 2023 roku w UE powstało 79,7 mln t takich odpadów, co oznaczało średnio 177,8 kg na mieszkańca. Z danych Programu Środowiskowego ONZ wynika, że globalna produkcja tworzyw sztucznych przekracza już 436 mln t rocznie, a tylko niewielka część plastiku trafia do recyklingu. Według Komisji Europejskiej sektor opakowań odpowiada za ok. 40 proc. wykorzystania tworzyw sztucznych oraz połowę papieru zużywanego na rynku UE.

– Każdego dnia 2 tys. ciężarówek śmieci trafia wprost do oceanu. To tylko pokazuje jak bardzo dziurawy jest system gospodarki odpadami, w szczególności tymi z frakcji plastików, czyli słynnych polimerów syntetycznych – mówi Kamil Wyszkowski.

Z analiz McKinsey & Company wynika, że europejscy konsumenci coraz częściej zwracają uwagę nie tylko na sam produkt, ale również na możliwość recyklingu opakowania, wykorzystanie materiałów z odzysku i rozwiązania wielokrotnego użytku. Badanie pokazuje, że kwestie związane z cyrkularnością opakowań należą dziś do najważniejszych kryteriów oceny zrównoważonych produktów przez klientów.

– Odpowiedzialność biznesu nie powinna polegać tylko na tym, żeby sprzedać z zyskiem dany produkt, ale też żeby zarządzić odpadem, którym ten produkt po jakimś czasie się staje. Firmy powinny być odpowiedzialne za swoje opakowania na etapie ich projektowania, składowania i wreszcie zarządzania, co z tych odpadów później w ramach drugiego życia można zrobić – mówi ekspert UN Global Compact Network Poland. – Dla wizerunku danej firmy tego rodzaju działania są wycenialne, ponieważ każdy konsument woli kupować produkt bezpieczny dla środowiska. 

Z globalnego badania PwC „Voice of the Consumer Survey 2024” wynika, że 80 proc. konsumentów deklaruje gotowość do zapłacenia więcej za towary produkowane lub pochodzące ze zrównoważonych źródeł. Są skłonni zapłacić średnio o 9,7 proc. więcej za towary spełniające określone kryteria środowiskowe, w tym pochodzące z lokalnych źródeł, wykonane z materiałów pochodzących z recyklingu lub wyprodukowane w łańcuchu dostaw o niższym śladzie węglowym.

– Presja społeczeństwa to istotny element mobilizujący i dyscyplinujący sektor prywatny. A w tle oczywiście jest regulacja – im bardziej będzie sprzyjać tego rodzaju kierunkowi działań, żeby dbać o opakowania, które w pewnym momencie staną się odpadem, tym lepiej z punktu widzenia środowiska i każdego z nas – przekonuje Kamil Wyszkowski.

– Ostatnie lata wprowadziły ogromną zmianę w zakresie gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi – zarówno w zakresie regulacji, jak i rosnącej świadomości konsumentów. W związku z tym absolutnie niezbędnym elementem jest współpraca różnych elementów łańcucha wartości, a więc np. producentów opakowań i sieci handlowych, żeby projektować i wprowadzać rozwiązania, które mogą się przełożyć na rozwiązania gospodarki obiegu zamkniętego. Kluczem jest, żeby myśleć przez pryzmat całego łańcucha wartości – ocenia Małgorzata Greszta, partnerka zarządzająca w CSR Consulting.

Zmianę podejścia wymusza na firmach rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), którego kluczowe zapisy zaczną obowiązywać od 12 sierpnia 2026 roku. Zgodnie z regulacją od 2030 roku wszystkie wprowadzane opakowania muszą być w pełni zdatne do recyklingu. Opakowania z tworzyw sztucznych będą musiały zawierać minimalne ilości materiałów pochodzących z recyklingu. Konieczne będzie systematyczne przeprojektowanie istniejących rozwiązań zgodnie z zasadami „design for recycling”.

– Na horyzoncie jest regulacja PPWR, która jest swego rodzaju rewolucją w zakresie gospodarki odpadami opakowaniowymi, i wiele podmiotów szuka efektywnych rozwiązań w zakresie ekoprojektowania, recyklingu, nowych rozwiązań dla opakowań wielokrotnego użytku, które właśnie w PPWR są wpisane. My to robimy w Polskim Pakcie Plastikowym już od dawna. To, co jest wyzwaniem dla sektora biznesu, to brak adekwatnych, odpowiednio przedyskutowanych i praktycznie zaprojektowanych regulacji na polskim rynku – wskazuje Małgorzata Greszta.

Takie zapisy mają się znaleźć w ustawie o rozszerzonej odpowiedzialności producenta, nad którą wciąż toczą się prace. Polska nie wdrożyła systemu ROP, choć zgodnie z unijnymi zaleceniami powinien on funkcjonować już od 2023 roku. Mechanizm ma określić zasady finansowania zbiórki i recyklingu opakowań oraz zwiększyć udział producentów w kosztach zagospodarowania odpadów.

– Polska jest jedynym krajem Wspólnoty, który opiera finansowanie zbiórki odpadów opakowaniowych na papierach wartościowych, czyli DPR-ach. Kolejny problem polega na tym, że zbierane odpady opakowaniowe są de facto surowcem, natomiast dzisiaj nie są wykorzystywane w sposób efektywny. Metale, drewno, papier, tworzywa sztuczne powinny być poddawane recyklingowi, a niektóre z tych frakcji również nadają się do ponownego użytkowania. W Polsce poza sektorem opakowaniami do napojów, i to tylko w niektórych grupach produktowych, nie ma ponownego użytkowania – tłumaczy Anna Larsson, dyrektor ds. wdrażania modeli GOZ w Reloop Platform.

W naszym kraju jednym z kluczowych elementów zmian ma być rozwój systemu kaucyjnego obejmującego wybrane butelki plastikowe, puszki aluminiowe oraz butelki szklane wielokrotnego użytku. System ma docelowo zwiększyć poziomy selektywnej zbiórki opakowań po napojach i poprawić dostępność surowców do recyklingu. Unijne przepisy zakładają, że do 2029 roku poziom zbiórki plastikowych butelek po napojach wzrośnie do 90 proc.

– W Polsce odpowiedzialność za odpady opakowaniowe spoczywa na mieszkańcu gminy, nie na producencie czy konsumencie. Oznacza to, że emerytka, która kupuje rzadko i niewiele, płaci za gospodarowanie odpadami opakowaniowymi tyle samo, ile bogaty mieszkaniec miasta kupujący często i dużo. Brakuje finansowania, które pochodzi ze źródeł producenckich, na zrealizowanie poużytkowej fazy życia opakowań – ocenia Anna Larsson.

Jak podkreśla, w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej Polska ma rozwiniętą infrastrukturę zbiórki i recyklingu, problemem jest jednak wykorzystanie surowców wtórnych, czyli wdrażanie procesów gospodarki obiegu zamkniętego.

– Spojrzałabym na recykling w szerszej perspektywie: zaczynamy od redukcji odpadów, następnie ponownego użycia i dopiero recyklingu. Coraz więcej firm zaczyna tak myśleć. Kaucja jest jednym z rozwiązań, jesteśmy po pół roku wdrażania tego systemu i na razie trudno efektywnie ocenić ten system – mówi Małgorzata Greszta.

Rozwój gospodarki obiegu zamkniętego ma ograniczyć ilość odpadów trafiających na składowiska oraz zmniejszyć zależność UE od importu surowców. Komisja Europejska szacuje, że zwiększenie wykorzystania materiałów pochodzących z recyklingu może mieć istotne znaczenie również dla ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i zużycia energii w przemyśle. O wyzwaniach związanych z recyklingiem, systemem kaucyjnym i ROP eksperci dyskutowali podczas konferencji zorganizowanej z okazji 25-lecia Rekopolu Organizacji Odzysku Opakowań.

Architektura staje się coraz częściej elementem dyplomacji i budowania marki państwa za granicą. Projekty tworzone przez polskich architektów – od placówek dyplomatycznych po obiekty użyteczności publicznej – mają pełnić funkcję trwałych wizytówek kraju i pokazywać polską innowacyjność oraz kreatywność. Polska zajęła w 2026 roku 19. miejsce w międzynarodowym rankingu World Design Rankings, który obejmuje osiągnięcia architektów i projektantów z 115 państw.

– Projekty architektoniczne i zespoły architektów to ambasadorzy polskości. Ilekroć występują za granicą, ilekroć jakiś obiekt polskiego architekta powstaje za granicą, będzie on przez dekady najlepszą wizytówką polskiej myśli, innowacji i kreatywności – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria dr Henryka Mościcka-Dendys, dyrektor generalna w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, szefowa Służby Zagranicznej, podczas Kongresu Architektury Polskiej w Warszawie.

Stowarzyszenie Architektów Polskich wskazuje, że architektura jest jednym z narzędzi dyplomacji publicznej i marketingu terytorialnego. Ikoniczne budynki oraz dobrze zaprojektowane przestrzenie publiczne budują tzw. markę miejsca: wzmacniają rozpoznawalność kraju lub miasta, przyciągają inwestorów i turystów, a jednocześnie pokazują poziom innowacyjności oraz tożsamość kulturową państwa.

Międzynarodowe rankingi i konkursy pokazują, że polska architektura oraz polscy projektanci są coraz bardziej rozpoznawalni za granicą. W World Design Rankings Polska zajmuje 19. miejsce na świecie wśród 115 klasyfikowanych państw pod względem osiągnięć w architekturze i wzornictwie. Polscy projektanci zdobyli dotąd 207 nagród w konkursie A’ Design Award, w tym osiem platynowych, 28 złotych, 57 srebrnych i 62 brązowe.

Coraz więcej polskich pracowni realizuje projekty poza krajem, zarówno w Europie, jak i na innych rynkach zagranicznych. W ostatnich latach międzynarodowe media branżowe i konkursy architektoniczne zwracały uwagę m.in. na polskie projekty obiektów publicznych, rewitalizacji przestrzeni miejskich czy nowoczesnej infrastruktury transportowej. Coraz większe znaczenie ma także eksport usług kreatywnych, a sukcesy polskich biur coraz częściej przekładają się na rozpoznawalność polskich marek za granicą.

– Sukces gospodarczy i ekonomiczny Polski powoduje, że cieszymy się znacznie większą atencją świata, w związku z tym także polscy architekci są znacznie bardziej widoczni. Powinniśmy też zadbać o to, żeby dzieła polskich architektów, które w ostatnich latach powstały na świecie, były jednoznacznie łączone z polską marką i myślą. Mamy wiele obiektów użyteczności publicznej, kładkę w Kopenhadze, która jest dziełem polskiego architekta, ale też duże obiekty, począwszy od rewitalizacji dworców, po hale Expo, które powstawały w ostatnich latach i mogą służyć promocji polskiej architektury – przekonuje dr Henryka Mościcka-Dendys.

Wystawy światowe Expo oraz placówki dyplomatyczne od lat należą do najważniejszych narzędzi promocji państw poprzez architekturę. Pawilony narodowe oraz ambasady mają nie tylko pełnić funkcję użytkową, ale także prezentować kulturę, poziom technologiczny i potencjał gospodarczy poszczególnych krajów. Wiele państw wykorzystuje architekturę takich obiektów do podkreślania własnej tożsamości kulturowej, nowoczesności oraz znaczenia relacji międzynarodowych.

Architektura coraz częściej staje się jednym z elementów soft power państw. Nowoczesne budynki publiczne, ambasady czy pawilony narodowe mają dziś nie tylko pełnić funkcje użytkowe, ale także budować rozpoznawalność krajów i komunikować ich ambicje technologiczne, gospodarcze oraz kulturowe.

– W obszarze polskiej dyplomacji jest kilka takich projektów, które dzięki innowacjom i myśli naszych architektów stały się ikoniczne, ale były też świetnym przykładem tego, co Polska w danym momencie dziejów chciała pokazać – tłumaczy dyrektor generalna w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i szefowa Służby Zagranicznej.

Jednym z takich obiektów jest Ambasada RP w Sofii, zaprojektowana w latach 20. XX wieku przez Bogdana Pniewskiego, późniejszego autora wielu reprezentacyjnych budynków publicznych II Rzeczypospolitej. Placówka była jednym z pierwszych przykładów nowoczesnej architektury dyplomatycznej tworzonej przez odradzające się państwo polskie i miała podkreślać aspiracje młodej II RP.

– Ten obiekt był też świetnym przykładem kreatywnego podejścia Polski do art deco, do modernizmu i uwzględnienia tych najlepszych tradycji – zwraca uwagę Henryka Mościcka-Dendys.

Do najważniejszych przykładów polskiej architektury dyplomatycznej należą m.in. Ambasada RP w Ankarze autorstwa Karola Iwanickiego, Ambasada RP w Nowym Delhi zaprojektowana przez Witolda Cęckiewicza i Stanisława Deńkę oraz Ambasada RP w Tokio autorstwa Krzysztofa Ingardena.

Ważnym symbolem relacji polsko-tureckich pozostaje wspomniana siedziba Ambasady RP w Ankarze. Budynek, określany często jako „Belweder na stepach Anatolii”, powstał w okresie przenoszenia stolicy Turcji do Ankary i do dziś uchodzi za jeden z najbardziej charakterystycznych przykładów polskiej architektury dyplomatycznej z okresu międzywojennego.

– Mamy też obiekty z ostatnich lat, które są przykładem tego, jak Polska chciałaby się widzieć – jako nowoczesna i dynamiczna. Polska ambasada w Berlinie oddana do użytku zaledwie dwa lata temu i obiekt w Mińsku, który powstaje w trudnych okolicznościach politycznych – to pierwsza nasza placówka dyplomatyczna w tym miejscu. Polscy architekci budują tam obiekt, który ma być symbolem sąsiedztwa i pokazywać Polskę w kraju sąsiada, z którym mamy dziś bardzo trudne relacje. To też świetny przykład tego, jak architektura pomaga przełamywać pewne trudności i pokazuje Polskę z najlepszej strony – wskazuje szefowa Służby Zagranicznej.

Kondycja polskiej architektury, jej obecność za granicą oraz przemiany, jakie zaszły w niej w ostatnich dekadach, były jednymi z tematów Kongresu Architektury Polskiej w Warszawie.

Rynek napojów funkcjonalnych rośnie wraz ze wzrostem świadomości zdrowotnej konsumentów i zapotrzebowaniem na wygodne produkty gotowe do spożycia. Jak wynika z szacunków Tetra Pak, w Polsce ta kategoria obejmuje ok. 200 mln l, a globalnie – 17,5 mld l rocznie. Według badań firmy 72 proc. Polaków korzysta lub planuje korzystać z takich produktów. Z danych Mordor Intelligence wynika, że europejski rynek napojów funkcjonalnych był w 2025 roku wart 33,3 mld dol. i według prognoz ma wzrosnąć do 47,12 mld dol. w 2031 roku.

– Segment żywności funkcjonalnej i suplementów obejmuje produkty zawierające dodatkowe składniki odżywcze, które wspierają nasze zdrowie. Są to na przykład napoje wzbogacone o białko, kolagen, dodatkowe witaminy, minerały lub składniki przyczyniające się do budowania odporności – mówi agencji informacyjnej Newseria Marek Broecker, business development manager w Tetra Pak. – Nie jest to już nisza dla sportowców, ale szeroka kategoria lifestyle’owa, w której dominują głównie formaty gotowe do spożycia.

Jak wskazuje, o rozwoju kategorii decyduje połączenie dwóch trendów: rosnącej dbałości o zdrowie i potrzeby wygody. Tetra Pak w globalnym badaniu dotyczącym produktów z obszaru żywności funkcjonalnej i suplementów wskazuje, że 59 proc. konsumentów świadomych zdrowotnie preferuje produkty gotowe do spożycia (ready-to-drink) ze względu na łatwość użycia w dowolnym miejscu i czasie (on-the-go). Najczęściej wskazywane motywacje to wsparcie zdrowia fizycznego, zapewnienie codziennej podaży składników odżywczych i utrzymanie energii w ciągu dnia.

– Konsumenci obecnie poszukują produktów, które spełniają określone funkcje, ale jednocześnie są wygodne w stosowaniu. W tej kategorii rośnie znaczenie formatów gotowych do spożycia, które łatwo włączyć w codzienną rutynę. Daje to markom możliwość wprowadzania nowych produktów odpowiadających na konkretne okazje do spożycia, takie jak praca, podróż czy czas po treningu. Nasze badania wskazują, że obecnie 57 proc. produktów na półkach stanowią formaty gotowe do spożycia – podkreśla Marek Broecker. 

Napoje funkcjonalne obejmują dziś znacznie więcej niż produkty przeznaczone dla osób uprawiających sporty. Tetra Pak wyróżnia w tym obszarze m.in. żywienie sportowe, specjalistyczne i medyczne, a także lifestyle nutrition, łączące zdrowe odżywianie z indywidualnym stylem życia. W praktyce oznacza to produkty wspierające aktywność, energię, regenerację, uzupełnienie diety czy określone potrzeby żywieniowe różnych grup konsumentów.

– Kategoria napojów funkcjonalnych globalnie to ok. 17,5 mld l, a w Polsce – 200 mln l, co pokazuje ogromny potencjał wzrostu. Nasze badania wskazują, że 72 proc. Polaków korzysta lub planuje korzystać z napojów funkcjonalnych. To bardzo perspektywiczna i wzrostowa kategoria, ponieważ łączy dwa kluczowe trendy: wzrost świadomości zdrowotnej Polaków oraz aktywny styl życia połączony z wygodą – mówi ekspert Tetra Pak. – Potencjałem wzrostu są też nowe grupy konsumentów, takie jak osoby starsze, aktywne zawodowo lub poszukujące alternatyw roślinnych.

Badanie na panelu Ariadna przeprowadzone w marcu br. przez Semiotic Solutions wskazuje, że w ciągu ostatniego roku Polacy najczęściej kupowali (co najmniej raz) napoje witaminowe lub witaminizowane (37 proc.) oraz izotoniczne i nawadniające (35 proc.). Jedna trzecia badanych deklaruje, że nie kupiła żadnego napoju funkcjonalnego. Wśród młodych konsumentów napoje izotoniczne i nawadniające, witaminowe oraz energetyzujące cieszą się większą popularnością niż w starszych pokoleniach. Częściej sięgają też po napoje proteinowe i detoksykacyjne. Oprócz napojów energetyzujących, izotonicznych i witaminowych respondenci kupują również napoje probiotyczne i prebiotyczne, proteinowe i detoksykacyjne, relaksacyjne czy wspierające odporność.

W Europie rozwój kategorii napędzają m.in. produkty o niskiej zawartości cukrów, z czystą etykietą, napoje roślinne, wspierające odporność, energię i zdrowie jelit; rośnie też znaczenie wiarygodnych deklaracji zdrowotnych. Analitycy Mordor Intelligence wskazują, że europejski rynek przechodzi od klasycznych napojów orzeźwiających w stronę produktów opartych na konkretnych korzyściach żywieniowych.

Na rynku unijnym deklaracje żywieniowe i zdrowotne podlegają regulacjom, a wykaz dozwolonych i niedozwolonych oświadczeń znajduje się w rejestrze Komisji Europejskiej. To oznacza, że przewagę będą budować marki, które połączą atrakcyjny koncept z wiarygodną i zgodną z przepisami komunikacją.

– Marki powinny jasno komunikować funkcję produktu, ale najważniejsze jest połączenie wartości z wygodą. Z badań jasno wynika, że konsumenci oczekują produktu, który nie tylko dostarczy im określonych wartości, ale będzie również wygodny w stosowaniu – podkreśla business development manager Tetra Pak. – Nie bez znaczenia jest odpowiednio dobrane opakowanie, które będzie wygodne dla konsumenta, a jednocześnie widoczne na półce.

Zdaniem firmy szczególnie perspektywiczne są dziś napoje wysokobiałkowe, hybrydowe, małe formaty funkcjonalne i produkty roślinne. W ten trend wpisują się również innowacje składnikowe. Tetra Pak ogłosiła w 2025 roku wprowadzenie białka słonecznikowego, które może być wykorzystywane m.in. w roślinnych kawach mrożonych, jogurtach i gotowych do spożycia napojach proteinowych.

– Oceniamy ten segment jako bardzo perspektywiczny, szczególnie w obszarze napojów wysokobiałkowych i hybrydowych, małych formatów funkcjonalnych i napojów roślinnych. Naszą wiedzą wspieramy producentów na całej ścieżce: od analizy rynku, przez opracowanie konceptów, formulacje i technologie, aż po opakowanie i komercjalizację – mówi Marek Broecker. – Pomagamy dobierać składniki, określać założenia dla procesu produkcyjnego, a także sugerować odpowiednie opakowania, aby produkt był zarówno atrakcyjny dla klienta, jak i możliwy do wprowadzenia komercyjnie. Nasze opakowania są atrakcyjne dla konsumentów, a jednocześnie zapewniają bezpieczeństwo i trwałość produktu. Oferujemy też dostęp do sieci co-packerów, co pozwala markom wejść w kategorię bez ponoszenia istotnych kosztów i ryzyk inwestycyjnych, zwiększając tym samym tempo wprowadzania produktów na rynek.

Stres to naturalna reakcja, której doświadcza każdy niezależnie od wieku, nawet dzieci. W ich przypadku źródłem stresu najczęściej są zmiany w rutynie, presja szkolna, konflikty rodzinne oraz relacje rówieśnicze. I choć nie da się całkowicie wyeliminować stresujących sytuacji, to opiekunowie powinni zadbać o to, by dzieci miały możliwość odstresowania się poprzez zabawę i ruch na świeżym powietrzu, rozwijanie pasji i przerwy w korzystaniu z urządzeń elektronicznych. W przeciwnym razie długotrwały stres może doprowadzić do poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu.

Specjaliści tłumaczą, że stres u dzieci mogą wywoływać na przykład duże zmiany w ich życiu i otoczeniu: nowa szkoła czy przedszkole, narodziny rodzeństwa, przeprowadzka, a nawet powrót rodzica do pracy. Dzieci stresują także: częste kłótnie bądź przemoc w rodzinie, wysokie wymagania stawiane im przez rodziców i nauczycieli, natłok zadań domowych, trudności w nauce, wystąpienia na forum klasy, strach przed porażką, wyśmiewanie przez rówieśników i nadmiar bodźców. Głośne zabawki i wielogodzinne korzystanie z tabletów czy smartfonów pobudzają najmłodszych i nie dają im możliwości, by się zregenerowały. Poza tym dzieci chłoną emocje swoich opiekunów i stres może też wynikać z ich niepokoju.

– W dzisiejszych czasach mamy epidemię stresu wśród dzieci, które bardzo łatwo reagują na niekorzystne dla nich zmiany otoczenia. Poza tym są uzależnione od mediów społecznościowych, wpuszczone w niesamowity tryb konkurencji i trochę też pozbawione dzieciństwa, dlatego że w tej machinie bycia lepszym, zdolniejszym i fantastycznym czasami zapominamy o tym, że dla dzieci ważne są uwaga, zabawa i czas spędzany na świeżym powietrzu z innymi dziećmi, niekoniecznie edukacyjny. Dzisiaj ciągle staramy się nasze dzieci ulepszać, edukować, żeby miały lepszą przyszłość, ale w tym wszystkim zróbmy im pewną przestrzeń i pozwólmy być dziećmi. Dajmy im kawałki takiego dzieciństwa, jakie my mieliśmy – mówi agencji Newseria dr Magdalena Cubała-Kucharska.

Dzieci nie potrafią w pełni wyrazić swoich uczuć, dlatego stres często manifestuje się u nich somatycznie, na przykład bólami brzucha czy głowy, wybuchami gniewu, problemami ze snem oraz brakiem apetytu. Lekarze alarmują, że taki stan emocjonalny ma negatywny wpływ zarówno na zdrowie psychiczne, jak i na kondycję całego organizmu.

– Dzieci, które podlegają silnemu stresowi, chorują częściej i łatwiej. Stres może wpływać na przewlekłe stany zapalne w jelitach oraz na spadki odporności, więc ma też swój wymiar biologiczny. Słabsza odporność u dzieci bardzo często spowodowana jest podwyższonym stresem, tym bardziej że przewlekle podniesiony hormon stresu, kortyzol, w długim czasie osłabia odporność. Tam działają też różne mechanizmy, na przykład wytrącanie się cynku, który jest minerałem, który przywraca nam odporność. Poza tym coraz częściej spotykamy się z wypaleniem u dzieci i młodzieży właśnie pod wpływem stresu – mówi dr Magdalena Cubała-Kucharska.

Dlatego też dorośli nie powinni ignorować oznak stresu u dzieci i wychodzić z założenia, że z czasem to minie. Zdaniem specjalistów trzeba reagować na bieżąco, rozmawiać z najmłodszymi o ich emocjach i wspierać ich w odzyskiwaniu równowagi emocjonalnej.

– Dzisiaj ogromną rolą dorosłych jest to, by przywrócić dzieciom dzieciństwo i radość życia, a przez to przywrócić im zdrowie. Trzeba pozwolić im na to, żeby robiły rzeczy, które lubią robić najbardziej, trochę poleniuchować i pozwolić im na to, co my robiliśmy dawniej, czyli na grę w klasy, zabawę z innymi dziećmi, kopanie piłki czy cokolwiek, co może im sprawić przyjemność. Te momenty luzu, które dajemy naszym dzieciom, są dla nich bardzo ważne – dodaje ekspertka.

Liczne badania pokazują, że stres wśród dzieci i młodzieży jest poważnym problemem społecznym i potwierdzają alarmujący wzrost jego poziomu w ostatnich latach. W raporcie „Młode Głowy”, przeprowadzonym w 2023 roku przez Fundację UNAWEZA, który objął ponad 180 tys. uczniów w wieku 10–19 lat, aż 81,9 proc. młodych osób deklaruje, że stres dnia codziennego ich przerasta, a 46 proc. ma skrajnie niską samoocenę. Z kolei raport UNICEF „Prawa dziecka w Polsce 2024” wskazuje, że dla 70 proc. dzieci stres związany ze szkołą jest najpoważniejszym problemem, podczas gdy tylko 9 proc. nauczycieli dostrzega ten problem i szuka rozwiązania.

Europa, w tym Polska, przez lata traciła swoją suwerenność technologiczną na rzecz gigantów z Azji czy Stanów Zjednoczonych. Jej brak powoduje m.in. niższe zyski europejskich firm, utratę know-how, sprzyja mediatyzacji polityki czy też osłabieniu zdolności obronnych – wskazuje raport Fundacji Digital Poland. Zdaniem ekspertów odbudowa suwerenności technologicznej wymaga m.in. współpracy międzynarodowej na arenie europejskiej czy wykorzystania potencjału zamówień publicznych i local contentu.

– Europa i Polska utraciły suwerenność technologiczną, bo byliśmy naiwni. Europa gospodarczo bardzo się otworzyła na cały świat. W Azji i Stanach Zjednoczonych nakładane były kolejne normy i certyfikaty. W konsekwencji nie mogliśmy wejść na rynki azjatyckie, tak jak Azjaci mogli wejść na nasze – mówi agencji Newseria Piotr Mieczkowski, członek zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji, dyrektor zarządzający Fundacji Digital Poland.

Uzależnienie Europy od globalnych gigantów technologicznych jest efektem wieloletnich zaniechań i błędnych założeń strategicznych – wskazuje publikacja „Suwerenność technologiczna Polski i Europy. Raport z badania opinii społecznej. Edycja 2026”, przygotowana przez Fundację Digital Poland. Potwierdza ona, że otwartość granic Unii Europejskiej zderzyła się z barierami rynkowymi w Azji. Przykładami są m.in. wyśrubowane systemy certyfikacji bezpieczeństwa, takie jak koreański CSAP czy japoński ISMAP, które stanowią barierę wejścia dla zagranicznych dostawców. Eksperci podkreślają także, że w Europie błędnie założono, iż przeniesienie produkcji na Daleki Wschód nie przyniesie negatywnych skutków, co w rzeczywistości doprowadziło do utraty bezcennego know-how.

– Wynieśliśmy produkcję fabryk do Azji, więc w tym momencie inżynier nie ma dostępu do fabryki, nie widzi problemów, które może rozwiązywać. Zatem Azja, ale też Stany Zjednoczone zbudowały know-how kosztem Europy – wyjaśnia Piotr Mieczkowski.

Kolejnym problemem, na który wskazuje raport, jest pułapka „darmowych” usług i drenaż danych.

– Wiemy, że nie ma nic za darmo. Przekazaliśmy dane konsumentów i przedsiębiorców platformom cyfrowym, które na ich bazie zbudowały swoje algorytmy sztucznej inteligencji, które teraz dominują media, zabierając również zyski z reklam – zaznacza dyrektor zarządzający Digital Poland, autor raportu. – Kolejna sprawa, dosyć ważna – sami to sobie sfinansowaliśmy, dlatego że Europa ma nadwyżkę kapitałową, którą de facto eksportuje do Stanów Zjednoczonych. Sami więc subsydiujemy podbój naszego rynku, eksportując kapitał.

Raport wskazuje szereg konsekwencji, które dotykają Europę z powodu braku suwerenności technologicznej. Kluczową jest zagrożenie dla bezpieczeństwa i ciągłości działania z powodu ewentualnego braku komponentów (np. półprzewodników) albo odcięcia państwa (czy firmy) od kluczowych usług. Obejmuje to także ryzyko związane z utratą własności intelektualnej oraz manipulacją procesami demokratycznymi za pomocą zagranicznych platform i algorytmów AI. Kolejna poważna konsekwencja to dławienie krajowego i unijnego biznesu.

– Badania pokazują, że w krajach, gdzie suwerenność technologiczna jest zachowana, marże i rentowność biznesu wynoszą mniej więcej 25–35 proc., a w przypadku największych światowych firm, takich jak Nvidia, nawet 70 proc. My, jako polskie i europejskie firmy, mamy bardzo obniżone marże, do 5–15 proc. – wskazuje Piotr Mieczkowski. – Oczywiście tracimy też zdolności obronne. Europa nie posiada w tej chwili jednego rynku zamówień publicznych na zamówienia obronne i w tym momencie technologie podwójnego zastosowania, takie jak drony, bardzo często musimy kupować z zagranicy.

Zdaniem eksperta ceną zależności technologicznej jest także mediatyzacja polityki i marginalizacja odpowiedniego procesu stanowienia prawa. Dziś rolki i zasięgi wypierają głos samorządu gospodarczego w procesie legislacyjnym, więc eksperci i urzędnicy tracą atencję rządzących.

– Tradycyjne media przestały grać tak dużą rolę, wzrosło za to znaczenie algorytmów i polaryzujących mediów społecznościowych. Upadł więc w pewien sposób dialog międzyizbowy, między rządem, światem nauki a biznesem. Jesteśmy niewolnikami rolek i mediatyzacji, ścigania się na zasięgi – uważa ekspert KIGEiT. – Musimy przywrócić rolę samorządu gospodarczego. W Polsce nie ma obowiązku zrzeszania się, tak jak we Francji, Niemczech i niektórych innych krajach, ale musimy mocniej postawić na dialog i odejść od mediatyzacji oraz rolek w mediach społecznościowych.

Jednym z działań Unii Europejskiej na rzecz wzmocnienia europejskiego przemysłu obronnego poprzez wspólne zamówienia jest instrument EDIRPA. Zachęca on państwa członkowskie do wspólnego zamawiania produktów przemysłu obronnego. Jego budżet wynosi 310 mln euro, z czego 300 mln euro przekazała Unia Europejska, a 10 mln euro Norwegia. Wspólne zamówienia w dziedzinie obronności państwa członkowskie mogą realizować również w ramach programu SAFE.

– Jest szereg działań zaradczych, które możemy podjąć, żeby odzyskać suwerenność technologiczną w Europie i w Polsce. Przede wszystkim musimy działać razem. Żaden kraj – Polska, Francja czy Niemcy – nie może sam stworzyć suwerennej Europy. Musimy budować wielkie koncerny i konsorcja europejskie – uważa Piotr Mieczkowski. – Musimy także zrobić coś, co właściwie od dekad robią kraje spoza Europy, czyli postawić na local content, kupować europejskie i polskie produkty, a przede wszystkim ich nie dyskryminować. Dzisiaj mamy przetargi na laptopy, chmurę czy sztuczną inteligencję, które bardzo często wprost mają wpisaną nazwę technologii spoza Europy. Od tego musimy odejść.

Eksperci Digital Poland zwracają uwagę, że od 2017 roku 70 proc. modeli AI powstało w USA. Z kolei w UE 70 proc. przetwarzania w chmurze odbywa się za sprawą amerykańskich firm takich jak Microsoft, Amazon czy Google.

– Musimy też postawić na rozwój tzw. open source, czyli wolnego oprogramowania, które możemy rozwijać w sektorze publicznym, ale we współpracy z sektorem prywatnym. Nie możemy dopuścić do nacjonalizacji sektora IT, bo będziemy w ten sposób ograniczali działalność naszych spółek – podkreśla ekspert.

Kraje takie jak Dania, Francja i Niemcy dostrzegły zagrożenie w pułapce „vendor lock-in” i systemowo wypierają zagraniczne licencje (np. pakiety biurowe czy komunikatory) ze swojej administracji, odgórnie narzucając i współtworząc rozwiązania open source. Zdaniem autorów raportu zapewnia to transparentność kodu, niezależność od woli dostawców i ostatecznie wielomiliardowe oszczędności.

Badanie opinii publicznej przeprowadzone na potrzeby raportu Fundacji Digital Poland wskazuje, że ponad połowa Polaków uważa, iż suwerenność technologiczna kraju ma duże lub bardzo duże znaczenie. Zdają sobie także sprawę z potencjalnych konsekwencji zależności od dostawców z krajów trzecich, np. ryzyka zdalnego wyłączenia infrastruktury krytycznej czy szpiegostwa i inwigilacji przez pozaeuropejskie służby. Co istotne, Polacy wykazują wysoką gotowość do poniesienia tzw. premii za suwerenność. Ponad 70 proc. badanych jest skłonnych zapłacić więcej za rodzime rozwiązania, przy czym „więcej” oznacza zwykle do 10 proc. W kwestii zaufania do technologii, produktów i usług blisko połowa społeczeństwa deklaruje, że polski lub europejski kapitał w infrastrukturze krytycznej i e-usługach zwiększa ich poczucie bezpieczeństwa.

Infrastruktura transportowa, przede wszystkim lotniska, jest jednym z najczęstszych celów cyberataków. Lotniska w całej Europie mierzą się z coraz większą liczbą zagrożeń hybrydowych, takich jak naruszenia przestrzeni powietrznej wokół lotnisk przez drony. Takie incydenty mogą oznaczać poważne zakłócenia w całym międzynarodowym ruchu lotniczym, generować wysokie straty i wywoływać niepokój społeczny.

W ubiegłym roku odnotowano kilka incydentów związanych z wtargnięciem dronów lub balonów w przestrzeń powietrzną lotnisk. Takie zdarzenia doprowadziły do tymczasowego zamknięcia portów lotniczych m.in. w Oslo, Kopenhadze, Monachium czy Brukseli, a co za tym idzie – także do poważnych zakłóceń w międzynarodowym ruchu.

– Incydenty, które mają miejsce od wybuchu wojny w Ukrainie, powodują, że jesteśmy czujniejsi na wszelkiego rodzaju zdarzenia, które są nietypowe, a nawet te typowe są przez nas dodatkowo weryfikowane. Poziom zabezpieczenia lotnisk cywilnych w Polsce, szczególnie infrastruktury krytycznej, jest na wysokim poziomie, ale nie spoczęliśmy na laurach – mówi agencji Newseria Łukasz Chaberski, prezes Polskich Portów Lotniczych. – Cały czas pracujemy nad tym, żeby ten poziom ochrony był jak najwyższy.

Jak podkreślił Łukasz Chaberski podczas Defence24 Days, incydenty z wykorzystaniem dronów i balonów pokazały, jak ważna jest integracja działań – od wczesnego wykrywania zagrożeń, przez procedury operacyjne, aż po szybkie przywracanie ruchu i komunikację z pasażerami. Kluczowa, według eksperta, jest zmiana podejścia do bezpieczeństwa, które nie jest już wyłącznie obszarem technicznym, ale częścią zarządzania strategicznego i operacyjnego. Skuteczna ochrona przed bezzałogowcami w jego ocenie wymaga zintegrowanego podejścia operacyjnego, wojskowego i regulacyjnego.

– Lotniska muszą być i są przygotowane na wszelkiego rodzaju zakłócenia, w tym cybernetyczne, dlatego że już od dawna jesteśmy podmiotem atakowanym przez różnego rodzaju adwersarzy. Co do zasady lotnictwo jest gałęzią globalną, opartą na systemach informatycznych, z których korzysta cały świat, więc ewentualny udany atak w jednym miejscu na świecie ma wpływ na całą sieć – mówi prezes PPL.

Agencja UE ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA) wskazuje, że sektor transportowy jest drugim – po administracji publicznej – celem ataków cyberprzestępców: w 2024 roku dotyczyło go 7,5 proc. wszystkich tego typu zdarzeń w UE. Większość zgłoszonych incydentów (58,4 proc.) dotyczyła lotnictwa. Cyberprzestępcy często wykorzystują do ataków oprogramowanie ransomware. Do takich incydentów doszło np. w 2024 roku na lotnisku w Splicie czy w 2025 roku w portach lotniczych w Brukseli, Berlinie i Dublinie. Ubiegłoroczny raport firmy Thales wskazuje, że liczba ataków typu ransomware w sektorze lotniczym wzrosła w ciągu roku o 600 proc. Zagrożenia obejmowały różne obszary – od samych linii lotniczych i lotnisk po systemy nawigacyjne i dostawców.

– Współpracujemy z naszymi kluczowymi interesariuszami, czyli przewoźnikami lotniczymi, agentami obsługi naziemnej, ale również z podmiotami, które zapewniają służby żeglugi powietrznej, żeby nasze sieci były cały czas monitorowane oraz sprawdzane pod względem tego, czy nie następują ewentualne ataki. Nie jest żadną tajemnicą, że takich ataków jest bardzo dużo. Presja na naszą infrastrukturę wzrasta, ale mamy zabezpieczenia na najwyższym poziomie i naszą rolą jest skuteczne radzenie sobie z takimi atakami – zapewnia Łukasz Chaberski.

Eksperci Thales Group szacują, że w 2025 roku wartość rynku cyberbezpieczeństwa w lotnictwie przekroczyła 5,3 mld dol., a do 2029 roku będzie rosła w tempie średnio 8,7 proc. rocznie. Raport wskazuje także na zmianę jakościową w cyberzagrożeniach. Oprócz prób zakłócania operacji lotniczych celami ataków stały się też: cyberszpiegostwo przemysłowe, dostęp do wrażliwych technologii, zakłócanie łańcuchów dostaw oraz przechwytywanie cennych danych.

To o tyle istotne, że lotniska pełnią dziś funkcję infrastruktury dual-use, wykorzystywanej zarówno do obsługi ruchu pasażerskiego i cargo, jak i do wsparcia mobilności wojskowej. Należą też do najwrażliwszych elementów takiej infrastruktury ze względu na potencjalne skutki zakłóceń dla ruchu lotniczego, logistyki kryzysowej i wojskowej.

– Lotniska odegrają i odgrywają kluczową rolę w systemie mobilności, również militarnej, dlatego że każda infrastruktura lotnicza jest infrastrukturą dualną z samego przeznaczenia. Lotnisko cywilne, w momencie gdy nastąpi taka potrzeba, zostanie wykorzystane z powodzeniem przez wojsko. Tak działamy i współpracujemy z naszymi partnerami wojskowymi oraz sojusznikami, żeby być gotowymi na obsługę wymagającego ruchu, którego oni będą potrzebowali – mówi prezes Polskich Portów Lotniczych.

W Polsce działają lotniska wojskowo-cywilne, na których funkcjonują dwa odrębne podmioty: cywilny i wojskowy. To m.in. porty lotnicze w Krakowie i Wrocławiu.

– Mamy też lotniska, które naturalnie stały się dual-use. To chociażby lotnisko w Rzeszowie, które od kilku lat pełni funkcję hubu logistycznego również dla wojska. Każde z nich, również Lotnisko Chopina – największe w tej części Europy, z najlepszymi możliwościami transportowymi oraz obsługi cargo – jest gotowe na przyjęcie każdego transportu wojskowego. Takie transporty co jakiś czas się odbywają w różnych miejscach w Polsce – mówi Łukasz Chaberski. – Infrastruktura lotniskowa jest bardzo istotna, dlatego tak bardzo trzeba o nią dbać i ją dofinansowywać, żeby była dopasowana do potrzeb zarówno cywilnych, jak i wojskowych.

Sieć teleskopów Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA) śledziła na bieżąco lot astronautów misji Artemis II i dostarczała dane dla NASA. Polskie urządzenia – służące do obserwacji i precyzyjnego namierzania śmieci kosmicznych – śledziły przebieg m.in. startu i lądowania kapsuły. Zdaniem ekspertów informacje pochodzące z teleskopów POLON stanowią ważny wkład w europejską sieć naziemnych i kosmicznych czujników.

– Śmieci kosmiczne to bardzo małe obiekty, które znajdują się w przestrzeni kosmicznej, natomiast nawet swoim niewielkim rozmiarem mogą wyrządzić ogromne szkody, ponieważ poruszają się z bardzo dużą prędkością i przy uderzeniu w inny obiekt mogą doprowadzić do jego uszkodzenia lub trwałego zniszczenia – mówi agencji Newseria dr Radosław Gurdak, główny specjalista w Departamencie Monitoringu Ziemi, Nawigacji i Łączności w Polskiej Agencji Kosmicznej.

Komisja Europejska szacuje, że wokół Ziemi krąży ponad milion kosmicznych śmieci o średnicy większej niż 1 cm. Zalicza się do nich m.in. zużyte części rakiet nośnych, niewykorzystywane już satelity czy ich odłamki. Jak podaje Europejska Agencja Kosmiczna, według danych z kwietnia 2026 roku na orbicie Ziemi jest ponad 17,5 tys. satelitów, z czego 15,2 tys. jest aktywnych. W ciągu najbliższej dekady spodziewane jest wystrzelenie ponad 50 tys. nowych satelitów. To z kolei zwiększa ryzyko kolizji w kosmosie. Możliwość wykrywania i śledzenia sztucznych obiektów w przestrzeni okołoziemskiej (ang. Space Surveillance and Tracking – SST) to jeden z głównych wymiarów bezpieczeństwa kosmicznego.

– Polska jest wiodącym krajem w dziedzinie obserwacji śmieci kosmicznych. Mamy wyspecjalizowane firmy, które tworzą teleskopy i urządzenia służące do bardzo precyzyjnego namierzania tych obiektów oraz ich śledzenia – podkreśla dr Radosław Gurdak. – Polska Agencja Kosmiczna wchodzi w skład szerszego europejskiego centrum monitoringu obiektów, które znajdują się w przestrzeni kosmicznej. Dzięki temu dane, które pochodzą z naszych polskich teleskopów, stanowią bardzo ważny wkład do europejskiej sieci.

Polska Agencja Kosmiczna dysponuje siecią obserwatoriów POLON (POLSA Optical Network) rozlokowanych na całym świecie. Teleskopy znajdują się w Europie, Australii, Afryce, Ameryce Południowej i Północnej. Dane na temat śmieci kosmicznych pochodzące z tych urządzeń zostały ostatnio wykorzystane podczas realizacji misji Artemis II, a konkretnie w zakresie dotyczącym lotu kapsuły Orion. Informacje te służyły wyznaczeniu i weryfikacji orbity statku kosmicznego, w szczególności w takich fazach lotu jak rozdzielenie modułu Orion od stopnia rakiety ICPS, co zostało zarejestrowane przez teleskop POLON Chile A.

– Rola polskich teleskopów w misji Artemis II była dość istotna. Brało w niej udział kilkanaście urządzeń. Dzięki temu, że Polska należy do europejskiej sieci SST, dostarcza kluczowych informacji na temat śmieci kosmicznych i obiektów, które mogłyby zagrażać tej misji podczas jej startu, przebiegu oraz lądowania – tłumaczy ekspert POLSA.

Dziesięciodniowa misja Artemis II była pierwszą od ponad 50 lat misją załogową, która dotarła w okolice Księżyca, oddalając się od Ziemi o rekordowe ponad 406 tys. km. Na pokładzie statku znalazło się troje Amerykanów i jeden Kanadyjczyk, którzy łącznie pokonali ponad milion kilometrów i bezpiecznie wrócili na Ziemię. Był to ostateczny sprawdzian rakiety i jej systemów podtrzymywania życia przed planowanym w przyszłości lądowaniem ludzi na Księżycu. Misja miała sprawdzić niezbędne aspekty bezpieczeństwa i funkcjonowania załogi w locie poza orbitę Ziemi.

– Teleskopy dostarczają informacje, które pozwalają na dalsze pomiary i analizę obiektów znajdujących się w kosmosie i mogących zagrażać innym misjom. Możliwy jest dalszy rozwój oraz udoskonalanie tych urządzeń. Dzięki temu polskie firmy mogą konkurować ze światowymi potentatami w stworzeniu rozwiązań, które umożliwiają tego typu zadania – wyjaśnia przedstawiciel POLSA.

Okazją do rozmów o polskich specjalizacjach w kosmosie był Dzień Europy zorganizowany 9 maja w centrum multimedialnym Europa Experience.

Polska zmaga się z dużymi problemami kadrowymi. Jak szacują przedstawiciele Pracodawców RP, każdego roku z rynku pracy ubywa około 200 tys. osób w wieku produkcyjnym. Rozwiązaniem pogarszającej się sytuacji może być aktywizacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami. Obie strony rynku pracy są otwarte na taką współpracę, ale potrzeba przełamania pewnych stereotypów. Eksperci wskazują też na potrzebę podnoszenia kompetencji osób z niepełnosprawnościami i uproszczenia procedur.

Według prognozy demograficznej GUS przewidywany jest duży spadek liczby osób w wieku produkcyjnym. W skrajnych scenariuszach, czyli niskim i wysokim, szacuje się, że liczba ta w 2060 roku wyniesie odpowiednio 13,3 i 16,6 mln. W porównaniu do 22,2 mln w 2022 roku oznacza to spadek o 25 proc. w scenariuszu wysokim i o 40 proc. w niskim.

– Polska zmaga się z bardzo dużymi problemami kadrowymi. Każdego roku z rynku pracy ubywa 200 tys. osób w wieku aktywności zawodowej. Jest to więc duże okienko dla osób z niepełnosprawnościami – mówi agencji Newseria Piotr Rogowiecki, dyrektor Departamentu Analiz i Legislacji Pracodawców RP, sekretarz Prezydium Rady Dialogu Społecznego.

– Sytuacja demograficzna na rynku pracy jest taka, że pracodawcy muszą sięgnąć po ten zasób, jakim są osoby z niepełnosprawnościami. Szacuje się, że jest ponad 2 mln osób, które nie pracują i nie szukają pracy – zaznacza Tomasz Szklarski, ekspert Business Centre Club, wiceprezes zarządu Zmotywowani.pl.

Jak wynika z danych GUS, na koniec IV kwartału 2025 roku w Polsce zarejestrowanych było 534 tys. osób z niepełnosprawnościami aktywnych zawodowo, z czego 491 tys. pracowało, a 42 tys. było bezrobotnych. Najwięcej, bo 98 tys. spośród pracujących, było zatrudnionych w branży przetwórstwa przemysłowego. Na drugim miejscu znalazła się opieka zdrowotna i pomoc społeczna z 62 tys. zatrudnionymi. Podium zamyka handel oraz naprawa pojazdów – 57 tys. osób.

Okres poszukiwania pracy wśród bezrobotnych osób z niepełnosprawnościami na koniec 2025 roku wynosił do trzech miesięcy włącznie w przypadku 18 tys. zarejestrowanych. 12 tys. szukało pracy od 13 miesięcy i więcej. Z kolei biernych zawodowo osób z niepełnosprawnościami było na koniec 2025 roku 2,12 mln.

– Co najbardziej utrudnia firmom zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami? Barier jest kilka. Przede wszystkim cały czas pokutuje lęk pracodawców przed tym, czy oni umieją to zrobić, czy mają dostosowane miejsca pracy. Często to lęk nieuzasadniony, ponieważ nawet te osoby nie zdają sobie sprawy z tego, że tę wiedzę mają. Stereotypy, stereotypy i jeszcze raz stereotypy – mówi ekspert Business Centre Club.

– Osoby z niepełnosprawnościami muszą jasno przedstawiać swoje potrzeby: w jakich obszarach są mocne, gdzie potrzebują wsparcia ze strony pracodawcy. Na pewno pracodawcy będą otwarci na tego typu działania – uważa Piotr Rogowiecki.

Pracodawcy zatrudniającemu osobę niepełnosprawną przysługuje dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Musi jednak spełniać określone warunki, w tym m.in. zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

– Chcąc zatrudnić osoby z niepełnosprawnościami, na pewno przedsiębiorca będzie się bał, czy zrobi to w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Często ich nie rozumiejąc, decyduje, że woli się tego nie podejmować albo wręcz woli płacić kary. W związku z powyższym ułatwienie tych wszystkich procedur mogłoby poprawić sytuację na rynku – podkreśla ekspert Business Centre Club.

Do obowiązkowych wpłat do PFRON zobowiązani są pracodawcy, którzy zatrudniają co najmniej 25 pracowników i jednocześnie wskaźnik zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami wynosi mniej niż 6 proc. Pracodawcy mogą też jednak otrzymać z PFRON m.in. zwrot kosztów utworzenia stanowiska pracy dla osoby z niepełnosprawnością i jej wynagrodzenia. Mogą się także ubiegać o dofinansowanie do wyposażenia lub przystosowania stanowiska pracy czy szkolenia takiego pracownika.

PFRON prowadzi również działania z zakresu aktywizacji zawodowej dla osób poszukujących pracy lub bezrobotnych. Są to m.in. staże, szkolenia, doradztwo zawodowe czy też pośrednictwo pracy.

– Największym problemem w zatrudnieniu osób niepełnosprawnych jest luka kompetencyjna. Jeżeli mamy myśleć o podniesieniu wskaźnika zatrudnienia, to osoby te muszą podnosić swoje kompetencje – mówi Piotr Rogowiecki. – Nie chodzi tylko o studia, ponieważ w tej chwili na rynku pracy otwiera się szereg możliwości, chociażby związanych z nowymi technologiami, gdzie wykształcenie twarde nie jest potrzebne. Natomiast szkolenia, kursy jak najbardziej. Można wykonywać pracę nawet z domu. Dla osób z niepełnosprawnościami jest to szerokie pole do wykorzystania.

– Na rynku jest bardzo dużo programów i projektów aktywizacyjnych, w których bezrobotna osoba z niepełnosprawnością, może nabyć kompetencje, które są coraz istotniejsze z punktu widzenia rynku pracy. To są podstawowe instrumenty, które dobrze się sprawdzają i z których obie strony korzystają – podkreśla Tomasz Szklarski. 

Do większej aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami może się przyczynić procedowana ustawa o asystencji osobistej. Wsparcie asystenta mogłoby umożliwić kolejnej grupie osób – dziś tej szansy pozbawionych – aktywne włączenie się w życie zawodowe. Co więcej, asystencja osobista może także spowodować, że na rynek pracy wrócą opiekunowie i opiekunki osób z niepełnosprawnościami.

– Opiekunowie, jeżeli zdecydują się na pracę, to pracują przynajmniej na dwóch etatach. Jeden, który jest często 24-godzinnym wyzwaniem, to jest właśnie opieka nad dzieckiem czy rodzicem. Z drugiej strony oni by chcieli uczestniczyć w rynku pracy, pracować, ale jak mają to zrobić? Wszelkie świadczenia, które zapewniają osobie z niepełnosprawnością opiekę na czas pracy zawodowej opiekuna, to dla niej ogromna szansa. Trwają rozmowy o zmianach legislacyjnych mających na celu wsparcie finansowe takich osób. Myślę, że idziemy w dobrym kierunku, natomiast jeszcze dużo pracy przed nami, żeby te osoby mogły zostać aktywnymi użytkownikami rynku pracy i żeby dobrze się z tym czuły – wskazuje ekspert BCC.

1 stycznia 2024 roku weszła w życie ustawa o świadczeniu wspierającym, która wprowadziła nowe rozwiązania w systemie świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów. Ma na celu ułatwienie codziennego funkcjonowania i zwiększenie samodzielności. Wysokość świadczenia wspierającego zależy od poziomu potrzeby wsparcia, czyli liczby przyznanych punktów, i jest powiązana z wysokością renty socjalnej. Kwota świadczenia wynosi od 40 proc. renty socjalnej (w przypadku ustalenia poziomu potrzeby wsparcia 70–74 pkt) do 220 proc. renty socjalnej (poziom potrzeby wsparcia na poziomie 95–100 pkt). 

Aktualizacja 12:04

System gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi działa w Polsce od 25 lat. Od 2002 roku realizuje poziomy recyklingu wyznaczane przez Unię Europejską, ale – jak podkreśla branża – jest już na granicy wydolności. Tym bardziej że nadchodzące zmiany w regulacjach stawiają przed nim nowe wyzwania. Jednym z nich jest rozporządzenie PPWR, na mocy którego od sierpnia br. firmy będą musiały na nowo określić swoją rolę w łańcuchu wartości, ale też dostosować opakowania do szeregu nowych wymogów. W Polsce trwają prace nad przepisami, które wdrożą do polskich realiów część przepisów rozporządzenia i zasadę rozszerzonej odpowiedzialności producentów.

– Obowiązek recyklingu istnieje od 11 maja 2001 roku, kiedy powstała ustawa. Staramy się edukować, dofinansowywać system i realizować wszystkie obowiązki, które wynikają z polskiego prawa. Natomiast równolegle mamy system gospodarki odpadami komunalnymi, w tym opakowaniowymi, i ze smutkiem należy stwierdzić, że do dzisiaj te dwa systemy nie do końca się widzą: są pewne cele nałożone na przedsiębiorców i na samorządy. Od bardzo dawna są prowadzone rozmowy, żeby te dwa systemy ze sobą współgrały, ale jak na razie nie udało się tego zrobić – mówi agencji Newseria Jakub Tyczkowski, prezes Rekopolu Organizacji Odzysku Opakowań.

Jak podkreślali eksperci na konferencji zorganizowanej z okazji 25-lecia działalności Rekopolu, Polska w ostatnich latach osiągała wymagane poziomy recyklingu opakowań, choć z dużym zróżnicowaniem w odniesieniu do poszczególnych materiałów.

– Rośnie ilość opakowań wprowadzanych na rynek. Rosną też wymogi recyklingu i nie zawsze wystarcza mocy, sił, infrastruktury, ale i świadomości, aby je osiągać. W niektórych surowcach jest bardzo dobrze, w niektórych, jak na przykład w szkle, cały czas potrzebne są działania zmierzające przede wszystkim do zmiany świadomości. Chodzi o to, by szkło opakowaniowe, czyli np. słoiki czy butelki, trafiało do zielonego, a nie do czarnego pojemnika lub do spiżarni, gdzie leżą przez całe lata – podkreśla Michał Mikołajczyk, prokurent oraz dyrektor ds. sprzedaży i relacji zewnętrznych w Rekopolu Organizacji Odzysku Opakowań. – Jako Polska realizujemy te poziomy, natomiast wymogi będą rosły, na przykład w odniesieniu do opakowań po napojach. Tutaj potrzebne są nowe działania i tak wprowadzony został system kaucyjny.

– Obecnie system recyklingu i zarządzania opakowaniami jest oparty na działających aktywnie organizacjach odzysku, które reprezentują producentów wprowadzających opakowania na rynek. Realizują na ich rzecz obowiązki recyklingu, kontrybuują do systemu gospodarki komunalnej. Przez te 25 lat, które minęły, rynek i Polska w gospodarce odpadami zmieniły się całkowicie – uważa Krzysztof Baczyński, prezes Związku Pracodawców Przemysłu Opakowań i Producentów w Opakowaniach EKO-PAK.

Podstawowym zadaniem organizacji odzysku jest zbiorowe przejmowanie obowiązków od producentów wprowadzających na rynek produkty w opakowaniach. Szacuje się, że w Polsce jest ponad 100 tys. takich podmiotów. Organizacje centralizują proces zbiórki i recyklingu odpadów, zapewniając jego efektywność pod względem ilościowym, jakościowym i ekonomicznym. 

– Rola organizacji odzysku od 2002 roku jest praktycznie niezmienna. Natomiast z całą pewnością ta rola musi się zmienić w najbliższym czasie, żebyśmy mogli wypełnić zobowiązania, które wynikają z rozporządzenia PPWR. Nasza odpowiedzialność będzie musiała być znacząco większa, podobnie jak zakres działań będzie musiał być dużo szerszy niż dzisiaj – ocenia Jakub Tyczkowski. – Będzie trzeba zrobić naprawdę dużo nowego. Po pierwsze, na pewno dużo wyższe poziomy recyklingu, ale też zmniejszanie ilości opakowań wprowadzanych na rynek i recykling na wielką skalę. To są ogromne wyzwania, które są ciągle przed nami.

11 lutego 2025 roku weszło w życie unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), ale jego kluczowe elementy zaczną obowiązywać przedsiębiorców od 12 sierpnia 2026 roku. Do końca 2030 roku co najmniej 70 proc. masy wszystkich odpadów opakowaniowych ma być poddane recyklingowi. Wskaźniki są zróżnicowane dla poszczególnych materiałów: 85 proc. dla papieru i tektury, 80 proc. dla metalu czy 55 proc. dla tworzyw sztucznych. PPWR zakłada, że za cztery lata wszystkie opakowania mają się nadawać do recyklingu, a pięć lat później będą musiały być faktycznie recyklingowane na dużą skalę. Co więcej, dyrektywa wymusi na producentach zmniejszenie wykorzystania materiałów pierwotnych na rzecz surowców wtórnych i recyklatu.

– Cel nadrzędny: przydatność do recyklingu o wielkiej skali. Każde opakowanie musi nie tylko się nadawać do recyklingu, ale też musi być zbierane i poddawane recyklingowi na terenie Unii Europejskiej w odpowiednim, bardzo wysokim procencie. To jest największe wyzwanie, przed którymi stoją producenci, żeby te opakowania nie tylko zabezpieczały produkty, ale przede wszystkim mogły być poddawane recyklingowi na masową skalę. Do tego już się przygotowujemy – zaznacza Krzysztof Baczyński

Dyrektywę PPWR ma implementować do polskiego prawa ustawa o rozszerzonej działalności producenta (ROP). Procedowane przepisy mają wprowadzić rzeczywistą odpowiedzialność finansową producentów za odpady powstałe z ich opakowań, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”. Według ustawodawcy gminy otrzymają w ten sposób dodatkowe środki na gospodarowanie odpadami, co powinno spowodować stabilizację, a następnie stopniowe obniżanie kosztów ponoszonych przez mieszkańców za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych. 

– Dzisiaj system finansują przede wszystkim mieszkańcy z opłaty śmieciowej, z której gminy płacą za odbiór i zagospodarowanie odpadów opakowaniowych zbieranych w systemie komunalnym. To jest większość odpadów opakowaniowych. Tak być jednak nie powinno. To producenci powinni w 100 proc. finansować odbiór i zagospodarowanie opakowań. Dziś szacujemy, że to jest między 1/4 a 1/3 wszystkich kosztów gospodarki odpadami opakowaniowymi. Koszty wahają się od 4 do 5 mld zł rocznie i to my, producenci, powinniśmy je ponosić – uważa prezes EKO-PAK.

Jak podkreśla, model realizujący ten obowiązek powinien być jednak przejrzysty i sprawiedliwy dla wszystkich.

– System musi przede wszystkim dawać producentom wpływ na jego efektywność. Nie może się on ograniczać wyłącznie do pokrywania kosztów – mówi Krzysztof Baczyński.

Zaproponowany w ubiegłym roku przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska model funkcjonowania ROP – w opinii branży – tych warunków nie spełnia. Jak podkreśliła w swoim stanowisku Rada Przedsiębiorczości, projekt w tym kształcie wprowadziłby parapodatek (opłatę opakowaniową) na wszystkie opakowania i produkty w opakowaniach, sprowadzając producentów do roli wyłącznie płatników nowej daniny. Opłata w całości trafiałaby pod zarząd Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który rozdzielałby te środki pomiędzy uczestników rynku, czyli samorządy, firmy odpadowe, recyklerów i instalacje komunalne. Zgodnie z propozycją MKiŚ organizacje odzysku opakowań miałyby zostać zlikwidowane. W opinii branży opakowaniowej wprowadzenie nowego podatku nie poprawi jakości selektywnej zbiórki ani nie zwiększy recyklingu.

– Cały czas wisi w powietrzu pytanie, czy model rozszerzonej odpowiedzialności producenta będzie ulepszony i poprawiony, czy będzie oparty na relacjach biznesowych pomiędzy firmami gospodarki odpadami, przedsiębiorcami, którzy wprowadzają na rynek produkty w opakowaniach, między samorządami i konsumentami, czy wręcz przeciwnie: będziemy mieli do czynienia z pewnym eksperymentem na skalę europejską, kiedy to cała branża zostanie zlikwidowana, a wszyscy będziemy płacili podatek, który wpłynie do NFOŚiGW i będziemy świadkami redystrybucji środków pozyskanych w ten sposób – podkreśla Michał Mikołajczyk.

O doświadczeniach ostatniego ćwierćwiecza, wyzwaniach i przyszłości systemu gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi dyskutowano podczas konferencji zorganizowanej z okazji 25-lecia działalności Rekopolu, która odbyła się 11 maja br.