Strona główna

lipiec 2021

Wyższe mandaty za wykroczenia skarbowe – kontrowersje i skutki uboczne

2021-07-21  |  15:04
Strona główna

Od 1 maja 2021 r. obowiązują przepisy ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, gdzie przewidziano także podwyższenie górnej granicy kary grzywny za wykroczenia skarbowe, które organ podatkowy może nakładać w drodze mandatu. Wykorzystując zmiany w przepisach akcyzowych, ustawodawca dokonał drastycznej podwyżki kar za wykroczenia skarbowe. Powstaje więc naturalne pytanie, jak podwyżka kar za wykroczenia skarbowe wpłynie na dotychczasowe podejście fiskusa? Jaki cel miało zawarcie przepisów podwyższających mandaty w zmianach ustawy o podatku akcyzowym?

Kiedy można wymierzyć mandat?

Zgodnie z przepisami kodeksu karno-skarbowego karę grzywny za wykroczenie skarbowe w postaci mandatu karnego organy podatkowe mogą wymierzyć, jeżeli osoba sprawcy i okoliczności popełnienia wykroczenia skarbowego nie budzą wątpliwości, uszczuplona należność publicznoprawna została w całości uiszczona do czasu przyjęcia mandatu, a sprawca wyraził zgodę na przyjęcie mandatu. Bardzo istotna jest zgoda na przyjęcie mandatu, ponieważ upraszcza ona organom podatkowym postępowanie. Zgoda jest równoznaczna z przyznaniem się podatnika do winy i przyjęciem kary wymierzonej przez urząd. Do tej pory podatnicy w oczywistych sytuacjach często decydowali się na przyjęcie mandatu, aby nie wchodzić na drogę sądową.

Wykroczeniem skarbowym jest czyn zabroniony pod groźbą kary grzywny określonej kwotowo, jeżeli kwota uszczuplonej należności publicznoprawnej albo wartość przedmiotu czynu nie przekraczają pięciokrotności minimalnego wynagrodzenia oraz inne czyny zabronione zgodnie z uregulowaniami KKS. Wiele przepisów KKS stanowi, że czyn można kwalifikować jako wykroczenie w przypadkach tzw. wypadku mniejszej wagi, czyli w przypadku niskiej szkodliwości społecznej czynu, w sytuacji, gdy okoliczności i sposób popełnienia czynu nie wskazują na rażące lekceważenie prawa przez sprawcę.

Wysokość mandatu karnego

Obecnie zgodnie z treścią art. 48 § 2 KKS „Mandatem karnym można nałożyć karę grzywny w granicach nieprzekraczających pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia”. W roku 2021 zgodnie z nowymi przepisami wysokość mandatu karnego może wynieść do 14 tys. zł. Przed wprowadzeniem tych regulacji przepisy mówiły o dwukrotności minimalnego wynagrodzenia, czyli maksymalnie o kwocie 5,6 tys. zł. Podwyżka górnej granicy jest zatem znacząca, co nie oznacza automatycznie, że organy podatkowe zaczną wymierzać wyższe mandaty.

Przyczyna zmian

Zgodnie z uzasadnieniem do znowelizowanych przepisów wprowadzających tę zmianę podniesienie górnej granicy mandatów karnych za wykroczenia skarbowe miało na celu odciążenie sądów od rozpatrywania spraw dotyczących wykroczeń oraz doprowadzenie do objęcia postępowaniem mandatowym większego zakresu czynów zabronionych. Wskazanie przez ustawodawcę, że nowe przepisy wpłyną na zwiększenie zakresu postępowań w sprawach o wykroczenia, miało zapewne na celu objęcie większej liczby postępowań postępowaniem mandatowym i w konsekwencji szybsze i łatwiejsze karanie podatników, a także możliwość częstszego korzystania przez urzędników z kwalifikacji czynu jako przypadku mniejszej wagi i wymierzania mandatu karnego. Innymi słowy, zamiast prowadzić długotrwałe postępowanie sądowe ustawodawca uznał, że korzystniejsze dla systemu będzie częstsze karanie mandatami w wyższej wysokości.

W praktyce jednak należy spodziewać się zwiększenia kar grzywien, które będą płacone za brak spełnienia ustawowych obowiązków np. w zakresie złożenia deklaracji, których w ostatnich latach znacznie przybyło. Dzięki takiemu podejściu ustawodawca będzie mógł realizować cele fiskalne kosztem podatników. Wprowadzenie szeregu zmian w przepisach, nowych obowiązków sprawozdawczych, deklaracji, raportów, przy jednoczesnym wzroście kar za nieterminowość, nierzetelność, brak złożenia takich dokumentów, powodować będzie spadek zaufania podatników do państwa.

Ubocznym skutkiem dla budżetu państwa wymierzania wyższych kar w postaci mandatów mogą być częstsze odmowy ich przyjęcia i w konsekwencji zwiększenie liczby postępowań sądowych, zwłaszcza w sytuacjach, gdy wymierzona kara będzie niewspółmierna do wykroczenia. Do 1 maja 2021 r. wysokość mandatów była niższa i podatnicy z reguły decydowali się na ich uiszczenie, aby szybko zakończyć sprawę. Ponadto należy pamiętać, że w przypadku większości czynów zabronionych z KKS konieczne jest wykazanie umyślności czynu. W wielu przypadkach kwestia umyślności jest przedmiotem rozstrzygnięcia sądu, który często stwierdza o braku umyślności czynu i uniewinnia podatnika. W postępowaniu mandatowym, w związku z koniecznością wyrażenia zgody na mandat przez sprawcę, kwestia badania winy jest marginalizowana. Zmiana wysokości mandatów może doprowadzić więc do sytuacji, w której sprawcy zaczną kwestionować umyślność czynu.

Autor: radca prawny Robert Nogacki

Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

 

 

Newseria nie ponosi odpowiedzialności za treści oraz inne materiały (np. infografiki, zdjęcia) przekazywane w „Biurze Prasowym”, których autorami są zarejestrowani użytkownicy tacy jak agencje PR, firmy czy instytucje państwowe.

Informacje z dnia: 21 lipca

Medium

Więcej ważnych informacji

Złote Spinacze 2021

Transport

Pandemia wzmocniła rolę portów morskich w transporcie. Szczecin i Świnoujście notują kolejny miesiąc wzrostów

Lipiec był kolejnym z rzędu miesiącem wzrostów w przeładunkach towarów w portach w Szczecinie i Świnoujściu. Po pierwszej połowie roku wzrost był na poziomie 11,5 proc. Jeśli ta dynamika się utrzyma, obecny rok prześcignie 2019 rok. Perspektywy są jeszcze lepsze, bo kolejne inwestycje zwiększają możliwości obu portów. Ubiegły rok, chociaż zamknął się na niewielkim minusie, pokazał, jak ważna jest rola portów morskich w krajowym transporcie.

Konsument

Coraz więcej nieruchomości w Polsce jest smart. Polacy najczęściej inwestują w inteligentne systemy zarządzania oświetleniem i ogrzewaniem

40 proc. Polaków użytkuje urządzenia, które są uważane za elementy inteligentnego domu – wynika z badania Somfy, dostawcy rozwiązań automatyki domowej i smart home. Co więcej, 60 proc. użytkowników zamierza dalej inwestować w unowocześnianie swoich nieruchomości. Kierunkiem rozwoju smart home jest integracja wszystkich urządzeń i sterowanie nimi za pomocą aplikacji czy asystenta głosowego. – Konsumenci zaczynają rozumieć, że smart home to nie tylko pojedyncze rozwiązanie, ale cały ekosystem, który można dostosować do stylu życia mieszkańców – mówi Radosław Borkowski, dyrektor zarządzający Somfy Polska.

Ochrona środowiska

Od 14 do 36 tys. górników będzie potrzebować wsparcia na rynku pracy. Wielu znajdzie zatrudnienie w energetyce odnawialnej

Do końca tej dekady od 14 do 36 tys. górników będzie potrzebować wsparcia na rynku pracy: przebranżowienia, relokacji do innych kopalni albo wcześniejszego odejścia na emeryturę. Jednocześnie do tego czasu na Śląsku istnieje możliwość stworzenia nawet 75–85 tys. nowych miejsc pracy, a największe szanse na zastąpienie górniczych etatów mają budownictwo, przetwórstwo przemysłowe i energetyka oparta na OZE – pokazują szacunki Instytutu Badań Strukturalnych. – Nie wolno tracić czasu, trzeba od razu przystąpić do tych działań. One muszą być podejmowane stopniowo, bez gwałtownych ruchów, każdy  obawia się pogorszenia sytuacji materialnej i utraty pracy – podkreśla prezes zarządu ILF Consulting Engineers Polska, Andrzej Dercz.

Konsument

Prawie połowa Polaków chce żyć bardziej ekologicznie, nawet jeśli oznacza to wyrzeczenia. Proekologicznego podejścia oczekują również od firm

Rośnie świadomość ekologiczna Polaków. 47 proc. społeczeństwa deklaruje, że zmieniłoby styl życia na bardziej ekologiczny, nawet jeśli wiązałoby się to z wyrzeczeniami i mniejszą wygodą – wynika z badania Barometr Providenta. Najczęściej wskazywane działania podejmowane na rzecz środowiska to segregowanie odpadów, oszczędzanie wody i rezygnacja z plastiku. Proekologicznego podejścia Polacy oczekują również od firm. Chcieliby także pracować w otoczeniu roślinności. Dziś połowa badanych wskazuje, że w ich miejscu pracy nie ma w ogóle roślin lub jest ich za mało.