Przegląd mediów

sierpień 2019

Rodzaje dowodów na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej

2019-08-26  |  10:56
Przegląd mediów

Zebrane w toku postępowania podatkowego dowody przesądzają o finalnym rozstrzygnięciu sprawy. Właśnie dlatego ich rola jest niezwykle istotna. Należy starannie przedstawiać fakty i dokumenty, które mogą mieć znaczenie w sprawie.

Czym jest dowód w postępowaniu podatkowym?

Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej za dowód należy uznać wszystko to, co nie jest sprzeczne z prawem, a może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W katalogu dowodów znajdą się zatem np. księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku działalności analitycznej Krajowej Administracji Skarbowej, czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, a także materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Organ administracji publicznej jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ramach swoich uprawnień może on w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu.

Księgi podatkowe

Pierwszym rodzajem dowodów na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej będą zatem księgi podatkowe. Jeżeli są one prowadzone rzetelnie i niewadliwie, stanowią dowód tego, co wynika z ich zapisów. Księgi podatkowe to dość ogólne sformułowanie. W ramach tej kategorii należałoby wymienić księgi rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów, a także wszelkiego rodzaju ewidencje i rejestry, których obowiązek prowadzenia spoczywa na podatnikach, płatnikach i inkasentach. Księgi podatkowe są prowadzone rzetelnie i niewadliwie, jeżeli sformułowane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Wszelka wątpliwość fiskusa w tym zakresie może zatem spowodować zakwestionowanie ich wartości dowodowej.

Dokumenty urzędowe

Drugą kategorię dowodów w postępowaniu podatkowym stanowią dokumenty urzędowe, czyli dokumenty, w których stwierdzone zostały fakty przez upoważniony do tego organ. Powinny one zostać sporządzone w ściśle określonej formie oraz podpisane przez upoważnione do tego osoby. Nie jest jednak wykluczone przeprowadzenie dowodu przeciwko takim dokumentom.

Opinie biegłych

Popularnym dowodem jest również opinia biegłego. W sytuacjach, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiedzy specjalnej, powołuje się wykwalifikowanego specjalistę w danej dziedzinie, który sporządza stosowną opinię. W odniesieniu do wyceny nieruchomości ma ona najczęściej postać operatu szacunkowego. Powołanie biegłego może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu. Czasem przepisy prawa podatkowego wymagają powołania biegłego. W takiej sytuacji wszystko odbywa się z urzędu.

Przesłuchanie świadków

Wiarygodny i rzetelny materiał dowodowy niejednokrotnie zawiera również dowody z przesłuchania świadków. O przeprowadzenie takiego dowodu mogą wystąpić same strony, podając imię, nazwisko oraz aktualny adres potencjalnego świadka. Sam organ może również stwierdzić, iż przesłuchanie jest konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy i zrobić to z urzędu. Przepisy Ordynacji podatkowej nie wskazują, kto może być świadkiem. Regulują natomiast kwestię, kto nie może zostać świadkiem. W tym katalogu znajdują się osoby niezdolne do postrzegania i komunikowania swych spostrzeżeń (a zatem osoby niepoczytalne lub chore psychicznie), osoby zobowiązane do zachowania tajemnicy państwowej lub służbowej na okoliczności objęte tajemnicą, a także duchowni, co do faktów objętych tajemnicą spowiedzi. Poprawne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków wymaga zawiadomienia o tym fakcie wszystkich stron postępowania (co najmniej 7 dni przed planowanym terminem przesłuchania). Podatnik ma bowiem prawo czynnego uczestnictwa w takim przesłuchaniu.

Przesłuchanie strony

Organ podatkowy w toku prowadzonego postępowania może chcieć nie tylko przesłuchiwać świadków, ale również strony. W art. 199 Ordynacji podatkowej przewidziano jednak w tym zakresie pewne ograniczenie. Organ podatkowy nie może przesłuchać strony bez jej zgody. Jeżeli podatnik wyrazi taką chęć, do przesłuchania stosuje się przepisy dotyczące świadka, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.

Inne dokumenty

Dowodem w postępowaniu podatkowym mogą być też inne dokumenty, o ile niosą za sobą jakąkolwiek wartość dowodową. Jeżeli ustalone fakty potwierdzi korespondencja mailowa, zdjęcia lub notatki ze spotkania, wówczas one również mogą zostać dołączone do akt sprawy. Przeważnie uważa się je za mniej wiarygodne i wykorzystuje raczej pomocniczo w stosunku do innych dowodów zebranych w sprawie. Niewątpliwie jednak takie szczegóły mogą przesądzić o wyniku sprawy.

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu

Zebrane w sprawie dowody pozwolą na wydanie określonego rozstrzygnięcia. Istotnym obowiązkiem organu podatkowego jest natomiast umożliwienie stronom wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W tym celu organ powinien zawiadomić strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie i wyznaczyć konkretny termin na przejrzenie akt sprawy. Wyjątkowymi sytuacjami, w których fiskus lub inny organ administracji publicznej może odstąpić od tego obowiązku, jest na przykład przypadek, gdy w danym postępowaniu odstąpiono od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu z uwagi na uwzględnienie w całości jej wniosku albo w określonych sytuacjach umorzono postępowanie.

Na kim spoczywa ciężar dowodu?

Co również istotne w kontekście postępowania podatkowego, na gruncie Ordynacji podatkowej nie obowiązuje co do zasady cywilistyczny „ciężar dowodu”. Jedynym podmiotem zobowiązanym do dowodzenia określonych faktów jest bowiem sam organ podatkowy. Wynika to z potrzeby realizacji zasady prawdy obiektywnej wskazanej w art. 122 Ordynacji podatkowej. Jedyne ograniczenia w tym zakresie dotyczą członków zarządu spółki kapitałowej, którzy to, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, muszą wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzeniu układu, a także muszą wykazać, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy tej osoby. Praktyka często zmusza jednak podatnika do dostarczenia dowodów do sprawy i wykazania się aktywnością w tym zakresie.

Dowody w postępowaniu administracyjnym

Podatnik ma szeroki wybór narzędzi i mechanizmów, które mogą pomóc mu wygrać walkę z fiskusem. Teoretycznie wszystkie zbierane dowody mają równorzędny charakter – nie dzielą się na lepsze i gorsze. Niewątpliwie jednak organy administracji skarbowej większą wagę przywiązują do dokumentów urzędowych oraz opinii biegłych niż do wydruków korespondencji mailowej, zdjęć lub notatek służbowych. Warto mieć to na uwadze, zbierając materiał dowodowy do sprawy.

Autor:

radca prawny Robert Nogacki

Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

 

 

Newseria nie ponosi odpowiedzialności za treści oraz inne materiały (np. infografiki, zdjęcia) przekazywane w „Biurze Prasowym”, których autorami są zarejestrowani użytkownicy tacy jak agencje PR, firmy czy instytucje państwowe.

Informacje z dnia: 26 sierpnia

Medium

Więcej ważnych informacji

Jedynka Newserii

Jedynka Newserii

Transport

W transporcie ubywa pasażerów, ale przybywa gapowiczów. Długi za jazdę bez ważnego biletu przekraczają już 144 mln zł

Z powodu pandemii średni spadek przychodów ze sprzedaży biletów – zarówno w komunikacji miejskiej, jak i na kolei – szacuje się na ponad 80 proc. Z publicznego transportu wciąż nie korzysta tylu pasażerów, co wcześniej, za to pojawia się coraz więcej gapowiczów. W Rejestrze Dłużników BIG InfoMonitor figuruje ich już ponad 115 tys. z łącznym długiem 144,3 mln zł, a rekordzista z Pomorza ma do zapłaty ponad 219 tys. zł. Niższe wpływy z biletów, a z drugiej strony wzrost kosztów związany z zaostrzonymi procedurami bezpieczeństwa powodują, że przewoźnicy są coraz bardziej zniecierpliwieni i zdeterminowani w odzyskiwaniu długów.

Bankowość

Prof. Marian Noga: Banki w Polsce są w bardzo złej kondycji. Upadek choćby jednego z nich wywołałby efekt domina

Zysk sektora bankowego w pierwszych miesiącach br. spadł o ponad 40 proc. Rekordowo niskie stopy procentowe, odpływ kapitału z rynku bankowego, znaczny wzrost ryzyka kredytowego i upadłości banków, które może wywołać falę domina – to główne zagrożenia, którym sektor będzie musiał stawić czoła w nadchodzących miesiącach. Jak ocenia prof. Marian Noga z wrocławskiej WSB, efektem będzie dalsze zaostrzanie polityki kredytowej, co ograniczy dostępność finansowania w gospodarce, a banki uciekną w inne produkty inwestycyjne. – Niedługo Rada Polityki Pieniężnej będzie musiała podnieść stopy procentowe, żeby wzmocnić złotego i przeciwdziałać rosnącej inflacji, dzięki czemu banki zaczną powoli odrabiać straty związane z kredytowaniem gospodarki – dodaje.

Jak korzystać z materiałów Newserii?

Ważne informacje dla dziennikarzy i mediów

Wszystkie materiały publikowane w serwisach agencji informacyjnej Newseria przeznaczone są do bezpłatnej dystrybucji poprzez serwisy internetowe, stacje radiowe i telewizje, wydawców prasy oraz aplikacje pełniące funkcję agregatorów newsów. 

Szczegóły dotyczące warunków współpracy znajdują się tutaj.

Konsument

Tegoroczne wakacje pod znakiem ścisłych restrykcji. Na kolonie i obozy wyjedzie 80 proc. mniej uczniów [DEPESZA]

Około 240 tys. dzieci i młodzieży wyjedzie w tym roku na letnie kolonie i obozy. Te upłyną jednak pod znakiem ścisłych restrykcji. Dzieci muszą być przygotowane na stosowanie się do zasad higieny, a na organizatorów zostały nałożone dodatkowe wymogi. – Z kolei rodzice w tym roku poza organizacją i logistyką powinni bardziej skupić się na kwestiach zdrowia i pomyśleć o dodatkowym ubezpieczeniu dla dzieci – podkreślają przedstawiciele ERGO Hestii. Przyda się ono np. w razie nagłej choroby lub nieszczęśliwego wypadku.

Surowce

Polska zacieśnia współpracę z USA w sektorze energetyki. Kluczowy atom i dostawy skroplonego gazu

Dostawy skroplonego gazu to kluczowy obszar polsko-amerykańskiej współpracy w sektorze energetyki. PGNiG, które stawia na dywersyfikację dostaw i uniezależnianie się od rosyjskiego surowca, sukcesywnie zwiększa wolumen zakupu LNG od Amerykanów. Do 2024 roku będzie to ponad 9 mld m3 rocznie. Kolejnym perspektywicznym obszarem współpracy jest też energetyka jądrowa. – Pojawiają się kolejne zapowiedzi Amerykanów, którzy są zainteresowani uczestnictwem w polskim projekcie atomowym – mówi ekspert ds. energetyki Mateusz Kubiak.