Przegląd mediów

październik 2019

Zgoda przedsiębiorców na wydłużenie terminu zapłaty musi być uzasadniona

2019-10-21  |  12:20
Przegląd mediów

Ani cywilnoprawna zasada swobody umów, ani ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych nie sprzeciwiają się wspólnemu uzgodnieniu przez kontrahentów dłuższego terminu zapłaty, jeśli tylko nie będzie to rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela. W wyroku z 26 sierpnia 2019 r. łódzki sąd okręgowy obalił takie ustalenia dokonane zgodnie przez przedsiębiorców, bo jak stwierdził: „(…) nie wystąpiły żadne szczególne okoliczności uzasadniające przedłużenie terminu zapłaty zgodną wolą stron do 150 dni, ani sąd nie dopatrzył się obiektywnych przesłanek wynikających z właściwości tej umowy uzasadniających takie przedłużenie” (sygn. akt XIII Ga 334/19).

 

Zgodnie z wyrażoną w art. 353¹ Kodeksu cywilnego zasadą swobody umów strony mogą kształtować łączący je stosunek prawny, w tym uzgodnienia co do terminów zapłaty, wedle swojego uznania. W tym zakresie Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych w art. 7 ust. 2 stanowi, że „Termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, chyba że strony w umowie wyraźnie ustalą inaczej i pod warunkiem, że ustalenie to nie jest rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela” (Dz.U. 2013 poz. 403, ze zm.).

Umowa międzynarodowego przewozu

W sierpniu 2018 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu zasądził od pozwanej firmy na korzyść będącej stroną powodową spółki z o.o. kwotę należną z tytułu wykonania umowy przewozu w transporcie międzynarodowym oraz odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia 28 października 2017 r. do dnia zapłaty. Łączący strony kontrakt regulowały przepisy Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) z dnia 19 maja 1956 r. (Dz.U. nr 49 z 1962 roku, poz. 238 – dalej jako „Konwencja CMR”).

Wydłużenie terminu płatności wskutek opóźnienia doręczenia faktury

Pozwana firma nie kwestionowała wykonania przez spółkę usługi przewozu ani wysokości należnego jej za to wynagrodzenia. Uważała jednak wbrew powódce, że roszczenie jest przedwczesne, gdyż ona sama wyraziła w umowie przewozu zgodę na zawarcie w niej zastrzeżenia, że w przypadku opóźnienia w doręczeniu faktury pozwanej przysługiwać będzie prawo do wydłużenia terminu płatności o 90 dni. A takie opóźnienie w istocie nastąpiło.

Zapis umowny bez znaczenia, bo zawarty wbrew art. 7 ust. 2 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

Rozpoznający apelację Sąd Okręgowy w Łodzi XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy przywołał cel wprowadzenia nowelizacji niektórych ustaw, w tym ustawy o terminach płatności w transakcjach handlowych, jakim było ograniczenie zatorów płatniczych za dostawy towarów lub usług (Druk sejmowy nr 1229 z dnia 8 lipca 2019 r. opinia do ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych). W przekonaniu sądu drugiej instancji w świetle takich dążeń ustawodawcy wydłużenie do 150 dni terminu płatności sprzeciwia się przepisowi art. 7 ust. 2 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.

„Brak terminowej zapłaty za towary lub usługi (…) generuje szereg negatywnych konsekwencji dla obrotu gospodarczego. (…) wprowadzane rozwiązania prawne mają mobilizować dłużników transakcji handlowych (…) do dokonywania zapłaty w ustalonym terminie, jak również zniechęcać do narzucania przez nich nieuzasadnionych, wydłużonych terminów zapłaty. (…) W przekonaniu Sądu Okręgowego nie wystąpiły żadne szczególne okoliczności uzasadniające przedłużenie terminu zapłaty zgodną wolą stron do 150 dni, ani sąd nie dopatrzył się obiektywnych przesłanek wynikających z właściwości tej umowy uzasadniających takie przedłużenie” (sygn. akt XIII Ga 334/19).

Różne stawki odsetek ustawowych a odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych

Sąd apelacyjny podzielił rozstrzygnięcie sądu rejonowego co do należności głównej przysługującej przewoźnikowi. Zmienił jednak zaskarżony apelacją wyrok w części dotyczącej odsetek. Przywołał bowiem treść art. 5 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (dalej u.t.z.t.h), zgodnie z którą, jeżeli strony ustaliły w umowie termin zapłaty dłuższy niż 30 dni, to po upływie tego terminu wierzyciel może żądać odsetek ustawowych liczonych od dnia spełnienia swojego świadczenia i doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, do dnia zapłaty, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego.

Sąd zauważył, że w niniejszej sprawie 30-dniowy termin od dnia doręczenia faktury i dokumentów upłynął 19 października 2017 r. Zatem od tego dnia do 18 listopada 2017 r. wierzyciel mógł żądać jedynie odsetek ustawowych. Jako że przed sądem rejonowym wierzyciel domagał się zapłaty odsetek od dnia 28 października 2017 r., sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że wierzycielowi przysługują od dnia 28 października 2017 r. do dnia 18 listopada 2017 r. odsetki ustawowe, a od dnia 18 listopada 2017 r. do dnia zapłaty odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Prawnik – doradca w sprawach gospodarczych

Przykład powyższej sprawy pokazuje, że w praktyce stosowania prawa nie wolno zapominać o idei, jaka przyświecała jego powołaniu. Ogólnie obowiązująca fundamentalna zasada, że to, co nie jest zakazane, jest dozwolone, nie musi oznaczać, że to, co jest dozwolone, nie może się okazać zakazane. W powyższej sprawie przedsiębiorcy kształtujący wiążącą ich umowę, odczytując zawarte w art. 7 ust. 2 u.t.z.t.h. przyzwolenie na wydłużenie terminu zapłaty, w takim bowiem nieprawidłowym przekonaniu pozostawali.

Tworząc kontrakty mające potem funkcjonować w obrocie gospodarczym bez zakłóceń i zapewniać jego stronom bezpieczeństwo, warto skorzystać z porady prawnika doświadczonego w tworzeniu umów gospodarczych między przedsiębiorcami. Doradztwo prawne w tych stosunkach nie może bowiem koncentrować się jedynie na weryfikacji brzmienia przepisów, ale i idei ich powołania i praktyce stosowania. Prawnik – doradca powinien być dla przedsiębiorcy doradcą strategicznym, zarówno w kwestiach prawnych, jak i biznesowych.

Autor:

radca prawny Robert Nogacki

Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

 

 

Newseria nie ponosi odpowiedzialności za treści oraz inne materiały (np. infografiki, zdjęcia) przekazywane w „Biurze Prasowym”, których autorami są zarejestrowani użytkownicy tacy jak agencje PR, firmy czy instytucje państwowe.

Informacje z dnia: 21 października

Medium

Więcej ważnych informacji

Kalendarium

Jak korzystać z materiałów Newserii?

Ważne informacje dla dziennikarzy i mediów

Wszystkie materiały publikowane w serwisach agencji informacyjnej Newseria przeznaczone są do bezpłatnej dystrybucji poprzez serwisy internetowe, stacje radiowe i telewizje, wydawców prasy oraz aplikacje pełniące funkcję agregatorów newsów. 

Szczegóły dotyczące warunków współpracy znajdują się tutaj.

Jedynka Newserii

Jedynka Newserii

Handel

Europejska gospodarka nadal będzie spowalniać. Najbliższe miesiące pokażą, w jakim stopniu odbije się to na wzroście polskiego PKB

Gospodarka europejska hamuje i w najbliższych kwartałach będzie mieć problemy z utrzymaniem dodatniego wzrostu gospodarczego – prognozują analitycy BGK. Głównymi winowajcami są Chiny, których gospodarkę coraz bardziej obciążają napięcia handlowe oraz problemy branży motoryzacyjnej. Te dwa czynniki dotkliwie odczuwają zwłaszcza Niemcy. Pogarszająca się kondycja niemieckiej gospodarki jest głównym źródłem spowolnienia w strefie euro, co przekłada się też na tempo wzrostu polskiego PKB. Najbliższe miesiące pokażą, na ile krajowa gospodarka jest odporna na negatywne impulsy z zewnątrz.

Patronaty Newserii

Gala Złote Spinacze 2019

Prawo

Centralny Rejestr Beneficjentów Bezpośrednich ma pomóc walczyć z praniem brudnych pieniędzy. Za brak wpisu grozi kara miliona złotych

Co roku suma wypranych pieniędzy w skali globalnej może sięgać 2–5 proc PKB, czyli nawet 2 bln dol. W Polsce według różnych szacunków skalę problemu ocenia się na nieco ponad 1 proc. PKB. Utworzenie Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych ma zapobiegać zarówno praniu brudnych pieniędzy, jak i zmniejszyć ryzyko terroryzmu. Wszystkie polskie spółki handlowe mają obowiązek zgłosić do 13 kwietnia 2020 roku informacje o swoich tzw. beneficjentach rzeczywistych. Nowo powstające spółki mają na to 7 dni od zarejestrowania w KRS. Kary za spóźnienie sięgną miliona złotych.

 

Problemy społeczne

Trzykrotna zdobywczyni nagrody Emmy: Coraz więcej kobiet zajmuje stanowiska kierownicze. Także w Polsce mają dobre perspektywy

– Dziś coraz większa uwaga skupiona jest na kobietach i to jest wspaniałe – mówi Rita Cosby, amerykańska dziennikarka, która relacjonowała huragan Katrina, wojnę w Afganistanie, przeprowadzała wywiady z Jaserem Arafatem czy Slobodanem Miloševiciem. Choć jest jeszcze wiele barier do pokonania, kobiety częściej zajmują najważniejsze stanowiska w firmach i w polityce. Dziennikarka podkreśla, że niebawem możemy doczekać się pierwszej kobiety na stanowisku prezydenta USA. – Sukcesy kobiet dają przykład i motywacje kolejnym kobietom, a wzajemne wsparcie buduje silną więź na całe życie – podkreśla dziennikarka.

Konsument

1,5 mln dzieci w Polsce mieszka w tzw. chorych domach. Źle ogrzewane, zawilgocone i niedoświetlone budynki mają olbrzymi wpływ na ich zdrowie

Wilgoć, niska temperatura, brak światła i nadmierny hałas to cztery główne czynniki ryzyka istniejące w tzw. chorych domach. Dzieci, które mieszkają w złych warunkach, a jest ich ok. 1,5 miliona, ponadczterokrotnie częściej cierpią na astmę, alergie, kaszel, świszczący oddech czy atopowe zapalenie skóry. Na takie dolegliwości bardziej niż mieszkańcy bloków narażone są dzieci przebywające w domach jednorodzinnych na obszarach podmiejskich, bo większość takich budynków jest nieodpowiednio ogrzewana i niedoświetlona – wynika z V edycji raportu „Barometr zdrowych domów”, który powstał z inicjatywy Grupy VELUX.