Newsy

M. Brzezinski: Wojna w Ukrainie wzmocniła gospodarcze relacje polsko-amerykańskie. Oprócz przemysłu obronnego perspektywicznym obszarem współpracy jest energetyka

2023-10-19  |  06:30
Mówi:Mark Brzezinski
Funkcja:ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce

– Zamiast zmniejszenia dynamiki współpracy gospodarczej między Polską i USA w obliczu wojny w Ukrainie te relacje stały się jeszcze bardziej intensywne – podkreśla Mark Brzezinski, ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce. Jak wskazuje, oba kraje mocno zacieśniają w tej chwili współpracę nie tylko w obszarze obronności, ale i energetyki. To właśnie w tym sektorze można się spodziewać intensywnego rozwoju polsko-amerykańskich kontaktów. Transformacja energetyczna, która stoi przed Polską, może bowiem przyciągnąć amerykański kapitał.

Stany Zjednoczone są dla Polski jednym z najważniejszych partnerów gospodarczych. Wymiana handlowa pomiędzy obydwoma krajami stale rośnie i w 2022 roku osiągnęła rekordową jak dotąd wartość 27,2 mld dol. Niedawny raport SGH i Amerykańskiej Izby Handlowej w Polsce (AmCham) pokazał też, że wartość amerykańskich inwestycji w Polsce na koniec 2021 roku wynosiła 26,1 mld dol. (co odpowiada 4,1 proc. polskiego PKB), stanowiąc 12 proc. wszystkich inwestycji zagranicznych na tutejszym rynku. Wartość aktywów amerykańskich firm w Polsce szacuje się na blisko 59 mld dol. Na tutejszym rynku działa 1576 przedsiębiorstw należących do inwestorów amerykańskich, które tworzą 327 tys. miejsc pracy. Ponad połowa amerykańskich inwestycji w Polsce związana jest właśnie z przemysłem.

 Dynamika stosunków gospodarczych między Polską i Stanami Zjednoczonymi stale się zwiększa – mówi agencji Newseria Biznes Mark Brzezinski. – W ciągu ostatnich 30 lat po upadku komunizmu Polska stała się globalnym ośrodkiem produkcyjnym nie tylko dla USA, ale całego świata. Polski rynek pracy odznacza się niezwykłymi możliwościami, jeśli chodzi o produkcję po niskich kosztach i sprzedaż wyprodukowanych towarów za granicę po wyższej cenie. Jednak trzeba też zauważyć, że Polska jest obecnie w coraz większym stopniu uznawana za ośrodek inżynierii technologicznej, biotechnologicznej i centrum finansowe. Fundusze private equity i venture capital bardzo poważnie przyglądają się polskiemu rynkowi i rozpoczynają tutaj działalność.

Co istotne w latach 2010–2021 dynamika napływu amerykańskich inwestycji do Polski była o 50 proc. wyższa niż napływ wszystkich inwestycji zagranicznych ogółem. Obecnie firmy amerykańskie to w Polsce druga – po przedsiębiorstwach niemieckich – najważniejsza grupa inwestorów zagranicznych.

Zamiast zmniejszenia dynamiki relacji gospodarczych między Polską i USA w obliczu wojny w Ukrainie te relacje stały się jeszcze bardziej intensywne. Jest to fakt wart zauważenia, o którym zbyt mało się mówi – podkreśla ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce. 

Polska pozostaje od lat jednym z głównych sojuszników USA w Europie Środowo-Wschodniej, a w obliczu rosyjskiej inwazji na Ukrainę i zagrożenia, jakie Rosja stwarza dla państw NATO, ta współpraca w zakresie bezpieczeństwa została jeszcze zacieśniona. W tej chwili Polska jest hubem amerykańskiej obecności wojskowej i politycznej w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, obecnie stacjonuje u nas łącznie ok. 10 tys. żołnierzy sił zbrojnych USA.

– Obserwujemy w tej chwili bezprecedensowy transfer technologiczny do polskiego sektora obronnego w odpowiedzi na wojnę w Ukrainie – podkreśla Mark Brzezinski.

W nadchodzących miesiącach i latach do Polski będą trafiać kolejne dostawy z ciężkim sprzętem wojskowym. Nasze państwo zamówiło jak dotąd w Stanach Zjednoczonych 366 czołgów M1 Abrams, 32 samoloty F-35 (myśliwce wielozadaniowe piątej generacji), baterie systemu Patriot i wyrzutnie typu HIMARS. To wszystko sprzęt wojskowy najnowszej technologii. 

W sierpniu tego roku amerykański Departament Stanu zatwierdził też sprzedaż Polsce 96 śmigłowców uderzeniowych AH-64E Apache. Do czasu ich dostarczenia i realizacji kontraktu, wycenianego na ok. 12 mld dol., armia USA udostępni Polsce śmigłowce Apache z własnych zasobów. Amerykanie deklarują również, że są gotowi do współpracy z polskim przemysłem zbrojeniowym, m.in. w zakresie współprodukcji systemów HIMARS i produkcji kierowanych pocisków przeciwpancernych Javelin w Polsce.

– Sprzedaż najlepszych amerykańskich produktów obronnych – systemów HIMARS, naszych najlepszych czołgów Abrams czy samolotów F35 – jest wyrazem okazanego Polsce zaufania – podkreśla ambasador USA.

Strategiczne sektory polsko-amerykańskiej współpracy to nie tylko przemysł zbrojeniowy i obronność, ale także lotnictwo, cyberbezpieczeństwo i energetyka.

– Firmy amerykańskie pomagają w umacnianiu bezpieczeństwa Polski – zapewnia Mark Brzezinski. – Weźmy za przykład kwestię bezpieczeństwa energetycznego. Poprzez umowę w sprawie energii jądrowej do celów cywilnych spółki Westinghouse i Bechtel pomogły w wybudowaniu bezpiecznego, zrównoważonego źródła energii dla przyszłości Polski. To jest ważny wyraz współpracy Polski i Stanów Zjednoczonych.

Amerykanie są głównym partnerem przy budowie pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. 27 września br. spółka Polskie Elektrownie Jądrowe i konsorcjum Westinghouse–Bechtel podpisały umowę na zaprojektowanie tego obiektu. Amerykanie dostarczą do niego  trzy reaktory AP1000. Zgodnie z polskim programem energetyki jądrowej pierwszy reaktor w elektrowni na Pomorzu zacznie działać w 2033 roku.

Spółka Westinghouse zapowiedziała utworzenie w Polsce centrum inżynieryjnego i dodatkowe inwestycje, które mają wspierać szkolenie i rozwój pracowników w dziedzinie energetyki jądrowej w Polsce. Rozważa też zaangażowanie w projekt na szeroką skalę zarówno amerykańskiego, jak i polskiego przemysłu.

– Projekt ten oznacza 100 lat nowej strategicznej współpracy między Stanami Zjednoczonymi a Polską, obejmującej fazę budowy, okres eksploatacji elektrowni oraz jej przyszły demontaż. Budowa tych elektrowni jądrowych zapewni w Polsce 20 tys. dobrze płatnych miejsc pracy – wskazała w oficjalnym oświadczeniu ambasada USA, zauważając również, że jest to jeden z największych projektów w zakresie czystej energii w historii Europy oraz podkreślenie głębokiego, strategicznego partnerstwa i relacji gospodarczych łączących Stany Zjednoczone i Polskę.

Eksperci wskazują, że to właśnie w sferze energetyki można się spodziewać intensywnego rozwoju dalszej współpracy pomiędzy obydwoma krajami. Transformacja energetyczna, która stoi przed Polską, może bowiem przyciągnąć amerykański kapitał.

Tu są nie tylko możliwości, ale i już planowo realizowane przedsięwzięcia w zakresie energii wiatrowej, LNG, poszukiwania złóż wodoru etc. – wymienia Mark Brzezinski. – Na całym świecie, na Wall Street i w Londynie, mówi się dziś o tym, że Polska przechodzi odnowę energetyczną, odchodząc od starych nawyków korzystania z węgla, surowców z Rosji i przechodząc na nowe, czyste, bezpieczne, zrównoważone źródła energii. A świat chce mieć w tym udział. Słyszę od firm z USA i całego świata, z krajów nordyckich, gdzie byłem ambasadorem, od sąsiadów z Niemiec, że są pod wrażeniem Polski i zastanawiają się nad współpracą szczególnie ze względu na inwestycje w sektorze energetycznym, że chcą w nich uczestniczyć. Otrzymuję też sygnały od przedsiębiorstw, które poprzednio zdecydowały się nie rozpoczynać działalności w Polsce, ponieważ nie podobały im się niektóre aspekty lub nie znalazły tego, czego szukały. Teraz, w 2023 roku, przychodzą i mówią, że chcą dać Polsce kolejną szansę.

Ambasador USA ocenia również, że Polska będzie odgrywać ważną rolę w transformacji całego regionu Europy Środkowo-Wschodniej, który będzie się wiązać z powojenną odbudową Ukrainy. To zaś stworzy nowe możliwości rozwoju gospodarczego i pole do pogłębienia współpracy polsko-amerykańskiej.

Historia zatoczyła koło: po upadku komunizmu w latach 90. Polska wróciła do Europy, wchodząc do UE i NATO. Polsko-niemieckie, polsko-szwedzkie czy polsko-austriackie stosunki gospodarcze nabrały rozpędu i stały się bardziej dynamiczne. Teraz – wobec perspektywy, że Ukraina stanie się częścią Europy – w Polsce wystąpi podobne zjawisko przyspieszenia – mówi Mark Brzeziński.

Jak podkreśla, duże wrażenie na społeczności międzynarodowej wywarła postawa polskiego społeczeństwa po wybuchu wojny za wschodnią granicą. Społeczny zryw na rzecz pomocy walczącym Ukraińcom i uchodźcom, którzy szukali schronienia w Polsce, ambasador nazywa inspirującym dla świata.

Bardzo optymistycznie patrzę też na przyszłość polsko-amerykańskiej współpracy gospodarczej, ponieważ w zasadzie chodzi w niej o ludzi. A młodzi ludzie w Polsce biegle posługują się technologiami, mają umiejętności językowe, są ambitni i pokazali swoje możliwości światu dzięki mobilizacji w reakcji na kryzys w Ukrainie, dzięki organizacji, pomocy w znajdowaniu ludziom domów i szkół dla dzieci ukraińskich uchodźców – dodaje Mark Brzezinski. – W ten sposób młode pokolenie Polaków zwróciło na siebie uwagę świata i zrobiło na nim ogromne wrażenie. A to jest jeden z elementów napędowych biznesu. Te możliwości biznesowe będą płynąć jak woda. Bardzo optymistycznie podchodzę do stosunków gospodarczych między Polską a USA. Zresztą nie tylko ja – przyjmuję w ambasadzie wielu ludzi biznesu, którzy mówią, że zastanawiają się nad nawiązaniem współpracy z Polską, ponieważ są pod wrażeniem tego, co widzą.

Kalendarium

Więcej ważnych informacji

Jedynka Newserii

Jedynka Newserii

Farmacja

Polska odstaje od innych państw UE w leczeniu raka prostaty. Od kwietnia br. z programu lekowego mogą wypaść kolejne nowoczesne terapie [DEPESZA]

W Polsce każdego roku rak prostaty diagnozowany jest u 18 tys. mężczyzn. Średnio 25 proc. z nich w momencie rozpoznania ma już przerzuty, a nowotwór jest w stadium zaawansowanym. Tacy pacjenci nie kwalifikują się do leczenia chirurgicznego. Jedyną opcją są dla nich nowoczesne leki, dzięki którym rak może się zamienić w chorobę przewlekłą, a nie śmiertelną. W Polsce dostęp do takich terapii w ostatnich dwóch–trzech latach znacznie się poprawił, ale organizacje pacjenckie obawiają się, że od kwietnia br. z programu lekowego mogą wypaść dwa nowoczesne leki, co ograniczy im możliwości leczenia. Podkreślają też, że w naszym kraju konieczne jest ułatwienie dostępu do badań i wizyt u urologa, aby móc diagnozować raka prostaty na jak najwcześniejszym etapie.

Transport

Brak przepisów i odpowiedniej infrastruktury wstrzymuje rozwój autonomicznych pojazdów. Hamulcem są także obawy o bezpieczeństwo

Cyberzagrożenia, błędy w oprogramowaniu i konieczność dopasowania infrastruktury drogowej – to część barier, które stoją w tej chwili na drodze do rozwoju autonomicznego transportu. Jednak eksperci wskazują, że najistotniejsze są regulacje, które nie nadążają za rozwojem technologii. Obecnie część przepisów ruchu drogowego blokuje testowanie najnowocześniejszych systemów wspierających kierowców. Znowelizowanie prawa w tym obszarze resort infrastruktury zaplanował na I kwartał 2025 roku. Kolejnym wyzwaniem będzie przekonanie użytkowników do autonomicznego transportu.

Edukacja

Wpływ robotyzacji na rynek pracy będzie bardziej widoczny w ciągu dekady. To dobry czas na zaplanowanie zmian w systemie edukacji i zabezpieczenia społecznego

O automatyzacji i robotyzacji wiele mówi się w kontekście rynku pracy i zastępowania ludzi na niektórych stanowiskach, jednak obawy, że doprowadzą one do zapaści na rynku pracy i bezrobocia, wydają się przesadzone. Zdaniem ekspertów roboty częściowo odpowiedzą na problem niedoborów na rynku pracy związanych m.in. ze starzeniem się społeczeństwa, a ponadto wygenerują popyt na wiele nowych stanowisk. Pozytywne skutki automatyzacji są o tyle możliwe, że jest jeszcze sporo czasu, żeby przygotować się do zmian. Powinny one obejmować m.in. kwestie podnoszenia kompetencji cyfrowych i zabezpieczenia społecznego.

Partner serwisu

Instytut Monitorowania Mediów

Szkolenia

Akademia Newserii

Akademia Newserii to projekt, w ramach którego najlepsi polscy dziennikarze biznesowi, giełdowi oraz lifestylowi, a  także szkoleniowcy z wieloletnim doświadczeniem dzielą się swoją wiedzą nt. pracy z mediami.