Newsy

Transport publiczny w coraz słabszej kondycji. Wzrosty cen energii i zmiany w podatkach mogą jeszcze pogorszyć sytuację

2021-12-09  |  06:10

Nie tylko strach przed podróżowaniem komunikacją publiczną w dobie COVID-19 osłabił pozycję przewoźników. Nałożyły się na to upowszechnienie się pracy zdalnej, wielomiesięczne zamknięcie szkół, kin, restauracji czy teatrów. Teraz do tego dochodzą wysokie ceny energii oraz wchodzące od przyszłego roku zmiany podatkowe, które wpłyną na finanse samorządów. Niektóre miasta już zdecydowały o podwyżce cen biletów, w innych decyzja jeszcze się waży. Od środy 15 grudnia obowiązywać będą nowe obostrzenia covidowe. Limit obłożenia w autobusach, tramwajach i pociągach wyniesie maksymalnie 75 proc. obłożenia.

Dzisiaj jesteśmy na poziomie, w zależności od miasta, o 20–30 proc. mniejszym od tego, co było przed pandemią, i szacuje się, że powrót zajmie jeszcze około dwóch lat – mówi agencji Newseria Biznes Adrian Furgalski, prezes zarządu Zespołu Doradców Gospodarczych TOR.

Prognozy te jednak zależą od wielu czynników. Pierwszym jest dalszy rozwój czwartej fali pandemii i rozprzestrzeniania się nowego wariantu koronawirusa. Drugi to rosnące ceny energii elektrycznej. Przedsiębiorstwa energetyczne już zawnioskowały do URE o wzrost taryf, ale przynajmniej częściowo podwyżki ma zrekompensować zaproponowana przez rząd tarcza antyinflacyjna.

– Jest problem zmian podatkowych i znacznego obniżenia wpływów podatkowych dla samorządów. Sam rząd oblicza to rokrocznie na kwotę około 13 mld zł – mówi Adrian Furgalski. – Jest obawa, czy przekonując ludzi do tego, że jest bezpiecznie, że można wracać do transportu publicznego, samorządy nie zostaną ze względów finansowych zmuszone do tego, żeby np. podwyższać ceny biletów, likwidować linie autobusowe, tramwajowe czy wprowadzać rzadziej kursującą komunikację. To na pewno nie jest dobra zachęta do tego, żeby do transportu publicznego wrócić.

Samorządy są zaniepokojone nie tylko mniejszymi wpływami z podatku PIT, ale także brakiem wsparcia z pieniędzy unijnych, które są wstrzymane przez negocjacje Komisji Europejskiej z rządem. Nie jest też do końca przewidywalny mechanizm ich rozdysponowania, kiedy w końcu strumień środków popłynie do Polski.

– Jest też brany pod uwagę taki scenariusz, że nastąpi centralizacja pewnych inwestycji i rozdzielania środków. Samorząd warszawski, chcąc np. budować kolejną linię metra czy nowe linie tramwajowe, nie będzie mógł tego zrealizować w ramach własnych środków podatkowych, tylko będzie musiał wnioskować do jakiegoś mechanizmu na szczeblu rządowym. To nie jest na pewno dobre rozwiązanie – mówi prezes ZDG TOR.

Już teraz wielu operatorów przewozów uważa, że podwyżki są nieuchronne. W kwestii cen biletów komunikacji miejskiej nie ma jednak jednolitej polityki. Przykładowo Szczecin w czasie pandemii obniżył ceny przewozów, Wrocław podwyższył, ale tylko ceny biletów krótkookresowych. Kraków również zdecydował się na podwyżki, równolegle rozrzedzając rozkład jazdy. Stołeczni przewoźnicy także mówią o wzroście cen biletów.

Zobaczymy, czy uda się obniżyć czasowo VAT na bilety kolejowe. Ale kiedy mówiliśmy o obniżeniu VAT-u na bilety komunikacji miejskiej, to nie było zgody Ministerstwa Finansów. Nie było też pomocy z funduszu antycovidowego dla przedsiębiorstw komunikacji miejskiej, żeby nie musiały takich cięć dokonywać. Moim zdaniem rząd niesłusznie stwierdził, że samorząd sam będzie sobie musiał pomóc – mówi prezes TOR-u. – Niesłusznie, ponieważ ten rodzaj transportu, za jaki odpowiada samorząd, bardzo często dostarcza pasażerów kolei, za którą odpowiada rząd. Więc jeżeli na tym niższym poziomie pasażerów będzie mniej, to mówiąc wprost, pasażerów PKP Intercity też będzie mniej albo proces powrotu pasażerów będzie dłuższy.

Ministerstwo Infrastruktury zapowiada promocję transportu publicznego oraz dalszą budowę infrastruktury w ramach następcy trwającego do 2023 roku Krajowego Programu Kolejowego, programu Kolej Plus czy wartego miliard złotych Programu Przystankowego.

Czytaj także

Kalendarium

Więcej ważnych informacji

Jedynka Newserii

Jedynka Newserii

Regionalne

Start-upy mogą się starać o wsparcie. Trwa nabór do programu rozwoju innowacyjnych pomysłów na biznes

Trwa nabór do „Platform startowych dla nowych pomysłów” finansowany z Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej 2021–2027. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości wybrała sześć partnerskich ośrodków innowacji, które będą oferować start-upom bezpłatne programy inkubacji. Platformy pomogą rozwinąć technologicznie produkt i zapewnić mu przewagę konkurencyjną, umożliwią dostęp do najlepszych menedżerów i rynkowych praktyków, ale też finansowanie innowacyjnych przedsięwzięć. Każdy z partnerów przyjmuje zgłoszenia ze wszystkich branż, ale także specjalizuje się w konkretnej dziedzinie. Jest więc oferta m.in. dla sektora motoryzacyjnego, rolno-spożywczego, metalowo-maszynowego czy sporttech.

Transport

Kolej pozostaje piętą achillesową polskich portów. Zarządy liczą na przyspieszenie inwestycji w tym obszarze

Nazywane polskim oknem na Skandynawię oraz będące ważnym węzłem logistycznym między południem i północą Europy Porty Szczecin–Świnoujście dynamicznie się rozwijają. W kwietniu 2024 roku wydano decyzję lokalizacyjną dotycząca terminalu kontenerowego w Świnoujściu, który ma szansę powstać do końca 2028 roku. Zdaniem ekspertów szczególnie ważnym elementem rozwoju portów, podobnie jak w przypadku innych portów w Polsce, jest transport kolejowy i w tym zakresie inwestycje są szczególnie potrzebne. – To nasza pięta achillesowa – przyznaje Rafał Zahorski, pełnomocnik zarządu Morskich Portów Szczecin i Świnoujście ds. rozwoju.

Polityka

Projekt UE zyskuje wymiar militarny. Wojna w Ukrainie na nowo rozbudziła dyskusję o wspólnej europejskiej armii

Wspólna europejska armia na razie nie istnieje, a w praktyce obronność to wyłączna odpowiedzialność państw członkowskich UE. Jednak wybuch wojny w Ukrainie, tuż za wschodnią granicą, na nowo rozbudził europejską dyskusję o potrzebie posiadania własnego potencjału militarnego. Jak niedawno wskazał wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, Europa powinna mieć własne siły szybkiego reagowania i powołać komisarza ds. obronności, ponieważ stoi obecnie w obliczu największych wyzwań od czasu zakończenia II wojny światowej. – Musimy zdobyć własną siłę odstraszania i zwiększać wydatki na obronność – podkreśla europoseł Janusz Lewandowski.

Partner serwisu

Instytut Monitorowania Mediów

Szkolenia

Akademia Newserii

Akademia Newserii to projekt, w ramach którego najlepsi polscy dziennikarze biznesowi, giełdowi oraz lifestylowi, a  także szkoleniowcy z wieloletnim doświadczeniem dzielą się swoją wiedzą nt. pracy z mediami.