Newsy

W kolejnych latach na rynek będzie trafiać mniej powierzchni biurowej. Popyt wróci do poziomu sprzed pandemii najszybciej za cztery–pięć lat

2021-06-29  |  06:25
Mówi:Katarzyna Lipka
Funkcja:dyrektor Działu Analiz i Badań Rynkowych
Firma:Cushman & Wakefield

Spadek aktywności deweloperów na rynku biurowym w ciągu ostatnich miesięcy będzie skutkował tym, że zmniejszenie ilości dostępnej powierzchni będzie odczuwalne w kolejnych dwóch–trzech latach. Jednocześnie popyt ze strony najemców będzie stopniowo wzrastał, ale jego odbudowa do poziomów sprzed pandemii zajmie co najmniej cztery lata – oceniają eksperci Cushman & Wakefield. I to pod warunkiem że nie będzie kolejnych fali zachorowań. W I kwartale br. popyt był o 41 proc. niższy niż przed rokiem. Widać już jednak oznaki odmrożenia na rynku.

Procesy dotyczące poszukiwania i wynajmu nowej powierzchni zaczynają się odmrażać, najemcy i pracownicy powoli wracają do biur. Przewidujemy, że z końcem tego roku będziemy już widzieć wzrost popytu, natomiast oczywiście zależy to również od sytuacji pandemicznej. Zakładając, że wszystko wróci do normy, uważamy, że w ciągu kolejnych dwóch–czterech lat ten popyt będzie stale wzrastał, a do wartości przed pandemią powinien wrócić w ciągu czterech–pięciu lat – szacuje w rozmowie z agencją Newseria Biznes Katarzyna Lipka, dyrektor Działu Analiz i Badań Rynkowych w Cushman & Wakefield.

Jak wynika z danych firmy, w I kwartale 2021 roku wolumen inwestycyjny w sektorze biurowym na dziewięciu największych rynkach biurowych w Polsce wyniósł 599 mln euro i był niższy o ok. 3 proc. w porównaniu do analogicznego okresu w ubiegłym roku. Wskaźnik pustostanów wyniósł 12,2 proc., co oznacza wzrost o 3,8 pkt proc. w stosunku do takiego samego okresu 2020 roku.  Z kolei popyt brutto wyniósł 207 500 mkw. i tym samym był niższy o 41 proc. od popytu brutto w I kwartale 2020 roku.

Przejście wielu firm na pracę zdalną spowodowało, że firmy zaczęły zastanawiać się, czy potrzebne są takie wielkości i powierzchnie, jakie wcześniej wynajmowały, czy może tę powierzchnię da się zredukować. Natomiast większość firm nie chciała podejmować w czasie pandemii długofalowych decyzji i renegocjowała dotychczasowe umowy – mówi dyrektor Działu Analiz i Badań Rynkowych w Cushman & Wakefield. 

Struktura tego popytu była podobna do poprzednich okresów od początku pandemii i charakteryzowała się dużym udziałem renegocjacji (38 proc.) kosztem umów dotyczących nowych powierzchni (relokacji – 58 proc.) oraz  ekspansji (4 proc.). 

– W ciągu ostatnich 12 miesięcy mieliśmy do czynienia ze spadkiem popytu, ze spadkiem aktywności na rynku najmu, co również przełożyło się na niższą aktywność deweloperów. Jeszcze nie widzimy tego w wielkości nowej podaży, natomiast jest zdecydowanie mniej powierzchni w budowie niż w ubiegłych latach. To na pewno przełoży się na mniejsze wolumeny nowej podaży w kolejnych dwóch–trzech latach – prognozuje Katarzyna Lipka.

Całkowite zasoby nowoczesnej powierzchni biurowej w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Trójmieście, Katowicach, Poznaniu, Łodzi, Lublinie i Szczecinie w I kwartale br. wzrosły o 7 proc., do 11,9 mln mkw. Od stycznia do końca marca w Warszawie – która jest największym rynkiem (6 mln mkw. powierzchni) – przybyło ponad 167 tys. mkw. w ośmiu inwestycjach, a na rynkach regionalnych – 44,4 tys. mkw. w czterech inwestycjach (wszystkie w Krakowie i Gdańsku). Poza wymienionymi miastami występuje grupa kilkunastu ośrodków, takich jak Białystok, Kielce czy Rzeszów, w których rynek powierzchni biurowych się rozwija, a interesują się nimi zwłaszcza firmy z sektora nowoczesnych usług biznesowych.

– Polski rynek biurowy jest w tej chwili już rynkiem dojrzałym, zwłaszcza w największych miastach. Jest on rynkiem też bardzo zróżnicowanym, zarówno terytorialnie, jak i jakościowo. To, że mamy Warszawę, sześć dużych miast regionalnych i jeszcze kilkanaście mniejszych ośrodków, jest ewenementem na skalę europejską – inwestorzy mają z czego wybierać – ocenia ekspertka Cushman & Wakefield. – Pierwszym krokiem, który jest najczęściej podejmowany przez firmy szukające lokalizacji, jest analiza danego miasta nie tylko pod kątem nieruchomości, ale zwłaszcza pod kątem dostępności kadry pracowniczej, jakości życia i różnego rodzaju kosztów.

Zdaniem ekspertów C&W stopniowy powrót do normalności na rynku w kolejnych miesiącach powinien także przynieść dalszą stabilizację czynszów. Po korekcie stawek w ciągu ostatniego roku najlepsze powierzchnie biurowe w Warszawie kosztowały w I kwartale 23–25 euro za mkw. miesięcznie w strefie Centrum i 13,5–16,5 euro poza tą strefą. W miastach regionalnych czynsze utrzymały się na dotychczasowym poziomie 12–15 euro za mkw. za miesiąc.

Więcej ważnych informacji

Infrastruktura

70 proc. budynków mieszkalnych w Polsce jest nieefektywnych energetycznie. Ich kompleksowa renowacja może napędzić gospodarkę i stworzyć kilkaset tysięcy nowych miejsc pracy

W Polsce aż 70 proc. spośród 5 mln domów jednorodzinnych nie spełnia standardów efektywności energetycznej. W rezultacie roczne koszty ogrzewania typowego domu o powierzchni 118 mkw., wyposażonego w kocioł węglowy oraz stare drzwi i okna, sięgają w tej chwili ok. 6,5 tys. zł. Po modernizacji, ociepleniu i wymianie stolarki ten koszt mógłby spaść nawet do 1,8 tys. zł rocznie – oszacowali analitycy w raporcie „Fala renowacji szansą na rozwój Polski po pandemii”. Wynika z niego także, że w Polsce powszechna termomodernizacja budynków mieszkalnych – wymuszona unijną strategią – mogłaby się stać motorem napędowym krajowej gospodarki po pandemii i stworzyć nawet kilkaset tysięcy nowych miejsc pracy.

Handel

Inflacja i wzrost kosztów produkcji uderzają w polskie firmy. Część z nich szuka okazji do ograniczenia wzrostów, inwestując za granicą

Zgodnie z nowymi danymi GUS inflacja w listopadzie wyniosła 7,7 proc. To wynik nienotowany od 21 lat. Wzrosty cen trapią też inne europejskie gospodarki. W październiku ceny w całej UE były wyższe o 4,4 proc. r/r, co jest najwyższym odczytem od co najmniej 1997 roku, od kiedy Eurostat podaje dane. Dynamiczny wzrost cen i zerwane w pandemii łańcuchy dostaw przekładają się na utrudnienia w działalności polskich firm. Jednym ze sposobów na ich ograniczenie może być międzynarodowa ekspansja. – Część polskich firm dostrzegła dla siebie duże możliwości przejmowania zagranicznych podmiotów albo rozwijania się za granicą właśnie dzięki temu, że na niektórych rynkach sytuacja nie zmienia się aż tak dynamicznie – mówi Maciej Bałabanow z Funduszu Ekspansji Zagranicznej PFR TFI.

Finanse

Ponad 70 proc. Polaków najbardziej obawia się braku dostępu do opieki zdrowotnej. Prywatne ubezpieczenie zdrowotne posiada już 3,5 mln osób

Po I połowie tego roku prywatnym ubezpieczeniem zdrowotnym było objętych już 3,5 mln Polaków. To 15-proc. wzrost rok do roku – wynika z danych Polskiej Izby Ubezpieczeń. Do tego wzrostu popularności przyczyniła się pandemia COVID-19, która dodatkowo spotęgowała obawy Polaków związane z utratą zdrowia i brakiem dostępu do opieki lekarskiej. Pakiety medyczne to dziś najpopularniejszy benefit w polskich firmach – korzysta z niego ponad 70 proc. pracowników.

Ochrona środowiska

Grupa PGE zagospodaruje odpady z instalacji OZE. Buduje w tym celu ośrodek innowacji w Bełchatowie

Boom inwestycyjny w sektorze OZE pociąga za sobą konieczność zagospodarowania części z wyeksploatowanych farm wiatrowych czy fotowoltaicznych. Ze zużytych paneli PV można odzyskać m.in. aluminium, szkło i metale szlachetne. Metody recyklingu instalacji OZE wciąż są jednak niedoskonałe i mało wydajne kosztowo. Nad ich rozwojem ma pracować bełchatowskie Centrum Badań i Rozwoju GOZ, którego budowę zainaugurowała w tym tygodniu Grupa PGE. Placówka zacznie działać w 2022 roku. Ma też opracowywać rozwiązania, które pozwolą optymalnie wykorzystywać odpady poprzemysłowe z energetyki konwencjonalnej. W skali roku to miliony ton popiołów, żużli i gipsu, które z powodzeniem można wykorzystać np. w budownictwie.

Bankowość

Polacy nie potrafią otwarcie rozmawiać o pieniądzach. Dużym problemem jest upomnienie się o zwrot pożyczki

Rozmowy o pieniądzach są kłopotliwe dla Polaków zarówno wtedy, gdy toczą się wśród znajomych, jak i w gronie najbliższej rodziny. Prawie 30 proc. Polaków do 35. roku życia stresuje się podczas porównywania swoich zarobków z innymi. W pozostałych grupach wiekowych takie rozmowy wywołują stres u co czwartej osoby. To wnioski z badania ING Banku Śląskiego m.in. na temat codziennych rozmów o finansach. – W naszej kulturze pieniądze są często uznawane za temat tabu i wciąż obecny jest stereotyp, że dżentelmeni o pieniądzach nie rozmawiają – zauważa dr Agata Trzcińska, psycholożka ekonomiczna z Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego.