Newsy

W tym roku w Polsce może być blisko dwa razy więcej zachorowań na raka prostaty. Nowoczesne leki refundowane są jednak tylko dla pacjentów z przerzutami

2020-11-26  |  06:20

Stowarzyszenie UroConti szacuje, że w tym roku w Polsce można spodziewać się nawet 20 tys. nowych zachorowań na raka prostaty, czyli prawie dwukrotnie więcej niż zwykle. Wpływ na to ma pandemia i spowodowane nią opóźnienia w diagnostyce. Lekarze podkreślają, że choroba wykryta we wczesnym stadium jest całkowicie uleczalna, a dostęp do najnowocześniejszych metod leczenia sukcesywnie się poprawia. Dużym problemem wciąż jest jednak polityka refundacyjna i ograniczenia programu lekowego. W tej chwili nowoczesne leki można zastosować tylko u tych pacjentów, u których rak prostaty dał już przerzuty. – To osłabia naszą walkę z tym nowotworem – podkreślają lekarze.

– W czasie pandemii mamy opóźnioną zgłaszalność pacjentów do leczenia w wielu chorobach nowotworowych, w tym raku prostaty. Obserwujemy, że dziś przychodzi pacjent, który ma bardziej zaawansowaną chorobę – mówi agencji Newseria Biznes dr n. farm. Leszek Borkowski, farmakolog kliniczny w warszawskim Szpitalu Wolskim.

Przez lata rak prostaty był w Polsce drugim pod względem częstotliwości występowania – po raku płuca – nowotworem wśród mężczyzn. Ta kolejność się jednak odwróciła, ponieważ liczba zachorowań na raka prostaty wzrosła kilkukrotnie na przestrzeni ostatnich dekad. Rokroczne diagnozuje się ponad 11 tys. nowych przypadków zachorowania na raka prostaty. Według szacunków Stowarzyszenia Uroconti, w tym roku jednak w Polsce można spodziewać się nawet 20 tys. nowych zachorowań.

– Wiele ośrodków o najwyższym stopniu referencyjności, nawet szpitali akademickich, z początkiem ogłoszenia stanu pandemii w Polsce zostało zamienionych w szpitale jednoimienne. To doprowadziło do konieczności funkcjonowania instytucji urologicznych w systemie triażowym, czyli rozstrzygania o najpilniejszych przypadkach – tłumaczy prof. dr hab. n. med. Piotr Chłosta, prezes Polskiego Towarzystwa Urologicznego. – W dziedzinie urologii nie obserwujemy na razie istotnego pogorszenia dostępu do świadczeń. Natomiast obawy pacjentów przed zgłaszaniem się do ośrodków, które równolegle zajmują się leczeniem chorych na COVID-19, mogą wywrzeć niekorzystny wpływ na rozpoznanie i leczenie wielu chorób.

Jak podkreśla, wczesna diagnoza i wykrycie nowotworu prostaty w początkowym stadium, kiedy obejmuje on tylko gruczoł krokowy, daje dużą szansę na całkowite wyleczenie. Co istotne, stwarza też możliwość zastosowania u pacjenta nowoczesnych i mniej inwazyjnych metod leczenia.

– Nie ma najmniejszej wątpliwości, że wirus SARS-CoV-2 może zabić, a rak zabije na pewno, jeżeli nie będziemy chorych szybko diagnozować i odpowiednio leczyć – podkreśla prof. dr hab. n. med. Piotr Chłosta.

Leczenie raka prostaty opiera się głównie na dwóch metodach: radioterapii, która niszczy komórki rakowe, albo chirurgicznym wycięciu nowotworu. W tym drugim przypadku niemal powszechna jest już prostatektomia laparoskopowa, a od niedawna również nowoczesne i mało inwazyjne zabiegi z wykorzystaniem robotów chirurgicznych.

Prezes PTU ocenia, że w Polsce jakość świadczeń i dostęp do najnowocześniejszych metod leczenia systematycznie się poprawia. Obok precyzyjnych zabiegów chirurgicznych, pacjenci w ramach programów lekowych mają też dostęp – choć jeszcze nie w pełni refundowany – do nowoczesnego leczenia hormonalnego.

– Nie jesteśmy pozbawieni najnowocześniejszych metod postępowania z rakiem gruczołu krokowego w różnych stopniach zaawansowania. W wyniku wdrożenia nowych technik – zarówno operacyjnych, diagnostycznych, jak i nowego sposobu leczenia systemowego – jesteśmy w stanie u tych chorych, u których choroba ma charakter zaawansowany i przerzutowy, opóźnić czas do wystąpienia progresji i przerzutów odległych nawet o kilkadziesiąt miesięcy – mówi prof. Piotr Chłosta.

Leki nowej generacji dają bardzo dobre rezultaty w leczeniu nowotworu prostaty. Blokują syntezę androgenów (np. testosteronu) w organizmie pacjenta, dzięki czemu nowotwór się nie rozwija. Takie leki podane jeszcze przed chemioterapią wydłużają życie chorych, nie osłabiają organizmu i nie wywołują długiej listy skutków ubocznych. Młodszym pacjentom w wielu przypadkach umożliwiają powrót do normalnego funkcjonowania.

– W naszym stowarzyszeniu znane są przypadki panów, którzy już praktycznie byli na wózkach, a enzalutamid pozwolił im nie tylko z nich wstać i wrócić do pracy, ale nawet dojeżdżać do tej pracy na rowerze. Zamiast więc obciążać państwo kosztami rent i zwolnień lekarskich, mogą oni korzystać z życia, pracować i wytwarzać PKB – mówi Bogusław Olawski, przewodniczący Sekcji Prostaty Stowarzyszenia UroConti. 

– Leczenie raka prostaty polega na usuwaniu androgenów, czyli hormonów męskich, które stanowią pokarm dla nowotworu. Możemy to robić w różny sposób: zaczynając od zmniejszenia stężenia androgenów w organizmie pacjenta, przez kastrację mechaniczną lub chemiczną. W tym przypadku podajemy pacjentowi produkty lecznicze, które powodują, że androgeny są wytwarzane w małej ilości. Ale rak prostaty może zacząć sam dla siebie produkować androgeny. Wprowadzenie leku takiego jak enzalutamid na wczesnym etapie powoduje, że receptory nie mogą przyjąć androgenu, który rak sam wyprodukuje, nie mogą się uaktywnić, przemieścić do jądra komórkowego ani łączyć się z DNA z jądra komórkowego – tłumaczy dr Leszek Borkowski. 

Europa i Stany Zjednoczone leczą raka prostaty wszystkimi dostępnymi terapiami i na wszystkich etapach choroby, nie tylko przed i po chemioterapii, ale także przed wystąpieniem przerzutów. W Polsce takie leczenie na razie jest niedostępne. Co kilka miesięcy pacjenci muszą więc wykonywać badania obrazowe, aby sprawdzić, czy nie ma przerzutów, by dopiero jak się pojawią wdrożyć nowoczesne leki antyandrogenowe.

– To niedorzeczne. Większość z nas przez lata płaciła składki właśnie po to, by teraz korzystać z osiągnięć nowoczesnej medycyny. Jesteśmy w Unii Europejskiej, więc powinniśmy mieć takie same prawa, jak nasi koledzy z zagranicy. Oni mają dostęp do leczenia na każdym etapie choroby, także tym wczesnym. My musimy czekać, aż nam się pogorszy – wskazuje Bogusław Olawski.

– To powoduje, że słabnie możliwość walki z rakiem, staje się ona o wiele trudniejsza. Sytuacja, w której pacjenci chorujący na raka prostaty muszą czekać, żeby im się pogorszyło, jest zaprzeczeniem aktualnej wiedzy. Jeżeli możemy pobić raka wcześniej, to trzeba to zrobić zanim urośnie w siłę – mówi dr Leszek Borkowski.

Czytaj także

Więcej ważnych informacji

Jedynka Newserii

Jedynka Newserii

Konsument

Zdecydowana większość pracujących uciekła z pracowniczych planów kapitałowych. Mimo wysokich zwrotów z oszczędzania

Po trzech fazach wdrożenia PPK w programach oszczędzania na emeryturę wspólnie z pracodawcą i państwem uczestniczy niespełna jedna trzecia uprawnionych. To mniej, niż pierwotnie zakładał rząd. Choć specjaliści przekonują, że program jest dobrze skonstruowany, Polacy wciąż obawiają się powtórki historii z otwartymi funduszami emerytalnymi. Nawet mimo tego, że wyniki za ubiegły rok pokazują, że w ten sposób są w stanie zaoszczędzić więcej, niż gdyby odkładali sami. Zdaniem Grzegorza Chłopka z Instytutu Emerytalnego to właśnie brak zaufania do oszczędzania przy udziale instytucji jest największą przeszkodą w popularyzacji PPK.

Finanse

UOKiK jeszcze w styczniu wyda pierwsze decyzje ws. zatorów płatniczych. W toku jest 100 postępowań

UOKiK przyspiesza postępowania wobec przedsiębiorców zalegających swoim kontrahentom z płatnościami. – W czasie pandemii zatory płatnicze są coraz poważniejszym problemem, dlatego powinny być skutecznie eliminowane z rynku. Szczególnie jeśli dopuszczają się tego największe firmy, bo często cierpią na tym mali i średni przedsiębiorcy – mówi Tomasz Chróstny, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W ciągu roku od uzyskania nowych uprawnień w walce z zatorami płatniczymi urząd rozpoczął 100 takich postępowań, w tym 28 tylko w grudniu 2020 roku, m.in. w branży spożywczej, mięsnej, budowlanej, transportowej oraz kosmetycznej. Pierwsze decyzje mają zapaść jeszcze w tym miesiącu.

Konsument

Narodowy Spis Powszechny może zostać wydłużony z trzech do sześciu miesięcy. GUS będzie zachęcać do samospisywania się przez internet

Główny Urząd Statystyczny przygotowuje się do Narodowego Spisu Powszechnego 2021, który ma zostać przeprowadzony między kwietniem a czerwcem, choć z uwagi na pandemię COVID-19 stara się o jego wydłużenie do końca września. Warunki epidemiologiczne sprawiają, że tegoroczny spis będzie prowadzony głównie przez internet, za pomocą interaktywnego formularza dostępnego na stronie GUS. Jeśli natomiast osoba zobowiązana do udziału w spisie go nie wypełni, skontaktują się z nią telefonicznie lub osobiście rachmistrze spisowi.

Problemy społeczne

Jurek Owsiak: Żeby masowo szczepić Polaków, potrzeba pracy 24 godziny na dobę, także wolontariuszy. Jesteśmy gotowi wspomóc polską służbę zdrowia w akcji szczepień

W Polsce przeciwko koronawirusowi zaszczepiono pierwszą dawką ok. 600 tys. osób, a w rządowych magazynach czeka ok. 470 tys. szczepionek. To rezerwy na drugie dawki dla tych, którzy zostali zaszczepieni pierwszą. Tempo szczepień nie jest imponujące nie tylko ze względu na mniejsze dostawy od producentów w ostatnich dniach, ale też organizację całej operacji logistycznej. Zdarzały się dni, kiedy dziennie szczepionych jest ok. 11–12 tys. osób. Dlatego Jerzy Owsiak zaproponował wsparcie WOŚP w całym procesie. – To moment, kiedy potrzebne są wszystkie ręce na pokład – mówi.