Newsy

Profesjonalizacja albo przywrócenie regulacji zawodu. Księgowych czekają niedługo spore zmiany, nie tylko w podatkach

2022-06-23  |  06:25
Mówi:Agnieszka Gajewska
Funkcja:wiceprezes zarządu ds. organizacji
Firma:Stowarzyszenie Księgowych w Polsce – Oddział Okręgowy w Warszawie

– Mamy dziś bardzo trudną sytuację prawno-podatkową, dynamicznie zmieniające się prawo i otoczenie gospodarcze, a oczekiwania przedsiębiorców w stosunku do księgowych są bardzo wysokie – mówi Agnieszka Gajewska z warszawskiego oddziału Stowarzyszenia Księgowych w Polsce. Jak wskazuje, księgowi coraz częściej stają się strategami finansowymi i doradzają zarządom w firm w podejmowaniu decyzji biznesowych. W nadchodzących miesiącach czeka ich zaś szereg nowych wyzwań związanych ze zmianami w podatkach i systemie rozliczeń. Największym może być jednak zmiana, którą analizuje w tej chwili Ministerstwo Finansów, czyli profesjonalizacja branży albo ponowne włączenie księgowych do katalogu zawodów regulowanych. Konsultacje w tej sprawie mają potrwać jeszcze do końca września br.

 Jeszcze kilka lat temu księgowi zajmowali się przede wszystkim księgowaniem operacji gospodarczych. Dzisiaj wymaga się od nich znacznie więcej. W tej chwili księgowy to doradca biznesu, osoba, która ma prowadzić przedsiębiorcę przez niezwykle trudne meandry prawa podatkowego, prawa bilansowego i dynamicznie wprowadzane zmiany, również w zakresie cyberbezpieczeństwa czy informatyzacji procesów biznesowych – mówi agencji Newseria Biznes Agnieszka Gajewska, wiceprezes oddziału warszawskiego Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, biegły rewident, prezes kancelarii audytorskiej Makte.

Księgowi tylko w ciągu kilku ostatnich lat musieli się dostosować do ogromu zmian w przepisach prawnych i podatkowych. Jedną z ważniejszych był chociażby Polski Ład, wprowadzony na początku 2022 roku, który od początku wywołał niemałe zamieszanie. Od lipca br. wejdzie w życie jego kolejna nowelizacja, obejmująca m.in. obniżkę stawki PIT z 17 do 12 proc., likwidację ulgi dla klasy średniej i  zmiany w składce zdrowotnej dla przedsiębiorców. 

– Za kilka dni czekają nas też kolejne zmiany podatkowe, które oznaczają kolejne wyzwania dla księgowych i producentów oprogramowania do księgowości. Niestety dzieje się to w czasie urlopów, w okresie trudnym zarówno dla pracowników działów księgowości, kadr i płac, jak i dla producentów oprogramowania, więc myślę, że to będą bardzo ciężkie wakacje – mówi ekspertka. – Mamy do czynienia chociażby z wdrażaniem Krajowego Systemu e-Faktur. To księgowi będą wspierać biznes we wprowadzaniu tego rozwiązania.

Kolejne wyzwania dla przedstawicieli tego zawodu oraz nowe role, jakie pełnią oni w organizacjach, wymagają od księgowych coraz większej wiedzy, jej ciągłej aktualizacji oraz profesjonalizacji. Między innymi dlatego Ministerstwo Finansów zainicjowało w lutym konsultacje dotyczące przyszłości tego zawodu. Potrwają one do końca września br.

– Zauważono, że deregulacja zawodu księgowego nie przyniosła oczekiwanych efektów. W związku z tym pojawiło się pytanie, czy zawód księgowego powinien być zawodem w jakiś sposób regulowanym, certyfikowanym, czy powinien iść w kierunku profesjonalizacji, czy wiedza księgowych, którzy podpisują chociażby sprawozdania finansowe dla podmiotów gospodarczych, powinna być jakoś weryfikowana. To jest bardzo ważna sprawa, ponieważ obserwujemy spadek jakości usług wykonywanych przez biura rachunkowe w okresie tej deregulacji, co zresztą potwierdziły ankiety przeprowadzane przez Ministerstwo Finansów wśród przedsiębiorców – mówi Agnieszka Gajewska.

W Polsce jeszcze osiem lat temu usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych było regulowane przepisami prawa – takie czynności mogły wykonywać wyłącznie osoby uprawnione, czyli posiadające certyfikat księgowy lub świadectwo kwalifikacyjne ministra finansów, oraz biegli rewidenci i doradcy podatkowi. Jednak w sierpniu 2014 roku miała miejsce deregulacja, której celem było ułatwienie dostępu do zawodu. Badanie ankietowe ministerstwa z 2019 roku wykazało, że księgowi w ciągu ponad czterech lat odczuli zwiększenie konkurencji na rynku, a ich klienci zwiększenie dostępności usług. Obie grupy oceniły także, że spadła jakość tych usług. Prowadzone w tej chwili konsultacje mają pomóc w ocenie skutków deregulacji i wyznaczeniu kierunku rozwoju zawodu księgowego. Jednym z możliwych kierunków działań jest ponowne włączenie zawodu księgowego do katalogu zawodów regulowanych.

– Trudno odpowiedzieć na pytanie, czy nastąpi powrót do licencjonowania tego zawodu – mówi wiceprezes oddziału warszawskiego Stowarzyszenia Księgowych w Polsce. – Raczej myślałabym o profesjonalizacji, weryfikowaniu wiedzy księgowych, wprowadzeniu obowiązku stałego dokształcania się osób, które zajmują się szeroko rozumianą księgowością. Niestety to oczywiście będzie miało związek z wprowadzeniem nadzoru nad takimi osobami.

Jednocześnie takie rozwiązanie nie ograniczałoby możliwości wykonywania czynności z zakresu księgowości przez osoby nieposiadające takich uprawnień. Zatem to klient (osoba zatrudniająca księgowego) decydowałby, z czyich usług skorzystać. Kolejna rozważana opcja to oparcie się na systemie certyfikacji rynkowej. Wprowadzenie ewentualnych zmian odnośnie do zawodu księgowego może determinować decyzje zawodowe tysięcy osób.

– Zawód księgowego jest wymagający. Dzisiejsza młodzież może wolałaby zawody, w których nie ma aż tak dużej odpowiedzialności. Jednak biorąc pod uwagę liczbę chętnych na rachunkowość i finanse w szkołach wyższych czy w Szkole Głównej Handlowej, to widać, że młodzi chcą się w tym kierunku kształcić – mówi Agnieszka Gajewska. – Księgowy to nie tylko osoba, która sporządza sprawozdania finansowe. Księgowy zajmuje się też kadrami i płacami, kontrolingiem, często to również dyrektor finansowy. Mamy tu więc całe spektrum zawodów związanych z księgowością. I cały problem jest w tym, aby ten zawód zdefiniować.

W lutowej analizie pt. „Zawód księgowego – kierunki rozwoju” Ministerstwo Finansów wskazuje, że w tej chwili pojęcie „księgowy” nie ma przypisanej jednej spójnej definicji. Ta profesja jest niejednorodna, m.in. z uwagi na różnorodny zakres obowiązków, kwalifikacje, umiejętności, szczebel zatrudnienia etc. Terminem „księgowy” określa się dziś przede wszystkim osobę, która wykonuje czynności księgowe lub wchodzące w zakres rachunkowości.

Z raportu „Doradca i analityk czy może jednak rachmistrz?”, opracowanego przez Symfonię i warszawski oddział Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, wynika, że zmian wymaga ścieżka kształcenia księgowych, która w tej chwili nie przystaje do wymagań rynku i dynamicznie zmieniających się realiów. Z badań przeprowadzonych na potrzeby raportu wynika, że prawie 55 proc. osób zajmujących się rekrutacją w firmach zdarza się zatrudniać młodych księgowych, tuż po szkole. Jednak ich przygotowanie do zawodu na sześciostopniowej skali ocenione zostało na niecałą trójkę (2,95).

W ocenie pracodawców młodzi przedstawiciele zawodu wykazują się najsłabszym przygotowaniem w zakresie wiedzy o finansach i księgowości, wiedzy z zakresu prawa, ogólnej wiedzy o biznesie i matematyki. 70 proc. pracodawców nisko ocenia też przygotowanie młodych absolwentów w zakresie cyfryzacji podatków, a 75 proc. twierdzi, że nie są oni przygotowani do pełnienia ról związanych z doradztwem i konsultingiem, brak im umiejętności formułowania wniosków i przygotowywania ekspertyz na podstawie zebranych danych. 40 proc. badanych pracodawców twierdzi również, że młodym brakuje znajomości programów komputerowych. Tymczasem ponad 56 proc. pracodawców w sektorze księgowości uznaje to za kluczową kompetencję absolwentów. 

Czytaj także

Więcej ważnych informacji

Jedynka Newserii

Jedynka Newserii

Problemy społeczne

U młodych pacjentek rak piersi występuje rzadko, ale jest bardziej agresywny. Dla wielu z nich taka diagnoza brzmi jak wyrok

Liczba zachorowań na raka piersi w Polsce sukcesywnie wzrasta. Co roku taką diagnozę słyszy ok. 20 tys. kobiet. Pacjentki przed 30. rokiem życia stanowią niewielki odsetek chorych, ale w ich przypadku często nowotwór jest bardziej agresywny. To m.in. dlatego dla młodych kobiet, które są aktywne zawodowo, mają rodziny i dzieci bądź planują je mieć w przyszłości, taka diagnoza często brzmi jak wyrok. – Niektóre kobiety mają poczucie, że jak rozpoczną leczenie, to skończy im się życie, że nie będą mogły już realizować najprostszych ról społecznych. To nie jest prawdą – podkreśla psychoonkolog, dr Mariola Kosowicz. Lekarze wskazują, że metody leczenia raka piersi są już dziś na tyle zaawansowane, że ten nowotwór, o ile zostanie wcześnie wykryty, może być niemal w 100 proc. uleczalny.

Handel

Coraz większa niepewność w gospodarce zbiera żniwo. Liczba upadłości firm rośnie

– Czynników ryzyka w biznesie jest dziś tak wiele, że dla przedsiębiorców, zwłaszcza małych i średnich, sytuacja stała się nieprzewidywalna jak nigdy dotąd – mówi Tomasz Starus, prezes zarządu Allianz Trade w Polsce. Widać to w statystykach dotyczących niewypłacalności firm. W maju było ich o 17 proc. więcej niż rok temu i aż o 150 proc. więcej niż na początku pandemii. W całym roku może być ich o 12 proc. więcej w ujęciu rocznym, podobnie jak w krajach Europy Zachodniej, które są głównym partnerem gospodarczym dla polskich firm. Dlatego rodzime firmy muszą dziś działać zgodnie z zasadą ograniczonego zaufania wobec kontrahentów, dokładniej analizować partnerów biznesowych oraz korzystać z narzędzi pozwalających zabezpieczyć się przed wzrostem ryzyka w biznesie.

Konsument

Członkostwo w Unii Europejskiej znacząco poprawiło polski system prawny. Zwiększyła się m.in. ochrona i bezpieczeństwo konsumentów

Wspólnota prawa w ramach UE ma przełożenie na życie zwykłych konsumentów. Od 2004 roku znacznie zwiększyła się bowiem ich ochrona wobec usługodawców i producentów. Unijne wymogi poprawiają także bezpieczeństwo żywności, samochodów i wielu innych towarów użytkowanych na co dzień przez Europejczyków i Polaków – wynika z raportu „Osiemnaście lat Polski w Unii Europejskiej” przygotowanego przez In.Europa. Jak podkreślają jego autorzy, to także unijnej legislacji zawdzięczamy większe bezpieczeństwo energetyczne w czasie kryzysu w relacjach z Rosją.

Współpraca

Obsługa konferencji prasowych

Zapraszamy do współpracy przy organizacji konferencji prasowych. Nasz doświadczony i kompetentny zespół sprosta każdej realizacji. Dysponujemy nowoczesnym, multimedialnym centrum konferencyjnym i biznesowym w samym sercu Warszawy. Zapraszamy do kontaktu w sprawie oferty.

Partner serwisu

Instytut Monitorowania Mediów

Szkolenia

Akademia Newserii

Akademia Newserii to projekt, w ramach którego najlepsi polscy dziennikarze biznesowi, giełdowi oraz lifestylowi, a  także szkoleniowcy z wieloletnim doświadczeniem dzielą się swoją wiedzą nt. pracy z mediami.