Czy rolnictwo ekologiczne może uratować planetę?
Marketing & Communications Consultants
ul. Flory 5/5
00-586 Warszawa
oryszczyn|mcconsultants.pl| |oryszczyn|mcconsultants.pl
+48 600349410
www.mcconsultants.pl
Trudno nie dostrzec konsekwencji zmian klimatu. 2/3 światowej populacji twierdzi, że doświadczyło ich w swoim regionie[i]. Ludzie odczuwają skutki powodzi, pożarów, utraty różnorodności biologicznej i ekstremalnych warunków pogodowych, również na terenie Polski[ii]. W 2022 roku 10 największych klęsk żywiołowych o podłożu klimatycznym spowodowało szkody o wartości ponad 3 miliardów dolarów każda[iii]. W bieżącym roku przekroczone zostały kolejne granice planetarne, czyli systemy kluczowe dla stabilności życia na Ziemi dotyczące m.in. wzrostu średniej temperatury czy wymierania gatunków[iv]. Z powodu niesprzyjających warunków klimatycznych tereny na Bliskim Wschodzie i w Afryce przestają nadawać się do zamieszkania, a ludność zmuszona zostaje do migracji[v]. 80 proc. badanych przez Ipsos uważa, że czeka nas katastrofa ekologiczna, jeśli nie zmienimy naszych przyzwyczajeń[vi]. Czy mamy szansę uratować malejące zasoby przyrodnicze? I czy odpowiedzią może być rolnictwo ekologiczne?
Rolnictwo ekologiczne chroni przyrodę
Wpływ rolnictwa na krajobraz jest niezaprzeczalny – zmienia i przekształca ono zasoby przyrodnicze, takie jak gleba, wody powierzchniowe i gruntowe czy szata roślinna. Świadomość tego procesu w systemie rolnictwa ekologicznego jest szczególnie wysoka, dlatego też jest ono zorientowane na minimalizowanie negatywnego wpływu na środowisko przyrodnicze, utrzymanie krajobrazu i zachowanie różnorodności biologicznej. To zadanie wyjątkowo pilne – według prognoz ONZ w 2050 roku liczba ludności świata może przekroczyć 9 miliardów[vii], co będzie się wiązało z jeszcze większą ingerencją w środowisko naturalne.
Produkcja ekologiczna jest najbardziej pożądanym kierunkiem produkcji rolniczej, dlatego że w najmniejszym stopniu negatywnie oddziałuje na środowisko przyrodnicze. Produkcja roślinna powiązana jest z produkcją zwierzęcą, m.in. poprzez wykorzystanie obornika. Dzięki temu cykl krążenia materii zamyka się w ramach jednego gospodarstwa. Rezygnacja ze stosowania pestycydów i nawozów sztucznych minimalizuje negatywną presję rolnictwa na bioróżnorodność, a także na jakość gleb, wód i powietrza – mówi prof. Zbigniew Karaczun z Katedry Ochrony Środowiska i Dendrologii Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, ekspert Koalicji Klimatycznej.
Produkcja ekologiczna korzystna dla gleb, wód i bioróżnorodności
Badania gleby prowadzone w gospodarstwach przekształconych na ekologiczne wykazują m.in. zwiększenie różnorodności mikroorganizmów – korzystnych bakterii glebowych i glonów, oraz wyższą ich aktywność[viii]. Proces ten w połączeniu z dużym zróżnicowaniem gatunkowym uprawianych roślin oraz większym udziałem międzyplonów chronią glebę przed erozją, przekładają się na pozytywne zmiany w jej urodzajności i żyzności[ix]. Taka zdrowa gleba nie tylko wzbogaca środowisko i oddziałuje na nie pozytywnie, ale też minimalizuje potrzebę ingerencji w nie. Zakaz stosowania łatwo rozpuszczalnych nawozów azotowych i fosforowych oraz pestycydów syntetycznych, znacznie przyczynia się także do ochrony wód[x].
W rolnictwie ekologicznym nie stosuje się środków chemicznych, które negatywnie wpływają na jakość wód, tj. powodują przeżyźnienie zbiorników czy cieków wodnych, stopniowe ich zarastanie, wypłycanie, a w dłuższej perspektywie ich utratę – wyjaśnia prof. Karaczun.
Praktyki typowe dla rolnictwa ekologicznego jak: mieszane uprawy, stosowanie międzyplonów czy wykluczenie stosowania substancji chemicznych, prowadzą także do zwiększenia różnorodności gatunkowej na obszarze gospodarstwa. Zaobserwowano m.in.:
- o 25 proc. więcej gatunków ptaków żyjących na skrajach pól,
- ponad dwa razy więcej gnieżdżących się skowronków,
- prawie dwa razy więcej owadów,
- 57 proc. więcej gatunków roślin na gruntach ornych[xi].
Różnorodność wprowadzana w obrębie gospodarstwa jest też elementem ochrony biologicznej plonu. Dzięki temu, że występuje właściwe sąsiedztwo oraz następstwo roślin po sobie, zmniejsza się obecność szkodników i ryzyko wystąpienia chorób roślin i zwierząt, które mogłyby ograniczyć wielkość produkcji – mówi prof. Karaczun. – Dlatego uważam, że cel, który postawiła Unia Europejska, aby do 2030 roku uprawy ekologiczne stanowiły co najmniej 25% przestrzeni rolniczej w Europie, jest jak najbardziej słuszny, gdyż służy bezpieczeństwu nas samych i przyszłych pokoleń.
Dlaczego eko jest dobre dla nas?
Życie w czasach kryzysu klimatycznego, kiedy coraz więcej granic planetarnych jest przekraczanych, uświadamia, że nasza zdolność do przetrwania na Ziemi musi być powiązana z troską o nią. Dlatego też powinniśmy poszukiwać takich sposobów gospodarowania, które będą bezpieczne dla nas i przyszłych pokoleń.
Ponieważ rolnictwo ekologiczne nie stosuje pestycydów i nawozów sztucznych, unika ryzyka, że pozostałości tego typu substancji znajdą się w żywności. Ekologiczne owoce, warzywa i zboża zawierają za to wysokie poziomy składników odżywczych i substancji aromatycznych, ponieważ rosną naturalnie, bez sztucznego wspomagania – tłumaczy ekspert SGGW, i dodaje: – Szukajmy produktów ekologicznych i starajmy się je częściej wybierać. Z punktu widzenia bezpieczeństwa środowiskowego, tj. nienaruszalności przestrzeni ekologicznej i nienaruszalności granic planetarnych, do których zaliczają się: system klimatyczny, a także jakość wód i powietrza – rolnictwo ekologiczne jest zdecydowanie najlepszą drogą.
***
Informacje o kampanii:
„Przestaw się na eko – szukaj Euroliścia” to kampania edukacyjna, realizowana przez Polską Izbę Żywności Ekologicznej, której celem jest budowanie świadomości społeczeństwa w zakresie żywności ekologicznej, rozpoznawalności dla unijnego systemu jakości rolnictwa ekologicznego, a także promocja żywności certyfikowanej. Działania realizowane w ramach projektu mają za zadanie pokazanie konsumentom, jak żywność certyfikowana wpływa na nas i środowisko oraz jak w prosty sposób możemy przestawić się na eko, dokonując codziennych wyborów. Więcej informacji o kampanii znajduje się na platformie: www.przestawsienaeko.eu, będącej kompendium ekowiedzy. Kampania sfinansowana ze środków UE.
[i] “Environmental Sustainability: Who cares? A segmented landscape of engagement, challenges and opportunities”, Dr. Pippa Bailey, Chris Murphy and Steven Naert, Ipsos, November 2022.
[ii] Fundacja WWF Polska, „Zmiana klimatu w pigułce”, https://www.wwf.pl/sites/default/files/inline-files/pigulka-klimatyczna-2022.pdf
[iii] “A new world disorder? Navigating a Polycrisis”, Global Trends, Ipsos, February 2023.
[iv] „Safe and just Earth system boundaries”, Nature volume 619, pages 102–111 (2023).
[v] „W stronę bezpieczeństwa - przygotowanie NATO do migracji związanych z klimatem”, https://www.nato.int/docu/review/pl/articles/2022/05/19/w-strone-bezpieczenstwa-przygotowanie-nato-do-migracji-zwiazanych-z-klimatem/index.html.
[vi] “A new world disorder?...
[vii] United Nations, World Population Prospects 2022 Summary of Results, New York, 2022.
[viii] B. Sarapatka, J. Urban, Rolnictwo ekologiczne w praktyce, Wydawnictwo ITP, Warszawa-Falenty 2012, s. 44-46.
[ix] Tamże.
[x] B. Sarapatka, J. Urban, Rolnictwo…, s. 49.
[xi] B. Sarapatka, J. Urban, Rolnictwo…, s. 50-59.
![Sytuacja na rynku a inwestycje rolników Biuro prasowe](https://www.newseria.pl/files/_uploaded/glownekonf_881132224,w_300,wo_300,ho_169,_small.jpg)
Sytuacja na rynku a inwestycje rolników
![Dotacje - realna pomoc dla pszczelarzy](https://www.newseria.pl/files/_uploaded/glownekonf_1451143353,w_254,wo_300,ho_169,_small.jpg)
Dotacje - realna pomoc dla pszczelarzy
![Ogrodzenie na posesję rolnika – wybierz odpowiednie i otrzymaj dofinansowanie](https://www.newseria.pl/files/_uploaded/glownekonf_796932233,w_254,wo_300,ho_169,_small.jpg)
Ogrodzenie na posesję rolnika – wybierz odpowiednie i otrzymaj dofinansowanie
Kalendarium
Więcej ważnych informacji
Jedynka Newserii
![](/files/11111/n-innowacje.png)
Jedynka Newserii
![](/files/11111/n-lifestyle.png)
Bankowość
![](https://www.newseria.pl/files/11111/platnosc-rupixen-q59hmzk38eq-unsplash,w_274,_small.jpg)
ePłatności z wykorzystaniem portfeli cyfrowych będą już wkrótce dostępne w mObywatelu. Do pilotażu usługi dołączy więcej urzędów
Ponad 50 gmin korzystających z ePłatności w mObywatelu i 82 tys. zrealizowanych transakcji – to dotychczasowy efekt pilotażu tej usługi prowadzonego od ubiegłego roku. Mieszkańcy uczestniczących w nim gmin mogą przez aplikację i portal płacić m.in. podatek od nieruchomości czy podatek rolny albo uiszczać opłaty za śmieci. Do opcji opłacania zobowiązań administracyjnych wkrótce dojdą także płatności z inicjatywy użytkownika, czyli np. opłaty skarbowe ponoszone przy okazji załatwiania różnych spraw urzędowych. Trwają także prace nad wdrożeniem kolejnych metod płatności – do BLIK-a właśnie dołączyły karty płatnicze, a następne będą cyfrowe portfele, czyli Google Pay i Apple Pay.
Ochrona środowiska
Kosmiczne śmieci są coraz większym problemem. Ich obecność na orbicie generuje znaczne koszty
![](https://www.newseria.pl/files/11111/piap-smieci-2-foto,w_133,r_png,_small.png)
Liczba kosmicznych odpadów stale rośnie. Ich źródłem są obiekty, które zostały wysłane w kosmos, zakończyły misję lub uległy rozpadowi. Krążące w przestrzeni kosmicznej fragmenty tych obiektów stwarzają ryzyko kolizji z tymi, które są obecnie eksploatowane. Unikanie takich zdarzeń wiąże się z koniecznością ponoszenia wydatków na monitoring zagrożeń czy zwiększeniem zużycia paliwa poprzez obieranie niekolizyjnych kursów. Jednym ze sposobów na zmniejszenie tego problemu jest wydłużenie eksploatacji obiektów poprzez ich tankowanie na orbicie. Polacy pracują nad taką technologią.
Ochrona środowiska
Beton z alg czy szkło fotowoltaiczne. Ekologiczne innowacje zmieniają sektor budowlany
![](https://www.newseria.pl/files/11111/bojec-materialy-foto,w_133,r_png,_small.png)
Sektor budynków i budownictwa jest największym emitentem gazów cieplarnianych, odpowiadając za 37 proc. globalnych emisji – wynika z danych ONZ. Tradycyjne materiały budowlane, takie jak beton czy cegły, są stopniowo udoskonalane, aby jak najlepiej odpowiadać na wyzwania środowiskowe. – Większość producentów, szczególnie tych dużych, skupia się na tym, aby obniżać koszty ekologiczne produkcji materiałów, tak żeby konsumenci otrzymywali produkt bardziej zrównoważony – ocenia Tomasz Bojęć, partner zarządzający w ThinkCo. Z drugiej strony na rynek wchodzą innowacje, które stosowane w większej skali będą stopniowo zazieleniać budownictwo.
Partner serwisu
Szkolenia
![](https://www.newseria.pl/files/11111/ramka-prawa-akademia-newser_1,w_274,_small.jpg)
Akademia Newserii
Akademia Newserii to projekt, w ramach którego najlepsi polscy dziennikarze biznesowi, giełdowi oraz lifestylowi, a także szkoleniowcy z wieloletnim doświadczeniem dzielą się swoją wiedzą nt. pracy z mediami.