Budowanie systemu łączności dla polskiej energetyki na ostatniej prostej. LTE450 wystartuje w przyszłym roku

Sieć LTE450 to program, który ma przyspieszyć cyfryzację polskiej energetyki. Zakończenie instalacji zakupionego wyposażenia niezbędnego do uruchomienie pierwszych usług w sieci LTE450 zaplanowane jest na drugą połowę 2024 roku, zgodnie z obecnym z harmonogramem. Grupa PGE podpisała właśnie z Nokią umowę na dostawy i wdrożenie komponentów niezbędnych do realizacji tego projektu. W ramach podpisanej umowy Nokia będzie odpowiedzialna za dostarczenie i wdrożenie w sumie ponad 600 urządzeń w sieci teletransmisyjnej PGE. Po zrealizowaniu prac wdrożeniowych będzie też zobowiązana świadczyć usługi wsparcia technicznego i gwarancji przez 10 lat. 

LTE450 to program, który wpisuje się w cyfryzację polskiej energetyki. Ma zapewnić jej niezawodną i bezpieczną łączność, która jest niezbędna do budowania nowoczesnej energetyki wymagającej m.in. integracji odnawialnych źródeł energii, bilansowania czy rozwoju klastrów energii. LTE450, w połączeniu z opomiarowaniem sieci, zapewni też stały, bieżący obraz funkcjonowania sieci dystrybucji energii, co pozwoli m.in. na skrócenie czasu wykrycia i usuwania awarii.

– Program LTE450 to system najnowocześniejszej łączności, którą mamy zamiar wybudować dla Polskiej Grupy Energetycznej, ale też dla innych grup energetycznych w Polsce. Umożliwi on m.in. przesyłanie danych, informacji, filmów instruktażowych dla naszych ekip, które będą w terenie, większych paczek informacyjnych, co w konsekwencji da możliwość szybszego usuwania awarii. Poza tym jest to częstotliwość, która będzie całkowicie wydzielona poza inne, więc nie będzie narażona na ataki z zewnątrz. Dziś, w sytuacji zagrożenia cyberatakami na systemy i sieci elektroenergetyczne, ma to szczególne znaczenie. LTE450 pozwoli w przyszłości wyeliminować niebezpieczeństwo przejęcia sieci bądź przejęcia sterowania naszymi sieciami przez osoby z zewnątrz – mówi agencji Newseria Biznes Wojciech Dąbrowski, prezes zarządu PGE Polskiej Grupy Energetycznej.

W 2024 roku sieć LTE450 ma zostać uruchomiona najpierw w części dedykowanej dla PGE Dystrybucji. Jednocześnie trwają też prace dotyczące współpracy z pozostałymi operatorami sieci dystrybucyjnych (OSD) i innymi podmiotami z sektora energetyki.

– Sieć LTE450, którą w tej chwili wdrażamy, przeniesie PGE Dystrybucję w nowy wymiar bezpieczeństwa i zarządzania siecią dystrybucyjną – dodaje Zbigniew Orkisz, p.o. prezesa zarządu PGE Systemy.

LTE450 umożliwi zwiększenie bezpieczeństwa i efektywności pracy systemu energetycznego na obszarze działania PGE Dystrybucji. Na bazie tej sieci w spółce będą realizowane w szczególności usługi w ramach nowoczesnej łączności dyspozytorskiej, transmisji danych na potrzeby zarządzania infrastrukturą energetyczną, komunikacji z inteligentnymi licznikami, zarządzania majątkiem technicznym czy obsługi terminali do zarządzania pracą elektromonterów w terenie. 

– Z naszej perspektywy Program LTE450 jest kluczowy. Bez sprawnej łączności i transmisji danych nie bylibyśmy w stanie zrealizować chociażby projektu liczników zdalnego odczytu [których instalacja u wszystkich odbiorców potrwa do 2030 roku – red.] – mówi Jarosław Kwasek, prezes PGE Dystrybucji5. – LTE450 łączy się też z kolejnym projektem, jakim jest Centralna Dyspozycja Mocy. Z perspektywy dystrybucji on jest kluczowy, ponieważ przenosi nas w inny wymiar monitorowania pracy sieci i zarządzania siecią. To przełoży się m.in. na sprawność reagowania naszych brygad czy pogotowia energetycznego w sytuacjach kryzysowych oraz większe bezpieczeństwo i zapewnienie stabilności, ciągłości dostaw do 5,6 mln naszych odbiorców końcowych.

Jednym z najważniejszych elementów w architekturze budowanego systemu LTE450 jest sieć teletransmisyjna, niezbędna do integracji centralnych komponentów LTE (sieć rdzeniowa CORE LTE) z radiowymi urządzeniami nadawczo-odbiorczymi instalowanymi na stacjach bazowych w terenie (RAN, urządzenia radiowe odpowiadające za zapewnienie zasięgu w paśmie 450 MHz). Zgodnie z podpisaną w ubiegłym tygodniu umową komponenty niezbędne do budowy tej sieci dostarczy i wdroży Nokia Solutions and Networks.

– Sieć teletransmisyjna typu mobile backhaul (MBH) jest bardzo istotnym komponentem całego rozwiązania LTE450. To jeden z ostatnich prowadzonych przez nas przetargów, a podpisanie tej umowy jest realizowane zgodnie z harmonogramem, w ramach którego przyjęliśmy, że nowe usługi zostaną wdrożone w IV kwartale 2024 roku – mówi Zbigniew Orkisz.

W ramach podpisanej umowy Nokia będzie odpowiedzialna za dostarczenie i wdrożenie w sumie ponad 600 urządzeń w sieci teletransmisyjnej PGE – routerów i przełączników klasy IP/MPLS, źródeł synchronizacji oraz dedykowanych systemów nadzoru i zarządzania (System OSS). Będą to urządzenia o architekturze modularnej z mechanizmami wysokiej dostępności (wyposażenie głównych punktów węzłowych zlokalizowanych w Centrach Przetwarzania Danych oraz centralnych pomieszczeniach technicznych, tzw. węzłów szkieletowych) oraz urządzenia kompaktowe przewidziane do instalacji w lokalizacjach stacji bazowych LTE450 (tzw. węzły dostępowo-agregacyjne). Rozwiązanie, oprócz zawansowanych mechanizmów zarządzania ruchem i jakością usług, ma zapewnić też wysoki poziom cyberbezpieczeństwa. Nokia, po zrealizowaniu prac wdrożeniowych, będzie również zobowiązana świadczyć usługi wsparcia technicznego i gwarancji przez 10 lat.

– Umowa podpisana z Nokią jest kolejnym krokiem w realizacji tego projektu, który jest ważny m.in. z punktu widzenia polskiego bezpieczeństwa energetycznego – mówi Wojciech Dąbrowski. – Cieszę się, że tak uznany partner jak Nokia wygrał ten przetarg, dzięki czemu będziemy mogli już w przyszłym roku uruchomić LTE450 dla Polskiej Grupy Energetycznej, a potem także dla innych grup energetycznych w Polsce.

Za realizację i koordynację całego Programu LTE450 odpowiada spółka PGE Systemy, która zajmuje się obsługą teleinformatyczną całej Grupy PGE. Prace przygotowawcze do budowy sieci łączności dla energetyki rozpoczęły się w sierpniu 2018 roku, po przyznaniu koncesji na częstotliwość 450 MHz. Od tego czasu trwały działania w obszarach technicznych i finansowych, które umożliwiły opracowanie modelu biznesowo-technicznego na wdrożenie LTE450.  Natomiast na początku 2022 roku spółka zaczęła ogłaszać pierwsze przetargi.

– Tych przetargów było kilkanaście, a to jest jeden z ostatnich niezbędnych do tego, żeby zrealizować i złożyć całość tego rozwiązania – mówi Zbigniew Orkisz.

– Około 80 proc. zakresu, jeżeli chodzi o przygotowanie do postępowań zakupowych, zostało już zrealizowane. Mamy zawartych kilkanaście umów, z tego kilka w trybie PZP. Teraz sfinalizowaliśmy umowę na teletransmisję, została nam jeszcze umowa na dostawę systemów zasilających. To również jest przetarg w trybie publicznym, jesteśmy na etapie składania ostatecznych ofert. Zakładamy, że te oferty spłyną do nas na przełomie roku i na początku przyszłego wybierzemy ostatniego wykonawcę – dodaje Damian Zajączkowski.