Kilkadziesiąt milionów złotych na aktywizację seniorów. Zostało kilka dni na złożenie ofert

Jeszcze przez tydzień można składać oferty w konkursie na projekty aktywizujące seniorów. Program na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych zakłada, że w ciągu dwóch lat rząd przeznaczy na dofinansowanie takich projektów około 60 mln zł. – Do tej pory organizacje seniorskie, jak Uniwersytety Trzeciego Wieku (UTW), nie miały dofinansowania ze  środków publicznych. Po raz pierwszy rząd zrobił taki program – mówi Wiesława Borczyk, szefowa Ogólnopolskiej Federacji Stowarzyszeń UTW.

Program został opracowany przez resort pracy i polityki społecznej wraz ze środowiskiem seniorów. Jego głównym celem jest zwiększenie zaangażowania osób starszych w życie społeczne. 

 – Chodzi o utrzymanie jak najdłużej aktywności osób starszych, stworzenie im możliwości, nie tylko edukacji, ale również powrotu na rynek pracy, nauczenia się nowych umiejętności, rozwinięcia usług wolontarialnych. Otworzyła się nowa przestrzeń publiczna, którą bardzo pozytywnie odbieramy, bo do tej pory ani rząd, ani parlament tymi rzeczami się nie zajmowali – podkreśla Wiesława Borczyk z Ogólnopolskiej Federacji Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku w rozmowie z Agencją Informacyjną Newseria.

Rządowy program to element obchodów Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej. Jest skierowany nie tylko do organizacji pozarządowych, które działają na rzecz osób starszych, ale również dla tych organizacji, które wykażą się pomysłami na integrację pokolenia starszych i młodych. Dofinansowanie w tym roku jest na poziomie 20 milionów złotych. W przyszłym będzie można zagospodarować 40 milionów złotych.

 – To jest program na rzecz aktywizacji osób starszych. Mogą w nim brać udział inne organizacje, nie tylko Uniwersytety Trzeciego Wieku, które w swoich programach pokazują działania wspomagające środowiska lokalne. Szczególnie ważną rolę i wysokie oceny będą miały elementy integrujące pokolenia – tłumaczy prezes Ogólnopolskiej Federacji Stowarzyszeń UTW.

Jak podkreśla, program dopuszcza również możliwość partnerskiego zgłaszania projektów.

 – Cała rzecz polega na tym, żeby w środowisku lokalnym organizacje się spotkały i ustaliły, jakie działania są potrzebne. Jeśli zabudżetują sensowne kwoty, to są szanse na to, by taki rodzaj wsparcia z ministerstwa był przekazany na dół, do środowisk lokalnych – mówi Wiesława Borczyk.

Oferty mogą dotyczyć jednego z czterech priorytetów: edukacji osób starszych, aktywności promującej integrację wewnątrz- i międzypokoleniową, partycypację społeczną osób starszych i usługi społeczne dla osób starszych. Wartość każdego dofinansowania to od 20 tys. do 200 tys. zł.

Do tej pory organizacje takie, jak Uniwersytety Trzeciego Wieku, nie miały możliwości dofinansowania z budżetu państwa. Zajęcia dla osób starszych zwykle były finansowane tylko ze składek samych zainteresowanych. Jednak – jak podkreśla prezes federacji – nie wszystkie osoby starsze mogą sobie na taki wydatek pozwolić. Tym bardziej cieszy rządowa inicjatywa, która pozwoli m.in. na zwiększenie oferty edukacyjnej dla seniorów.

 – Jest coraz więcej ludzi starszych, którzy przychodzą na zajęcia. Nie chcą mieć tylko samych wykładów, ale również warsztaty, chcą się uczyć obsługi komputerów, języków obcych, chodzić na basen, na nordic walking. Chcą mieć warsztaty zdrowia, bo wolą takie zajęcia profilaktyczne niż później chodzenie po lekarzach i siedzenie w kolejkach w przychodniach – tłumaczy Wiesława Borczyk.

W Polsce funkcjonuje ponad 400 Uniwersytetów Trzeciego Wieku, które mają już ponad 100 tysięcy słuchaczy.

 – Są to takie obywatelskie inicjatywy, które zrzeszają osoby starsze, osoby będące już na emeryturze, ale wciąż bardzo aktywne, które chcą angażować się w życie publiczne, społeczne, chcą się uczyć nowych rzeczy, nowych technologii. To jest ta grupa seniorów, która ma szansę nawiązać bardzo dobre relacje również z młodym pokoleniem – podkreśla Wiesława Borczyk.

Dodaje, że aktywizacja seniorów jest szczególnie ważna ze względu na demografię. Po pierwsze, średnia długość życia wciąż rośnie. W porównaniu do 2000 roku Polacy żyją o ponad dwa lata dłużej. Główny Urząd Statystyczny prognozuje, że do 2035 roku przeciętne trwanie życia wzrośnie o 8 lat dla mężczyzn i około 3 lat dla kobiet. Dlatego coraz częściej osoby starsze chcą dłużej pozostawać aktywne, a tym samym zdrowe i samodzielne.

Drugi powód to starzejące się społeczeństwo. Z danych GUS wynika, że w ciągu 23 lat liczba osób w wieku poprodukcyjnym (60+) wzrośnie o ponad 3 miliony. Udział tej grupy w całej populacji zwiększy się z 17 proc. w 2010 roku do 27 proc. w 2035 roku.

Rządowy program, oprócz wsparcia finansowego konkretnych projektów, zakłada również opracowanie założeń długofalowej polityki senioralnej. W MPiPS ma nawet powstać taki departament.