Newsy

Nieznaczne obniżki stóp procentowych możliwe w II połowie roku. Za stopniowymi cięciami przemawiają umacniający się złoty i zwalniająca inflacja

2024-02-09  |  06:30

Rada Polityki Pieniężnej na lutowym posiedzeniu nie zmieniła poziomu stóp procentowych. Tak prawdopodobnie pozostanie jeszcze przez jakiś czas. Zdaniem Grzegorza Maliszewskiego, głównego ekonomisty Banku Millennium, przestrzeń na obniżki pojawi się w II połowie roku i będą to raczej stopniowe i nieznaczne cięcia. Radę skłonią do tego dalsze umacnianie się złotego, a także inflacja, która po wygaśnięciu tarcz antyinflacyjnych może wzrosnąć do 6,5–7 proc. Ewentualne obniżki stóp procentowych wpłyną na wzrost zainteresowania kredytami hipotecznymi, choć pewnie nie tak mocno jak zapowiadany przez rząd program.

W obecnych warunkach zakładałbym, że polityka pieniężna będzie łagodzona w Polsce stopniowo i stopy procentowe będą obniżane z obecnych wysokich poziomów w sposób łagodny. Szczególnie że pod koniec ubiegłego roku mieliśmy silne i nagłe obniżki stóp procentowych, w mojej ocenie zbyt wczesne, więc to będzie powodowało, że przestrzeń do cięć stóp w tym roku jest mniejsza. Ale żeby obniżyć inflację do celu, powinna pomagać w tym polityka fiskalna, która w tym roku niestety jest ekspansywna. Mamy wzrost świadczeń społecznych, co będzie wspierało konsumpcję i wzrost, natomiast będzie to spowalniało proces powrotu inflacji do celu – mówi agencji Newseria Biznes Grzegorz Maliszewski.

Jak podkreśla, w walce z inflacją najlepsze efekty przynosi skoordynowanie działań polityki pieniężnej i fiskalnej. W tym roku jednak raczej nie należy się tego spodziewać.

Po stronie polityki fiskalnej prawdopodobnie przestrzeń na zacieśnianie pojawi się w roku 2025, bo obecny zamkniemy zapewne z rekordowo wysokim deficytem. Taki też został uchwalony w ustawie budżetowej, więc na tym poziomie zacieśnienia nie ma – mówi główny ekonomista Banku Millennium.

Zgodnie z przyjętą w styczniu ustawą budżetową na ten rok deficyt ma wynieść ok. 184 mld zł. W ubiegłym roku wyniósł on ok. 85 mld zł, na co złożyły się m.in. intensywne wydatki zbrojeniowe, perspektywa wyborów parlamentarnych na jesieni oraz samorządowych i europejskich czekających nas w tym roku, przedłużenie działań osłonowych w zakresie cen żywności i energii czy program darmowych leków dla dzieci i seniorów.

Jak wynika z danych GUS, inflacja w grudniu wyniosła 6,2 proc. w ujęciu rocznym wobec 6,6 proc. w listopadzie. W całym ubiegłym roku było to średnio 11,4 proc., a ekonomiści Banku Millennium spodziewają się, że w tym roku jej średnioroczny poziom spadnie do ok. 5 proc.

Inflacja, o ile w tym roku będzie się obniżała powoli, może nawet wzrosnąć po wygaśnięciu tarcz antyinflacyjnych do poziomu 6,5–7 proc., ale w perspektywie roku 2025–2026 będzie już blisko celu inflacyjnego. Więc średnioterminowa perspektywa inflacji da też przestrzeń do tego, żeby stopniowo, z naciskiem na to słowo, rada obniżała stopy procentowe – ocenia Grzegorz Maliszewski.

Jego zdaniem przestrzeń na obniżki pojawi się w drugiej połowie roku, co oznacza, że jeszcze przez kilka miesięcy stopy procentowe pozostaną na niezmienionym poziomie. W ubiegłym roku RPP dwukrotnie dokonała obniżki – we wrześniu o 75 pkt bazowych i w październiku o 25 pkt bazowych. Stopa referencyjna jest od tego czasu na poziomie 5,75 proc.

Rada wyraźnie komunikuje chęć stabilizacji stóp procentowych. Zaostrzyła narrację po wyborach parlamentarnych w ubiegłym roku i obecnie widać brak chęci do dalszych cięć, a przypomnijmy, że pod koniec ubiegłego roku stopy zostały ścięte aż o 100 pkt bazowych, w mojej ocenie zbyt szybko – podkreśla ekonomista. – Za nieznacznymi cięciami, prawdopodobnie w drugiej połowie tego roku, przemawiać może umocnienie złotego, które pomaga obniżyć inflację i zaostrza warunki monetarne, bo mocniejszy złoty to jest alternatywa dla podwyżek stóp procentowych. Jeśli złoty pozostanie mocny, to będzie to dawało pewną przestrzeń do złagodzenia polityki pieniężnej.

Na to mogą się nałożyć obniżki stóp procentowych innych banków centralnych, bo w tym roku jest spodziewane globalne łagodzenie polityki pieniężnej. Takie kroki widać już w naszym regionie. W styczniu Narodowy Bank Węgier po raz kolejny obniżył podstawową stopę procentową o 75 pkt bazowych do poziomu 10 proc. (w szczycie wynosiła 13 proc.), a rynki spodziewają się, że do końca roku spadnie ona do ok. 5 proc. Cykl obniżek kontynuuje też Narodowy Bank Czech – na koniec roku podstawowa stopa procentowa ma wynieść ok. 3,25 proc., podczas gdy dziś jest to 6,25 proc. Z tym że inflacja w Czechach już w tym roku ma się zbliżyć do celu inflacyjnego wynoszącego 2 proc.

– W Stanach Zjednoczonych, w strefie euro stopy procentowe spadną prawdopodobnie o ok. 100 pkt bazowych, w Czechach około 300, na Węgrzech pewnie ponad 500, w związku z tym to stworzy też przestrzeń do tego, żeby w Polsce stopy nieznacznie się obniżyły, aby nie tworzyć otoczenia do nadmiernego umocnienia złotego – przewiduje Grzegorz Maliszewski.

Obniżki stóp procentowych przekładają się na zainteresowanie kredytem hipotecznym, choć większy wpływ prawdopodobnie będzie mieć na to zapowiedziany przez rząd program Mieszkanie na Start. Podobnie było też w ubiegłym roku, gdy ten segment kredytów napędzany był przez program Bezpieczny kredyt 2 proc.

Z punktu widzenia gospodarstw domowych ważne jest, żeby tworzyć warunki nie tylko do wsparcia kredytów i zdolności kredytowej osób zainteresowanych nabyciem mieszkania, ale żeby też wpływać na zwiększenie dostępności mieszkań i ich podaży. Jeśli będziemy wspierali tylko stronę popytową, tworząc warunki do taniego kredytu, to będzie to powodowało wzrost cen – podkreśla ekonomista Banku Millennium. – To była sytuacja, z jaką mieliśmy do czynienia w ubiegłym roku, kiedy program Bezpieczny kredyt doprowadził do wyraźnego wzrostu cen mieszkań.

Z Barometru Metrohouse i Credipass wynika, że w największych miastach w Polsce średnie ceny transakcyjne mieszkań na rynku wtórnym wzrosły od 15,2 proc. w Gdańsku do 34,5 proc. w Krakowie w ujęciu rocznym. W Krakowie, Warszawie i Gdańsku obserwowano także ponad 10-proc. wzrosty w ujęciu kwartał do kwartału. Z kolei na rynku pierwotnym kwartalne zmiany średniej ceny ofertowej były nieco mniejsze – dwucyfrowy wynik (11,8 proc.) osiągnął tylko Gdańsk. W Poznaniu, Łodzi i Warszawie było to ok. 5 proc., a we Wrocławiu – 0,8 proc.

Czytaj także

Kalendarium

Więcej ważnych informacji

Jedynka Newserii

Jedynka Newserii

Bankowość

Szybko wyprzedawane mieszkania dużym problemem dla nabywców. Nowa aplikacja pomoże im śledzić na bieżąco ogłoszenia z portali

W ubiegłym roku oferta mieszkań na polskim rynku była nawet o 1/5 niższa niż w poprzednim. Analitycy Polskiego Instytutu Ekonomicznego szacują, że w całym 2024 roku liczba mieszkań oddanych do użytkowania będzie najniższa od kilku lat. Ta niska podaż przekłada się nie tylko na rosnące ceny, ale też na proces poszukiwania własnego M. Kupujący mają coraz większy kłopot ze znalezieniem odpowiedniego dla siebie lokum. Na rynku działa kilkanaście dużych portali z ogłoszeniami, ale taka liczba serwisów wcale nie ułatwia poszukiwań. W rozwiązaniu tego problemu mogą pomóc narzędzia technologiczne, które znacznie upraszczają poszukiwania i proces wyboru własnego mieszkania. Takie zadanie ma debiutująca właśnie na polskim rynku aplikacja Erevie.

Transport

Związki domagają się zmian na kolei. Problemem jest rozdrobnienie rynku i nieefektywne zagospodarowanie czasu pracy maszynistów

W spółkach kolejowych od tygodni trwają strajki maszynistów, którzy domagają się przede wszystkim wyższych płac, ale wśród postulatów związkowców są też inne. – Bardzo mocno doskwierają nam też kwestie bezpieczeństwa ruchu kolejowego, nacisków na zwiększenie czasu pracy, pracę w nadgodzinach, duże obciążenia tego środowiska – wymienia Leszek Miętek, prezydent Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce. Jak wskazuje, od lat mówi się o tym, że przewoźnicy kolejowi borykają się z problemem niedoboru maszynistów, ale w tej chwili problemem jest raczej nieefektywne zagospodarowanie ich czasu pracy. – Średnio 40 proc. czasu maszyniści poświęcają na to, do czego zostali przeszkoleni – zauważa ekspert.

Prawo

Prace nad unijnym AI Act na finiszu. W kwestii regulacji sztucznej inteligencji USA czy Chiny nie podążą ścieżką Europy

AI Act, czyli unijny akt o sztucznej inteligencji, ma w założeniu zmienić cyfrowy krajobraz Europy, kategoryzując narzędzia SI według poziomów ryzyka oraz nakładając nowe obowiązki na rządy i firmy. Eksperci zwracają jednak uwagę, że akt odnosi się w swoim zasięgu tylko do poszczególnych, krytycznych obszarów związanych z funkcjonowaniem SI. Ma regulować kwestie takie jak m.in. sprawa deepfake’ów, biometrii czy social scoringu. Regulacja jest przede wszystkim odpowiedzią na pojawiające się nowe i coraz bardziej zaawansowane modele generatywnej sztucznej inteligencji. Ostatnim przykładem takiego rozwiązania jest Sora od OpenAI – narzędzie do tworzenia filmów. Prawdopodobnie unijne prawo nie będzie jednak inspiracją dla prawodawców w USA czy Azji.

Partner serwisu

Instytut Monitorowania Mediów

Szkolenia

Akademia Newserii

Akademia Newserii to projekt, w ramach którego najlepsi polscy dziennikarze biznesowi, giełdowi oraz lifestylowi, a  także szkoleniowcy z wieloletnim doświadczeniem dzielą się swoją wiedzą nt. pracy z mediami.