Newsy

Ukraińska gospodarka wychodzi z recesji. Największym zagrożeniem dla kraju brak reform i nasilenie agresji Rosji

2017-02-10  |  06:35
Mówi:dr Christopher A. Hartwell
Funkcja:prezes
Firma:CASE – Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych

Niemal równo dwa lata po podpisaniu porozumień mińskich wciąż nie widać końca konfliktu na Ukrainie. W ostatnich tygodniach sytuacja na wschodzie kraju się zaostrzyła, a w obwodzie donieckim toczą się walki z separatystami. W trudnych okolicznościach ukraińska gospodarka zaczyna wychodzić z recesji, a wzrost PKB w ostatnim kwartale przyspieszył. Pilnie potrzebne są jednak głębokie reformy społeczno-gospodarcze – uważa dr Christopher A. Hartwell, prezes CASE – Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych.

Podczas styczniowej wizyty w Berlinie prezydent Petro Poroszenko mówił, że gospodarka Ukrainy wykazuje tendencje wzrostowe. Reuters, powołując się na prognozy rządowej agencji SSA, poinformował, że w ostatnim kwartale ubiegłego roku PKB Ukrainy wzrosło o ponad 4 proc. rok do roku.

Ukraina wychodzi z najgorszego stadium recesji. Gospodarka jest bardzo elastyczna. Nawet usunięcie najmniejszych przeszkód wyzwala ducha przedsiębiorczości. W ostatnich latach poluzowano pewne regulacje, wprowadzono kilka dobrych reform, które pod rządami Janukowycza były nie do pomyślenia. Ale trzeba iść dużo dalej – mówi agencji Newseria Biznes dr Christopher A. Hartwell, prezes CASE – Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych.

Ocenia, że ukraińska gospodarka jest w dużo lepszej sytuacji niż rosyjska. Ukraina negocjuje całościowe porozumienie handlowe, liberalizację systemu wizowego, nie jest uzależniona od cen ropy, a jej gospodarka jest bardziej zdywersyfikowana. To znacznie mniejszy rynek niż Rosja, ale długoterminowo ma dużo lepsze perspektywy.

Rosja coraz bardziej koncentruje się na wydobyciu surowców. Dużo środków pochłania wojsko i koszty, które pociągają za sobą militarne przygody. Krym przecież nie jest pustynią. Trzeba tam na przykład płacić emerytury, a to odbija się na rosyjskim budżecie – mówi dr Christopher A. Hartwell.

Jednym z priorytetów dla prezydenta Poroszenki i gabinetu premiera Wołodymyra Hrojsmana jest teraz stworzenie zorganizowanego systemu walki z korupcją. Między innymi do tego zobowiązały Ukrainę Unia Europejska i Międzynarodowy Fundusz Walutowy, które wspierają ją finansowo. Wdrażanie systemu antykorupcyjnego skutecznie blokuje jednak opór części klasy politycznej i oligarchów. Zdaniem prezesa CASE wymiar sprawiedliwości jest jednym z kluczowych obszarów, które Ukraina musi zreformować.

Mówiąc o Ukrainie, jestem pełen nadziei, ale nie jestem optymistą. Za poważne problemy Ukrainy uważane są duża korupcja, brak niezawisłości sądów i nierespektowanie prawa własności. To spadek po prezydentach Kuczmie i Krawczuku. Wielu fundamentalnych reform wciąż nie udało się wdrożyć. Do tego dochodzi rosnąca agresja rosyjska w ostatnich tygodniach – mówi prezes CASE.

Kryzys na Ukrainie trwa od 2014 roku, kiedy Rosja zaanektowała Półwysep Krymski, a wspierani przez siły rosyjskie separatyści rozpoczęli zbrojne walki o oderwanie części terytorium Ukrainy. W końcówce stycznia na wschodzie zostały wznowione walki sił rządowych z prorosyjskimi separatystami. Najcięższa sytuacja jest w 25-tysięcznym mieście Awdijiwka w obwodzie donieckim, gdzie ogłoszono stan wyjątkowy. Po ciężkim ostrzale miasto zostało pozbawione elektryczności, ogrzewania i bieżącej wody, a część została mieszkańców ewakuowana. Szef misji OBWE przestrzegł w ubiegłym tygodniu, że miastu grozi katastrofa humanitarna i ekologiczna.

Rosjanie mają poczucie, że ze Stanami Zjednoczonymi pod rządami Trumpa mogą pozwolić sobie na więcej niż za czasów Obamy. To problematyczne, bo Obama tak naprawdę też nic nie zrobił. Nie pomógł Ukrainie, zostawiając to Unii Europejskiej. Problemy Ukrainy w dużej mierze to jej własna wina, ale nadszedł czas, by wspólnota międzynarodowa zreflektowała się i powiedziała: w Europie trwa wojna – mówi dr Christopher A. Hartwell.

Wiceprezydent USA Mike Pence wyraził w tym tygodniu zaniepokojenie eskalacją konfliktu na Ukrainie, ale nie zadeklarował jednoznacznie, czy Stany Zjednoczone utrzymają sankcje wobec Rosji w najbliższych miesiącach. Obecne nałożone na Rosję po aneksji Krymu przez USA i Unię Europejską będą obowiązywać do końca lipca. Podczas ostatniego spotkania w Brukseli ministrowe spraw zagranicznych państw Wspólnoty zapowiedzieli, że UE utrzyma twarde stanowisko wobec Rosji i nie zamierza znosić sankcji.

Sankcje szkodzą Rosji, ale nie poszły tak daleko, jak mogłyby. Bardziej odczuwalny był spadek cen ropy, ale w ostatnim czasie nastąpiło odbicie i Rosja znowu nabrała wiatru w żagle. Owszem, sankcje sprawiły pewien dyskomfort rosyjskiemu przemysłowi, ale na pewno nie Putinowi ani jego najbliższym współpracownikom. Okazały się porażką głównie dlatego, że od początku nie bardzo było wiadomo, jaki jest ich cel. Czy chodzi o zaprzestanie walk w Donbasie, czy o oddanie Krymu? Nie było w tej kwestii jasności – mówi dr Christopher A. Hartwell.

W opinii prezesa CASE sankcje były najlepszym, co Ukraina mogła uzyskać, biorąc pod uwagę wolę i atmosferę polityczną na Zachodzie, ale ich realna korzyść dla tego kraju jest niewielka. Z drugiej strony zaszkodziły Rosji w stosunkowo niewielkim stopniu.

– Teraz NATO i USA urządzają coś w rodzaju demonstracji siły, wysyłając czołgi do Polski i republik bałtyckich. Ale to przypomina teatr kabuki – uważa dr Christopher A. Hartwell.

Eksperci zwracają uwagę na to, że w dwa lata po podpisaniu porozumień mińskich perspektywa końca konfliktu na Ukrainie wciąż jest bardzo odległa. Zawarty w lutym 2015 roku w Mińsku kompromis został wypracowany przez przywódców Ukrainy, Niemiec, Francji i Rosji i zakładał natychmiastowe wstrzymanie ognia, wycofanie ciężkiego sprzętu, utworzenie strefy buforowej i zapewnienie pomocy humanitarnej ludności cywilnej, przywrócenie Ukrainie kontroli nad jej granicami i przeprowadzenie zgodnych z prawem wyborów. Porozumienie miało zostać wykonane do końca ubiegłego roku, ale jak dotąd praktycznie ani jeden z punktów nie został zrealizowany przez żadną ze stron toczącego się konfliktu.

Nie sądzę, aby w tym konflikcie byli jacyś zwycięzcy. Na Ukrainie była kasta ludzi uprzywilejowanych, ale ich czas dobiega końca. Oni nie są wygranymi. Rosjanie też nie, bo rosyjscy żołnierze walczą i giną w Donbasie. Trudno to nazwać sukcesem. Zachód pokazał swoją impotencję. UE się podzieliła, USA umyło ręce. Tu nie będzie zwycięzców – ocenia dr Christopher A. Hartwell.

W opinii prezesa CASE Władimirowi Putinowi udało się jednak to, czego nie zdołali dokonać Ukraińcy przywódcy: obudził w Ukrainie ducha narodowego i stworzył zjednoczony naród. 

Jedyna dobra rzecz to fakt, że powstał naród ukraiński, ale naród nie powinien się rodzić we krwi. To, czy uda się go utrzymać, to inna sprawa – mówi dr Christopher A. Hartwell.

Prognozuje, że jedyną drogą zakończenia ukraińskiego konfliktu jest przekonanie Moskwy, że istnienie silnej, ekonomicznie wydolnej Ukrainy na zachodniej granicy Rosji leży w jej najlepszym interesie.

Czytaj także

Kalendarium

Patronaty medialne

Obsługa konferencji prasowych i innych wydarzeń

Agencja informacyjna Newseria realizując zleconą obsługę wydarzenia przygotowuje pełny zapis konferencji, a także realizuje wywiady z gośćmi i uczestnikami wydarzenia.

> Zobacz pełne informacje o naszej ofercie.

Dziś w serwisie Innowacje

Wirtualna rzeczywistość pozwala zobaczyć Warszawę w niezwykłej wersji: nietkniętą przez zniszczenia II wojny światowej

Rzeczywistość wirtualna oferuje wiele niezwykłych możliwości, ale jedną z najbardziej pobudzających wyobraźnię jest alternatywna wersja historii świata. „Wykreślona Warszawa” to właśnie projekt z kręgu VR, który pozwala zobaczyć, jak wyglądałaby stolica Polski w latach 40. ubiegłego wieku, jeśli nie dotknęłyby jej zniszczenia związane z II wojną światową. 

Przemysł

Decyzja o zakupie okrętów podwodnych w najbliższych tygodniach. MON wybiera między trzema ofertami

W przetargu na dostawę okrętów podwodnych oferty są trzy: francuska, niemiecko-norweska i szwedzka. Każda z nich ma swoje silne strony – podkreśla Jerzy Polaczek, poseł PiS i wiceprzewodniczący sejmowej Komisji Spraw Wewnętrznych. Jego zdaniem niemiecka oferta gwarantuje partnerstwo gospodarcze i polityczne, ale pod znakiem zapytania pozostaje kompletność oferty. Okręty mają być bowiem wyposażone w rakiety manewrujące, zdolne niszczyć cele w odległości kilkuset kilometrów. Na razie gwarantuje to tylko francuska stocznia. Kontrakt z Francuzami mógłby być nowym otwarciem we wzajemnych stosunkach po sprawie z przetargiem na helikoptery.

Regionalne - Wrocław

Polska przyciąga coraz więcej zagranicznych inwestorów. Szacuje się, że w ubiegłym roku napłynęło do kraju 50 mld zł

Inwestycje zagraniczne napędzają wzrost gospodarczy Polski. Szacuje się, że w 2016 roku napływ zagranicznych inwestycji bezpośrednich do Polski przekroczył 50 mld zł. Dużym beneficjentem jest m.in. Dolny Śląsk. Nowe inwestycje budują wizerunek Polski jako atrakcyjnego miejsca do inwestycji, wpływają też na rozwój poszczególnych regionów kraju. Choć dominuje u nas kapitał francuski i niemiecki, jednym z ważniejszych inwestorów stają się także kraje skandynawskie.

Patronat Newserii

Problemy społeczne

U blisko połowy chorych agresywny nowotwór tarczycy jest diagnozowany zbyt późno. Przyczyną jest niska świadomość Polaków

Z roku na rok zwiększa się zachorowalność Polaków na raka rdzeniastego tarczycy, także wśród ludzi młodych. Jest to jeden z bardziej agresywnych nowotworów tego organu. Wcześnie wykryty może być całkowicie uleczalny, jednak blisko połowa pacjentów zgłasza się do lekarza w zaawansowanym stadium choroby. Przyczyną jest niska świadomość na temat nowotworów tarczycy – znaczna część Polaków nie zdaje sobie sprawy z ich istnienia, nie wie też, jakie badania profilaktyczne należy wykonywać.

Bankowość

Zadłużeni we frankach szwajcarskich mają szansę na chwilę oddechu. Pod koniec roku waluta może kosztować ok. 3,5 zł

W ciągu ostatniego półrocza frank szwajcarski potaniał o ponad 7 proc. Od kilku tygodni balansuje na dolnej granicy przedziału, w którym porusza się od przeszło dwóch lat, czyli ok. 3,80 zł. Zdaniem Przemysława Kwietnia, głównego ekonomisty XTB, w sprzyjających okolicznościach za pół roku może osiągnąć niewidziany od uwolnienia franka poziom 3,5 zł. To dobra wiadomość dla kredytobiorców.

Finanse

Start-upy mogą liczyć na coraz większe wsparcie finansowe. To zwiększy ich szanse na sukces rynkowy

W Polsce działa ok. 2,7 tys. start-upów. Zdecydowana większość z nich, bo aż 73 proc., znajduje się na jednym z dwóch środkowych etapów rozwoju. Tylko 15 proc. jest na etapie ekspansji rynkowej. Liczba firm, które odnoszą rynkowy sukces, może być większa głównie dzięki dynamicznemu rozwojowi instytucji wspierających start-upy i większym możliwościom finansowania innowacyjnych przedsięwzięć.