Przegląd mediów

listopad 2022

Czy w sporze o inflację i ocenę działań NBP chodzi tylko o ekonomię?

2022-11-21  |  14:09
Przegląd mediów

Ostatnie posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej nie przyniosło wzrostu stopy procentowej. Dla zagorzałych krytyków działań RPP (także tych, którzy należąc do Rady, nie szczędzą jej mocnych słów), to dowód na to, że z inflacją w Polsce walczy się źle, o ile w ogóle walka z nią jest prowadzona. To narracja, która jest tyleż konsekwentna, co odporna na fakty.

Ostrze argumentacji, na której jest ona oparta, sprowadza się do założenia, że gdyby stopę podnoszono wcześniej i bardziej, to teraz problem z inflacją byłby mniejszy. Ignoruje się przy tym czynniki, które faktycznie za inflację odpowiadają i działania państw naszego regionu, które postępowały według opisanego wyżej schematu… i nic to nie dało. Obecnie Czesi już nie podnoszą stóp, zorientowali się bowiem, że efekt nie jest zgodny z oczekiwaniami.

Pytanie zatem, skąd ta determinacja w atakach na bank centralny, jakie kryć się mogą za tym powody? Mam swoją teorię na ten temat. Moim zdaniem działa tutaj czynnik psychologiczny. Ludzie, którzy od 2015 roku atakują rząd Zjednoczonej Prawicy za politykę gospodarczą, mogą wreszcie odreagować wcześniejsze porażki prognostyczne.

Przypomnijmy, od momentu zmiany władzy słyszmy, że PiS prowadzi Polskę drogą Grecji, że „500 plus” to program, na który nas nie stać, że niebawem skończy się niewypłacalnością i inflacją. Przez lata nic takiego nie miało miejsca, a ci, którzy opowiadali takie rzeczy, powinni ze wstydem połknąć własny język.

Teraz, jednak sytuacja wygląda inaczej, dwa potężne globalne szoki, czyli COVID i wojna, doprowadziły do problemów z podażą i wzrostu inflacji. Ta z kolei zwiększyła rynkowe stopy procentowe, co przełożyło się na wzrost kosztów obsługi długu. Można zatem wyjść i opowiadać: „a nie mówiliśmy, tak kończy się rozdawnictwo”.

Nie, nie rozdawnictwo za to odpowiada, ale pandemia, wojna i energetyczny szantaż Rosji. Gospodarcze skutki tych wydarzeń obecnie odczuwamy. Niemniej, te kwestie są pomijane i akcentuje się domniemane błędy w polityce gospodarczej, w tym te, które rzekomo miał popełnić bank centralny. Żeby to się jakoś kleiło, pomija się problem inflacyjny, lub gdzie indziej buduje się intelektualne wygibasy w rodzaju: „w Czechach inflacja jest też bardzo wysoka, ale to dlatego, że oni liczą ją inaczej”.

Lansowanie powyższych tez wiąże się z podkreślaniem, że obecna władza jest niekompetentna, jeśli chodzi o gospodarkę. Stosowne recepty mają zaś jej krytycy. Jedna z nich to podnoszenie stóp procentowych. Jak bardzo? W sumie trudno powiedzieć. Jeśli stopa procentowa miałaby być realnie dodatnia, a taki postulat się pojawił, to pewnie ta ustalana przez NBP dojść powinna do poziomu wyraźnie powyższej 10 proc.

To oznaczałoby głęboką recesję, problemy firm z wypłacalnością, zwolnienia (najpewniej masowe) i dalszy gwałtowny wzrost rentowności polskiego długu. Byłby to szok, który jak pokazują doświadczenia Węgier, niewiele pomógłby w walce z inflacją. Gwiazdy ekonomii specjalizujące się w atakach na bank centralny mogłyby jednak opowiadać, do jakiej to ruiny rządy PiS doprowadziły Polskę. Oto wysoka inflacja, recesja, rosnące bezrobocie i padające firmy. Tak w istocie by było, gdyby posłuchać rad owych ekonomicznych znawców.

Ich wywody wyrządzają wiele szkód, bo wzbudzają w ludziach niepotrzebny niepokój, że z inflacją nikt nie walczy, że NBP nie podejmuje stosownych działań i ogólnie nie stara się przynajmniej zapanować nad sytuacją. Rozpowszechnianie takich przekonań może skutkować zakotwiczeniem oczekiwań inflacyjnych i jeszcze trudniejszą walką z szybkim wzrostem cen. Tym jednak zagorzali krytycy banku centralnego nie za bardzo się przejmują.

I jeszcze drobna uwaga dotycząca inflacji bazowej. Swego rodzaju mottem stało się wskazywanie na to, że inflacja bazowa jest w Polsce wysoka. To ma świadczyć o tym, że za rosnące ceny odpowiada nadmierny popyt, wszak w inflacji bazowej nie ma produktów energetycznych. Ich tam faktycznie nie ma, kto jednak przyjmie bezrefleksyjnie, że wzrost cen ropy, gazu czy energii elektrycznej nie oddziałuje na to, jak kształtują się ceny pozostałych dóbr i usług?

Jest zupełnie oczywiste, że ten wpływ jest znaczny. Inflacja bazowa nie uwzględnia go jedynie bezpośrednio. Argumentowanie, że gdyby nie szoki zewnętrzne mielibyśmy inflację na poziomie 11 proc., bo tyle wynosi inflacja bazowa, to po prostu absurd.

Kamil Goral

Autor jest analitykiem makroekonomicznym i publicystą gospodarczym. Ukończył m.in. studia doktoranckie w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, gdzie był stypendystą Rektora tej uczelni. Napisał wiele artykułów prasowych i naukowych poświęconych tematyce ekonomicznej i finansowej. Doświadczenie zawodowe zdobywał zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym. Pracował także na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego, gdzie prowadził zajęcia z podstaw ekonomii i zarządzania.

Newseria nie ponosi odpowiedzialności za treści oraz inne materiały (np. infografiki, zdjęcia) przekazywane w „Biurze Prasowym”, których autorami są zarejestrowani użytkownicy tacy jak agencje PR, firmy czy instytucje państwowe.

Informacje z dnia: 21 listopada

Medium

Kalendarium

Więcej ważnych informacji

Konkurs Polskie Branży PR

Jedynka Newserii

Jedynka Newserii

Prawo

Przedsiębiorcy czekają na doprecyzowanie przepisów dotyczących Małego ZUS-u Plus. W sądach toczy się ponad 600 spraw z ZUS-em

Oddziały Biura Rzecznika MŚP prowadzą już ponad 600 spraw dotyczących Małego ZUS-u Plus. Przedmiotem sporu z ZUS-em jest interpretacja, jak długo – dwa czy trzy lata – powinna trwać przerwa, po upływie której przedsiębiorca może ponownie skorzystać z niższych składek. Pod koniec czerwca Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim wydał pierwszy wyrok, w którym podzielił korzystną dla przedsiębiorców argumentację Rzecznika MŚP. – Nie stanowi on jeszcze o linii interpretacyjnej. Czekamy na wejście w życie ustawy deregulacyjnej, która ułatwi od stycznia przedsiębiorcom przechodzenie na Mały ZUS Plus – mówi Agnieszka Majewska, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.

Problemy społeczne

Awaria CrowdStrike’a miała podobne skutki jak potencjalny cyberatak. Uzależnienie od technologii to ryzyko wyłączenia całych gałęzi gospodarki

Ogromna awaria systemu Windows, wywołanego błędem w aktualizacji oprogramowania CrowdStrike, doprowadziła do globalnego paraliżu. Przestały działać systemy istotne z perspektywy codziennego życia milionów ludzi. Tylko w piątek odwołano kilka tysięcy lotów na całym świecie,  a w części regionów w USA nie działał numer alarmowy. – To pokazuje, że im bardziej jesteśmy uzależnieni od technologii, tym łatwiej wykluczyć wręcz całe gałęzie gospodarki, a podobne skutki mógłby mieć cyberatak – ocenia Krzysztof Izdebski z Fundacji im. Stefana Batorego. Jego zdaniem tego typu incydenty są nie do uniknięcia i trzeba się na nie lepiej przygotować.

Ochrona środowiska

Nowelizacja przepisów ma przyspieszyć rozwój farm wiatrowych. Do 2040 roku Polska może mieć zainstalowane w nich ponad 40 GW mocy

Jeszcze w tym kwartale ma zostać przyjęty przez rząd projekt zmian w ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Nowelizacja zmniejsza minimalną odległość turbin wiatrowych od zabudowań do 500 m. Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej ocenia, że zmiana odległości zwiększy potencjał energetyki wiatrowej do 2040 roku nawet dwukrotnie, do poziomu 41,1 GW. – Branża czeka też na przyspieszenie procedur, przede wszystkim procedury środowiskowej i całego procesu zmiany przeznaczenia gruntów – mówi Anna Kosińska, członkini zarządu Res Global Investment.

Partner serwisu

Instytut Monitorowania Mediów

Szkolenia

Akademia Newserii

Akademia Newserii to projekt, w ramach którego najlepsi polscy dziennikarze biznesowi, giełdowi oraz lifestylowi, a  także szkoleniowcy z wieloletnim doświadczeniem dzielą się swoją wiedzą nt. pracy z mediami.