Newsy

Inwestycje infrastrukturalne w regionie Trójmorza mają przyspieszyć w kolejnych latach. Może to zwiększyć współpracę gospodarczą i bezpieczeństwo krajów inicjatywy Trójmorza

2023-01-23  |  06:25

Infrastruktura transportowa, a zwłaszcza połączenia kolejowe, mają ogromne znaczenie dla obronności i rozwoju gospodarczego w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Według Europejskiego Banku Inwestycyjnego kluczowe do zrealizowania projekty w tym regionie to Centralny Port Komunikacyjny, Rail Baltica oraz rozwój kolei dużych prędkości. Pierwszy z nich połączy sieci kolejowe dwóch pozostałych, tworząc w przyszłości kolejowy kręgosłup Trójmorza, a eksperci wskazują, że projektowana infrastruktura będzie miała charakter podwójnego przeznaczenia, czyli cywilno-wojskowy.

– Wojsko w obszarze Trójmorza musi umieć przemieszczać się jak najszybciej. Dlatego też potrzebujemy jak najszybszych połączeń drogowych i kolejowych. Wojna w Ukrainie pokazała nam już, że ta potrzeba jest bardzo duża. W tym momencie te połączenia drogowe i kolejowe się rozwijają, ale nie ma wystarczająco dużej przepustowości, zwłaszcza jeżeli chodzi o połączenia północ–południe. Jeśli spojrzeć na naszych sojuszników z krajów bałtyckich aż po Rumunię, taka podróż zajęłaby zdecydowanie za długo, szczególnie w czasach potencjalnego konfliktu – mówi agencji Newseria Biznes Michał Baranowski, dyrektor zarządzający think tanku German Marshall Fund of the United States w Warszawie.

Powołana w 2016 roku inicjatywa Trójmorza łączy 12 państw Unii Europejskiej między morzami Bałtyckim, Adriatyckim i Czarnym. Służy zacieśnianiu powiązań w Europie Środkowej na osi północ–południe oraz stworzeniu w tym regionie zintegrowanej, spójnej infrastruktury. Chodzi przede wszystkim o energetykę, komunikację cyfrową i transport. Rozwój tych obszarów jest zarazem fundamentem nie tylko dla współpracy i integracji, ale również bezpieczeństwa w regionie CEE. Zwłaszcza w kontekście rosyjskiej agresji na Ukrainę i wojny w tym kraju. Była ona głównym tematem ostatniego, siódmego szczytu inicjatywy Trójmorza, który w czerwcu ub.r. odbył się w Rydze, stolicy Łotwy.

– Jesteśmy w momencie, kiedy siły rosyjskie są uwiązane na Ukrainie. Mamy pewnie kilka lat do momentu, kiedy powróci pełne zagrożenie ze strony rosyjskiej w naszym regionie – mówi Michał Baranowski.

Dla wzmocnienia bezpieczeństwa i odporności na kryzysy – nie tylko w regionie Trójmorza, ale i w całej UE i krajach sąsiednich – ogromne znaczenie ma infrastruktura transportowa, zwłaszcza połączenia kolejowe – podkreślali eksperci podczas kongresu Railway Direction Days 2023, organizowanego przez Centralny Port Komunikacyjny.

W trakcie kongresu, w którym wzięło udział ponad 40 ekspertów branży transportowej z kilkunastu krajów oraz wielu europejskich i międzynarodowych instytucji, został zaprezentowany raport „KDP w Regionie Trójmorza”, opracowany przez firmę konsultingową Steer Group. Przedstawia on przegląd projektów infrastrukturalnych kolei dużych prędkości w regionie Trójmorza w perspektywie do 2030 roku. Wynika z niego, że na terenie krajów inicjatywy jest zaplanowanych prawie 4,5 tys. km linii KDP, przy czym pierwsze odcinki, w tym trasa Warszawa – Łódź, mają zostać uruchomione w 2028 roku. Do tego czasu ma się też zakończyć modernizacja przez PKP PLK trasy Rail Baltica od granicy z Litwą przez Białystok do Warszawy. Natomiast do 2030 roku zgodnie z planem w Estonii, Łotwie i Litwie powinien powstać cały korytarz transgraniczny Rail Baltica: z Tallina przez Rygę i Kowno (z odnogą do Wilna) do granicy z Polską. Jego pierwsze odcinki będą uruchamiane od 2027 roku. W tym czasie powstanie również odcinek linii KDP V4 między Pragą, Brnem, Bratysławą i Budapesztem, a w kolejnych latach do linii V4 dołączane będą kolejne odcinki z Polski: Katowice – Ostrawa i tzw. Węzeł Małopolsko-Śląski.

Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) wskazuje, że Centralny Port Komunikacyjny, Rail Baltica oraz rozwój kolei dużych prędkości, planowany i realizowany przez czeskiego zarządcę infrastruktury kolejowej Správa železnic, to kluczowe projekty infrastrukturalne do zrealizowania w Europie Środkowo-Wschodniej. Pierwszy z nich połączy sieci kolejowe dwóch pozostałych, tworząc w przyszłości kolejowy kręgosłup Trójmorza.

– Jest kilka projektów, które już są budowane. Głównymi są m.in. Via Carpatia, Via Baltica, jak również Rail Carpatia, Rail Baltica. Natomiast, rozmawiając z politykami i ekspertami wojskowymi, można zauważyć niewystarczająco dużą presję czasową, niewystarczająco duże zrozumienie dla tego, jak szybko te połączenia muszą być zbudowane. Przedstawiciele NATO wskazują, że one tak naprawdę będą nam potrzebne w ciągu kilku najbliższych lat. Wojna na Ukrainie pokazała, że one muszą być skończone szybko – podkreśla dyrektor zarządzający think tanku German Marshall Fund of the United States w Warszawie.

Ekspert wskazuje też, że wypełnienie luk w systemie transportowym Europy Środkowo-Wschodniej ma ogromne znaczenie nie tylko dla obronności, chociażby w kontekście szybkości przerzucania wojsk i sprzętu pomiędzy poszczególnymi krajami, ale również dla rozwoju gospodarczego i ekonomicznego całego tego regionu.

Według raportu Steer Group szacowany koszt całej sieci KDP w regionie Trójmorza sięgnie ok. 60 mld euro. Jednakże łączna wartość korzyści z sieci dla krajów Trójmorza w ciągu 50 lat od oddania jej do eksploatacji przekroczy 120 mld euro, co oznacza, że będzie ona generować dwukrotnie większą korzyść netto w porównaniu do nakładów inwestycyjnych poniesionych na jej budowę.

– Projekty kolejowe i drogowe mają przede wszystkim wymiar ekonomiczny, poprawiają współpracę gospodarczą, a do pewnego stopnia również polityczną. Tak naprawdę sam projekt Trójmorza powstał dlatego, że tych połączeń północ – południe było niewystarczająco dużo, więc potrzeba nam ich więcej – mówi Michał Baranowski.

Trójmorze to obecnie jeden z najszybciej rozwijających się obszarów w Europie. W ciągu ostatnich 20 lat PKB w tym regionie rosło w tempie prawie dwukrotnie szybszym niż w tzw. starej UE. Populacja krajów Trójmorza stanowi 25 proc. całej populacji Wspólnoty, a ich łączny produkt krajowy brutto stanowi niecałe 20 proc. unijnego PKB. 

W trakcie tegorocznego kongresu RDD 2023 spółki CPK, Správa železnic i Rail Baltica – czyli inwestorzy trzech największych projektów kolejowych w regionie Trójmorza – podpisali porozumienie, które zakłada współpracę w tym obszarze w celu m.in. przyspieszenia realizacji projektów infrastrukturalnych.

Czytaj także

Kalendarium

Więcej ważnych informacji

Jedynka Newserii

Transport

Inflacja nie powstrzymuje Polaków przed podróżowaniem. Szukają atrakcyjnych ofert, ale niekoniecznie najtańszych

Inflacja dotyka także branżę turystyczną – w ubiegłym roku odnotowano wzrost cen paliwa lotniczego, w wielu krajach rosły też koszty żywności i noclegów, co przełożyło się na wyższe ceny wycieczek, biletów lotniczych i rezerwacji. I choć to może wpływać na częstotliwość wyjazdów, nie oznacza to, że Polacy rezygnują z wypoczynku za granicą czy wybierają wyłącznie najtańsze oferty. – Polacy wolą wydawać pieniądze na podróże, które dają wspomnienia, niż na rzeczy, które zostają z nami na krótszy czas – mówi Deniz Rymkiewicz, rzecznik prasowy eSky.pl.

Transport

Rekordowy rok portów w Szczecinie i Świnoujściu. Inwestycje w offshore i gazoport umocnią ich pozycję na Bałtyku

Budowa terminala kontenerowego, który będzie w stanie przyjmować największe statki, jakie mogą wpływać na Bałtyk, rozbudowa gazoportu i projekty związane z sektorem offshore – to najważniejsze, realizowanie obecnie inwestycje w Porcie Szczecin–Świnoujście. Już w tej chwili jest to najszybciej rozwijający się zespół portowy na południowym Bałtyku. Realizowane inwestycje mają ten rozwój dodatkowo przyspieszyć, choć władze portu wskazują, że prognozy na nadchodzący rok są obarczone wieloma niewiadomymi. – W ciągu ostatnich dwóch–trzech lat mieliśmy już dwa „czarne łabędzie” i miejmy nadzieję, że one nie latają stadami – wskazuje Daniel Stachiewicz, wiceprezes zarządu Morskich Portów Szczecin i Świnoujście. 

Handel

Rynek tłuszczów roślinnych zmienił się diametralnie po inwazji Rosji na Ukrainę. Poszły za tym znaczące podwyżki cen

Po ataku Rosji na Ukrainę zakłócone zostały globalne dostawy olejów roślinnych, głównie słonecznikowego i rzepakowego, których oba te kraje były znaczącymi dostawcami. W efekcie ceny olejów roślinnych błyskawicznie poszły w górę i wzrosło zapotrzebowanie na ich zastępniki, w tym tani olej palmowy, którego największymi producentami są Malezja i Indonezja. Jak podkreśla WWF Polska, dla bezpieczeństwa żywnościowego i zrównoważonego rozwoju istotne jest korzystanie z produktów certyfikowanych i zapewnienie jak najkrótszych łańcuchów dostaw.

Współpraca

Obsługa konferencji prasowych

Zapraszamy do współpracy przy organizacji konferencji prasowych. Nasz doświadczony i kompetentny zespół sprosta każdej realizacji. Dysponujemy nowoczesnym, multimedialnym centrum konferencyjnym i biznesowym w samym sercu Warszawy. Zapraszamy do kontaktu w sprawie oferty.

Partner serwisu

Instytut Monitorowania Mediów

Szkolenia

Akademia Newserii

Akademia Newserii to projekt, w ramach którego najlepsi polscy dziennikarze biznesowi, giełdowi oraz lifestylowi, a  także szkoleniowcy z wieloletnim doświadczeniem dzielą się swoją wiedzą nt. pracy z mediami.