Newsy

Na rynku kapitałowym brakuje indywidualnych inwestorów. Nowe regulacje UE mają pobudzić ich zaangażowanie

2024-07-03  |  06:30

– Rola rynku kapitałowego w rozwoju polskiej gospodarki jest nie do przecenienia – podkreśla Tomasz Orlik, członek zarządu PFR TFI. Jak wskazuje, obecnie kluczowy jest wzrost poziomu inwestycji, a w najbliższych latach przed nami duże wyzwanie w postaci zielonej transformacji. Rynek kapitałowy ma w tym procesie do odegrania ważną rolę, ale do tego potrzebuje aktywnych inwestorów, także indywidualnych. Dlatego pilnie potrzebne są działania, które pobudziłyby ich aktywność i zachęciły do lokowania na rynku oszczędności gospodarstw domowych. Pomóc w tym mają nowe regulacje unijne.

– Polski rynek kapitałowy po ponad 30 latach rozwoju jest na dobrej pozycji, żeby osiągnąć kolejny etap. Co prawda na tle innych rynków europejskich jest on wciąż relatywnie niewielki, ale z wysokim potencjałem wzrostu. Natomiast w dalszym ciągu brakuje na nim inwestorów indywidualnych – mówi agencji Newseria Biznes Tomasz Orlik.

Jak wskazuje, polska gospodarka potrzebuje w tej chwili szybkiego i znaczącego wzrostu inwestycji, co wymaga kapitału i prężnie działającego rynku kapitałowego. Tymczasem w Polsce udział rynku kapitałowego w finansowaniu gospodarki wynosi obecnie zaledwie ok. 5 proc. PKB, podczas gdy w Unii Europejskiej jest on pięciokrotnie, a w Stanach Zjednoczonych – ponad dziesięciokrotnie wyższy.

– Polska gospodarka rozwija się stabilnie, ale brakuje nam nowych, dynamicznych, innowacyjnych firm. I rolą rynku kapitałowego jest finansowanie takich przedsiębiorstw, by mogły odnieść sukces w Polsce i na rynkach zagranicznych – podkreśla członek zarządu PFR TFI. – Banki co do zasady finansują dojrzałe firmy ze sprawdzonym modelem biznesowym. Natomiast firmy innowacyjne, które nie mają jeszcze ustabilizowanej pozycji rynkowej, odpowiedniej bazy klientów czy powtarzalnych dochodów, szukają finansowania na rozwój właśnie na rynku kapitałowym, stąd tak ważne jest, żeby środki z rynku prywatnego trafiały szerszym strumieniem na rynek kapitałowy.

Pobudzenie rynku kapitałowego jest konieczne z powodu czekających gospodarkę wyzwań rozwojowych. Głównym będzie transformacja energetyczna. Środki przeznaczone na ten cel z funduszy UE czy z budżetu państwa będą kluczowe, ale skala inwestycji jest na tyle duża, że i tu potrzebne jest szerokie zaangażowanie kapitału prywatnego.

– Transformacja energetyczna na poziomie Unii Europejskiej wymaga setek miliardów euro zaangażowania finansowego rocznie. To jest jeden z kluczowych elementów dla dalszego stabilnego rozwoju UE. Natomiast w kontekście Polski do 2030 roku potrzebujemy zainwestować w transformację ok. 600 mld zł. Aż tak dużych środków z UE na ten cel nie dostaniemy. Stąd też ogromna potrzeba, aby rynek kapitałowy uczestniczył w finansowaniu tej transformacji – mówi Tomasz Orlik.

Stworzenie środowiska sprzyjającego większemu udziałowi inwestorów indywidualnych w rynkach kapitałowych w Europie jest celem Retail Investment Strategy (RIS) – dyrektywy, którą Komisja Europejska przedstawiła w maju ub.r. Jak podaje firma doradcza EY, inwestorzy indywidualni mają duży potencjał inwestycyjny, ale w skali całej UE ich udział w rynkach kapitałowych jest nadal skromny – tylko ok. 30 proc. oszczędności detalicznych jest lokowanych w akcjach i jednostkach funduszy inwestycyjnych.

– Celem pakietu regulacyjnego Retail Investment Strategy jest zachęcenie inwestorów indywidualnych do tego, żeby większą część oszczędności lokowali właśnie na rynku kapitałowym – wyjaśnia ekspert PFR TFI. – Najważniejsze jest to, aby ci inwestorzy mieli zaufanie do rynku kapitałowego, żeby otrzymywali rzetelne informacje, potrafili oceniać wartość danego produktu finansowego względem kosztów.

– Oszczędności polskich gospodarstw domowych, które trzymamy w bankach, to 1,3 bln zł. Zestawiając to z aktywami funduszy inwestycyjnych, które wynoszą obecnie 240 mld zł, widać, że ta relacja jest niska w stosunku do porównywalnych krajów UE. A trzeba też dodać, że w Unii Europejskiej wskaźnik finansowania rynku kapitałowego oszczędnościami gospodarstw domowych jest znacznie niższy w Stanach Zjednoczonych, co wpływa na konkurencyjność gospodarki – podkreśla Tomasz Orlik.

Jedną z przyczyn wyjaśniających tę tendencję jest niskie zaufanie europejskich inwestorów detalicznych do rynków kapitałowych. KE wskazuje, że prawie połowa (45 proc.) europejskich inwestorów kwestionuje neutralność porad inwestycyjnych, jakie otrzymują od pośredników finansowych. Często mają oni również problem z dostępem do zrozumiałych i porównywalnych informacji, które są niezbędne do podejmowania świadomych wyborów inwestycyjnych. Ponadto inwestorzy indywidualni muszą się liczyć z opłatami wyższymi średnio o 40 proc. niż instytucjonalni.

Dlatego właśnie Komisja Europejska chce wzmocnić pozycję inwestorów indywidualnych i zwiększyć ich zaufanie do rynków kapitałowych. Celem długofalowym jest wzrost ich zaangażowania w rozwój unijnych gospodarek. Projektowany pakiet Retail Investment Strategy (RIS) – czyli nowe ramy prawne, które mają temu służyć – najprawdopodobniej wejdzie w życie w 2026 roku.

– Ten pakiet wzbudza dużo emocji wśród uczestników polskiego rynku kapitałowego. Z jednej strony dobrze, że Unia dostrzegła potrzebę, aby pobudzić oszczędności indywidualne na rynku kapitałowym i przekierować na ten rynek część ich środków. Jednak dla polskich funduszy inwestycyjnych niektóre z tych założeń mogą być trudne do spełnienia, jak na przykład benchmarkowanie się względem funduszy zachodnich, które są znacznie większe niż polskie – mówi członek zarządu PFR TFI. – Nie wszystkie zasady wprowadzone przez Retail Investment Strategy są dostosowane do warunków polskiego rynku i zarówno regulator, jak i środowisko funduszy prowadzi w tej chwili ożywione prace, aby przygotować się do wdrożenia projektowanych przepisów z uwzględnieniem specyfiki polskiego rynku.

 

Czytaj także

Kalendarium

Więcej ważnych informacji

Konkurs Polskie Branży PR

Jedynka Newserii

Jedynka Newserii

Handel

Branża tytoniowa alarmuje o drastycznych podwyżkach akcyzy. Są kilkukrotnie wyższe od zaplanowanych do 2027 roku

Ministerstwo Finansów chce wprowadzić drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Ich skala ma być kilkukrotnie większa, niż zakładała obowiązująca od 2022 roku mapa akcyzowa, czyli porozumienie wypracowane po długich konsultacjach z rynkiem. Już w przyszłym roku akcyza na wyroby tytoniowe, zamiast o pierwotnie zakładane 10 proc. na wszystkie kategorie wyrobów, ma wzrosnąć: o 25 proc. na papierosy, o 38 proc. na tytoń do palenia oraz o 50 proc. na wkłady do podgrzewaczy tytoniu. Nowością jest objęcie podwyżkami również płynów do e-papierosów, na które w 2025 roku akcyza wzrośnie o 75 proc.

Bankowość

Większość małych i średnich firm przez całą swoją działalność nie zmienia banku. Wysoko oceniają dostępność do usług bankowych

Mikro-, małe i średnie firmy są surowymi recenzentami usług bankowych, ale mimo to ich ocena pozostaje dość wysoka – mówi Wojciech Terlikowski z CBM Indicator. Kredyt bankowy jest drugim – po środkach własnych – najpopularniejszym źródłem finansowania działalności MŚP, ale firmy chętnie korzystają również z kredytów inwestycyjnych czy kart kredytowych. Są zainteresowane także dodatkowymi usługami ze strony banków, np. doradztwem przy pozyskiwaniu środków UE. Ekspert wskazuje, że to przekłada się na lojalność klientów – przedsiębiorcy przywiązują się do banków i rzadko je zmieniają.

Przemysł

W Polsce rośnie tempo robotyzacji. Pod względem zaangażowania robotów w przemyśle przegrywa wyścig z innymi krajami regionu

Z niemal 18 tys. robotów zainstalowanych w sektorze przetwórstwa przemysłowego Polska znajduje się na szóstym miejscu w UE. Jednak na 10 tys. pracowników zatrudnionych w tej branży przypada 54,6 robota, znacznie mniej niż nie tylko na Zachodzie, ale i w krajach Grupy Wyszehradzkiej. Jednocześnie 76 proc. przedsiębiorców badanych przez Polski Instytut Ekonomiczny zgadza się, że robotyzacja i automatyzacja będzie coraz bardziej stanowiła o przewadze konkurencyjnej firm na rynku.

Partner serwisu

Instytut Monitorowania Mediów

Szkolenia

Akademia Newserii

Akademia Newserii to projekt, w ramach którego najlepsi polscy dziennikarze biznesowi, giełdowi oraz lifestylowi, a  także szkoleniowcy z wieloletnim doświadczeniem dzielą się swoją wiedzą nt. pracy z mediami.