Mówi: | Jagna Marczułajtis-Walczak |
Funkcja: | posłanka do Parlamentu Europejskiego |
UE walczy z kryzysem mieszkaniowym. Problemem jest brak dostępnych mieszkań i wysokie czynsze
Kryzys mieszkaniowy jest jednym z największych problemów Polaków. Brakuje dostępnych cenowo mieszkań, a na związane z nimi koszty wydajemy średnio ok. 18 proc. swoich dochodów. Kryzys mieszkaniowy dotyczy już jednak niemal całej Europy. Zgodnie z danymi Eurostatu w dziewięciu krajach UE od 2010 roku ceny domów wzrosły ponad dwukrotnie. – Trzeba przyspieszyć działania i skupić się na tym, żeby ludzie mieli gdzie mieszkać, bo w Europie jest duży problem bezdomności – ocenia europosłanka PO Jagna Marczułajtis-Walczak.
Z badania ARC Rynek i Opinia dla Fundacji Habitat for Humanity wynika, że co czwarta osoba w Polsce boryka się z problemami mieszkaniowymi. Pogorszenie sytuacji mieszkaniowej w ciągu ostatnich dwóch lat odnotowało 23 proc. Polaków. Odsetek ten jest ponad dwukrotnie większy niż wśród osób deklarujących poprawę.
– Kryzys mieszkaniowy dotyczy wysokich cen mieszkań i ich małej dostępności. Ogromnym problemem, z którym mierzą się ludzie, jest to, że 40 proc. ich budżetu domowego wydawane jest na wynajem lub na spłatę kredytu mieszkaniowego – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria Biznes Jagna Marczułajtis-Walczak.
Z danych Eurostatu wynika, że w drugim kwartale 2024 roku ceny nieruchomości w UE wzrosły średnio o 2,9 proc., a czynsze o 3 proc. w skali roku. Między 2010 rokiem a drugim kwartałem 2024 roku wzrosty sięgnęły odpowiednio o 52 proc., a czynsze – o 25 proc. Ceny potroiły się w tym okresie w Estonii i na Węgrzech, a podwoiły m.in. na Litwie, w Łotwie, Czechach, Austrii czy Bułgarii. Również w Polsce średnie ceny wzrosły o blisko 100 proc., a czynsze – o 80 proc.
Według Eurostatu w Polsce na koszty związane z mieszkaniem w 2021 roku przeznaczano średnio 17,9 proc. dochodów, co stawia nas poniżej unijnej średniej (18,9 proc.). Z badania przeprowadzonego dla Fundacji Habitat for Humanity wynika, że niemal połowa (48 proc.) Polaków przeznacza na wydatki na mieszkanie do 30 proc. swoich dochodów, kolejnych 29 proc. – między 30 a 40 proc. dochodów. Co czwarta osoba na koszty związane z mieszkaniami wydaje ponad 40 proc. dochodów.
Z kolei współczynnik przeciążenia kosztami mieszkaniowymi, czyli odsetek populacji danego kraju, która przeznacza na koszty związane z mieszkaniem co najmniej 40 proc. dochodu gospodarstwa domowego, w Polsce dotyczy 6,7 proc. gospodarstw domowych w miastach oraz 5,3 proc. na wsiach. To też poniżej średniej w Unii Europejskiej, która wynosi odpowiednio 10,4 oraz 6,2 proc.
– Nie każdego obecnie stać na to, żeby mieszkać we własnym mieszkaniu. Wielu młodych ludzi mieszka nadal z rodzicami, wiele młodych rodzin odwleka decyzję o powiększeniu rodziny ze względu na brak własnego mieszkania – mówi europosłanka. – Chociażby z tych powodów musimy zadbać o to, aby te mieszkania były dostępne, godne i niedrogie.
Według badań GUS w Polsce z rodzicami mieszka 53 proc. młodych dorosłych (w wieku 25–34 lata) i wskaźnik ten rośnie, podczas gdy unijna średnia – jak wskazuje analiza „Sektor mieszkaniowy – I połowa 2024 roku”, opracowana przez Cushman & Wakefield, to ok. 30 proc.
– Przyczyn kryzysu jest wiele, niemniej jednak tu już nie czas mówić o przyczynach, tylko trzeba rozwiązywać te problemy. Mam nadzieję, że nowy komisarz, który został zaproponowany przez Ursulę von der Leyen, znajdzie na to rozwiązanie [ma nim zostać Duńczyk Dan Jorgensen – red.]. Myślę, że będzie to ważna teka komisarza i będzie miał dużo pracy. Jak wynika z wypowiedzi europarlamentarzystów, problem ten nie dotyka tylko Polski, ale wielu innych krajów w całej Europie – wskazuje Jagna Marczułajtis-Walczak.
Brak tanich mieszkań i rosnące koszty utrzymania stały się ważnym tematem kampanii wyborczych na szczeblu krajowym i europejskim. W związku z tym przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedziała powołanie w nowej kadencji komisarza UE, którego zadaniem będzie nadzorowanie obszaru mieszkalnictwa, chociaż polityka mieszkaniowa nie jest kompetencją Unii. W swoich wytycznych politycznych von der Leyen podkreśliła pilną potrzebę rozwiązania kryzysu mieszkaniowego, proponując pierwszy w historii europejski plan dotyczący mieszkań socjalnych. Tematem tym na ostatniej sesji plenarnej zajęli się także europosłowie. Część z nich apelowała o przesunięcie na mieszkalnictwo większych środków z funduszu przeznaczonego na walkę ze skutkami COVID-19. W trakcie debaty pojawił się także watek uregulowania kwestii najmu krótkoterminowego, co jest problemem szczególnie w atrakcyjnych turystycznie miastach i miejscowościach, a także zmniejszenia spekulacji na rynku mieszkaniowym.
– Podczas debaty mówiło się o regulacji rynku, planowaniu – są to zajawki tego, co nas czeka, ale ja bym tu była ostrożna i poczekałabym na to, co zaproponuje Komisja Europejska – ocenia europosłanka.
Ursula von der Leyen zapowiada współpracę z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym nad platformą inwestycyjną na rzecz przystępnego cenowo i zrównoważonego budownictwa mieszkaniowego, co ma przyciągnąć więcej inwestycji prywatnych i publicznych.
Jak podkreśliła europosłanka w trakcie debaty, Komisja nie może zapomnieć o osobach starszych i osobach z niepełnosprawnościami, które czekają na rozwój mieszkalnictwa wspomaganego. Jej zdaniem w Parlamencie Europejskim potrzebne jest wypracowanie kompleksowych i realnych rozwiązań wspartych finansowaniem z funduszy spójności. Jak wskazuje, oprócz unijnych regulacji potrzebne są programy dopasowane do specyfiki każdego państwa.
– Nasz rząd ma przygotowaną politykę dotyczącą mieszkalnictwa, która się opiera na trzech filarach: filarze społecznym, współdzielczym i własnościowym. Jest to jakiś sposób, ale jak widać, trzeba przyspieszyć wszystkie te działania i skupić się na tym, żeby ludzie mieli gdzie mieszkać. Problem bezdomności w Europie jest dosyć duży i trzeba działać, żeby takich sytuacji było jak najmniej – podkreśla Jagna Marczułajtis-Walczak.
Czytaj także
- 2025-03-31: Unia Europejska chce wzmocnić prawa kobiet. Zapowiadane działania będą dotyczyć m.in. równości w zatrudnieniu czy zwalczania przemocy
- 2025-03-20: KE przedstawia białą księgę obronności europejskiej. Nowa strategia UE zakłada zmianę podejścia do zdolności obrony i inwestycji w ten obszar
- 2025-03-18: UE chce zmniejszyć udział leków i substancji czynnych z Azji. Nowe przepisy zwiększą możliwości produkcyjne europejskich firm
- 2025-03-12: Klienci oczekują od salonów optycznych nie tylko profesjonalnych badań wzroku. Ważne jest także doradztwo w doborze oprawek
- 2025-03-21: Zakup używanego samochodu może być stresujący. Mimo profesjonalizacji rynku wciąż zdarzają się oszustwa
- 2025-03-26: Złoto przebiło barierę 3 tys. dol. za uncję. Sytuacja na świecie wskazuje na dalsze wzrosty cen
- 2025-03-18: Model przewagi gospodarczej polskich firm oparty na taniej sile roboczej się wyczerpuje. Pora na konkurowanie marką i innowacją
- 2025-03-03: Polska uzależniona od leków z importu. To zagrożenie dla bezpieczeństwa lekowego kraju
- 2025-02-20: Coraz więcej Europejczyków jest za zaostrzeniem polityki migracyjnej. To skłania ich w kierunku prawicowych i konserwatywnych partii
- 2025-02-12: Europejski Bank Centralny ma być lepiej przygotowany na przyszłe szoki inflacyjne. Walka o stabilność cen powinna być głównym celem
Kalendarium
Więcej ważnych informacji
Jedynka Newserii

Ochrona środowiska

Biznes apeluje o wdrożenie pakietu Omnibus. Chodzi o zmniejszenie obowiązków związanych z ESG
Europejski biznes zaapelował do instytucji unijnych o szybkie przyjęcie pierwszego tzw. pakietu Omnibus. To zestaw propozycji KE, który ma uprościć obowiązki firm związane z dyrektywą CSRD dotyczącą m.in. oceny wpływu działalności na środowisko. Eksperci podkreślają jednak, że fakt, iż będzie więcej czasu na wdrożenie wymogów czy że mniej firm będzie objętych regulacjami, nie oznacza, że biznes może zaprzestać przygotowań.
Problemy społeczne
Unia Europejska chce wzmocnić prawa kobiet. Zapowiadane działania będą dotyczyć m.in. równości w zatrudnieniu czy zwalczania przemocy

Jedna na trzy kobiety w Unii Europejskiej doświadcza przemocy fizycznej lub seksualnej. Mniej kobiet niż mężczyzn pracuje zawodowo, mniej pełni też rolę kierowniczą, za to więcej pracuje na gorzej płatnych stanowiskach. Panie zarabiają też średnio o 12 proc. mniej niż mężczyźni – wynika z danych Komisji Europejskiej. Opracowana mapa drogowa na rzecz praw kobiet ma pomóc wyrównywać szanse na rynku pracy i w dostępie do edukacji, ale też walczyć z przemocą wobec kobiet – zarówno fizyczną, jak i ekonomiczną.
Edukacja
W cyfrowym świecie spada umiejętność koncentracji. Uważność można ćwiczyć od najmłodszych lat

Poziom koncentracji młodzieży funkcjonującej w trybie multiscreeningu spada poniżej poziomu umożliwiającego efektywną naukę – wskazują eksperci NASK. Cyfrowe bodźce sprawiają, że mniejsza jest też zdolność do głębokiego przetwarzania informacji. By poradzić sobie z wyzwaniami, jakie wiążą się z rozwojem cyfrowym, kluczowe jest rozwijanie umiejętności społecznych od najmłodszych lat, m.in. uważności. Fundacja Orange w ramach programu MegaMisja chce budować takie kompetencje u przedszkolaków i młodszych uczniów.
Partner serwisu
Szkolenia

Akademia Newserii
Akademia Newserii to projekt, w ramach którego najlepsi polscy dziennikarze biznesowi, giełdowi oraz lifestylowi, a także szkoleniowcy z wieloletnim doświadczeniem dzielą się swoją wiedzą nt. pracy z mediami.