W tym roku małe szanse na utrzymanie rekordowego wzrostu eksportu. Powodem słabnięcie gospodarek partnerów handlowych Polski

Polski eksport w dalszym ciągu przeważa nad importem. W okresie styczeń – kwiecień br. dodatnie saldo wyniosło ponad 19 mld zł. Kwiecień był czwartym miesiącem z rzędu dodatniego bilansu płatniczego po 18 miesiącach ujemnego salda. Siłą zadziwiał zwłaszcza eksport. Zdaniem głównego ekonomisty Krajowej Izby Gospodarczej takiego tempa nie da się utrzymać w nadchodzących miesiącach. Podobne są prognozy NBP, który wskazuje na słabnięcie gospodarek najważniejszych partnerów handlowych Polski.

– Polski eksport jest wciąż silny. Korzystamy ze zmian w światowych przepływach towarowych. Coraz więcej zamówień jest plasowanych u nas, odbiorcy chcą mieć dostawców, którzy są bliżej nich, więc coraz mniej jest dostaw z Dalekiego Wschodu, coraz więcej zamówień u nas, stąd nasz eksport trzyma się dobrze – mówi agencji informacyjnej Newseria Biznes Piotr Soroczyński, główny ekonomista KIG.

Jak wynika z ostatnich danych Głównego Urzędu Statystycznego, w okresie styczeń–kwiecień 2023 roku wartość eksportu wyniosła 550,7 mld zł i była o ponad 10 proc. wyższa niż w analogicznym okresie rok wcześniej. Wzrost wartości wyrażonej w euro był nieco niższy i przekroczył 7 proc. Z kolei wartość importu sięgnęła 531,4 mld zł i była ona nieznacznie niższa niż rok temu – o 0,2 proc. (wartość wyrażona w euro spadła o 2,8 proc.). To oznacza, że pierwsze cztery miesiące przyniosły wzmocnienie dodatniego salda w handlu zagranicznym, które wyniosło 19,2 mld zł. Kwiecień był czwartym miesiącem z rzędu przewagi eksportu nad importem.

– W ubiegłym roku mieliśmy rekordowe wyniki, wzrost eksportu rzędu 20 proc., w tym roku to powinno być kilkanaście, być może 12–13 proc., więc jest dobrze – mówi główny ekonomista KIG.

Polskiemu eksportowi sprzyjają nie tylko zmiany w łańcuchach dostaw, ale także m.in. wciąż drogi dolar, który zmniejsza pozycję konkurencyjną dostawców z Dalekiego Wschodu. Poza tym w średnioterminowej perspektywie znaczenie będą mieć europejskie zakupy związane ze wzmacnianiem obronności i odporności państw.

Z informacji NBP na temat bilansu płatniczego Polski w kwietniu 2023 roku wynika, że wysoka dynamika eksportu utrzymała się w branży motoryzacyjnej. Najsilniej zwiększyła się sprzedaż akumulatorów litowo-jonowych, samochodów dostawczych, części samochodowych, aut osobowych oraz ciągników drogowych.

– Bardzo trudno jest odpowiedzieć na pytanie, jak istotnie zmieniają się branże eksportowe. Polska gospodarka jest bardzo zróżnicowana i tak naprawdę trudno tutaj o bardzo głębokie zmiany struktury całej gospodarki. Podsumowując wyniki eksportu, widzimy kilka tysięcy rodzajów branż i dziesiątki tysięcy rodzajów wyrobów, stąd też nawet jeżeli pojawiają się jakieś znaczące, jak choćby baterie do aut, to inne wciąż są istotne. Te zmiany zachodzą bardzo powoli – zauważa Piotr Soroczyński. – Powinniśmy się ośmielić sprzedawać różne dobra na zewnątrz, w tym również te o charakterze inwestycyjnym, na nie wciąż jest dosyć istotne wsparcie państwa przy tej sprzedaży. Przedsiębiorcy trochę nieśmiało korzystają z tego wsparcia, z takich okazji, to czasami się wydaje zbyt skomplikowane, a szkoda.

Ekonomista podkreśla, że polscy eksporterzy realizują sporo eksportu dóbr o charakterze inwestycyjnym, m.in. środki transportu: samoloty, pociągi, ale też jachty, maszyny i urządzenia potrzebne w energetyce, produkcji dóbr konsumpcyjnych czy przemyśle spożywczym.

Bank centralny zwraca uwagę na słabnięcie gospodarek największych partnerów handlowych Polski oraz spowolnienie w polskim przemyśle. Największym partnerem eksportowym Polski pozostaje niezmiennie Unia Europejska, w tym przede wszystkim Niemcy, które w okresie styczeń–kwiecień br. odpowiadały za 28,2 proc. całego eksportu. Tymczasem produkt krajowy brutto Niemiec w I kwartale spadł o 0,3 proc. wobec ostatniego kwartału 2022 roku, w którym także się już kurczył. Oznacza to techniczną recesję. Ekonomiści prognozujący dane przed ich odczytem spodziewali się, że PKB pozostanie na takim samym poziomie jak w ostatnim kwartale 2022 roku.

Z kolei, jak zauważa firma S&P Global, badająca nastroje w przemyśle, w maju warunki gospodarcze w polskim sektorze wytwórczym ponownie się pogorszyły, mimo że poprawiły się łańcuchy dostaw, a presja cenowa osłabiła się najmocniej w historii badania, czyli od 1998 roku. Produkcja, nowe zamówienia i zatrudnienie spadły, ale w wolniejszym tempie niż w kwietniu.

– Wciąż powinniśmy się rozwijać w stronę nowych technologii, w stronę produkcji, która jest w miarę nieszkodliwa dla środowiska. W tej chwili się bardzo mocno na to stawia – zaznacza główny ekonomista KIG-u. – Powinniśmy też stawiać na produkty, które są zgodne z dzisiejszymi i przyszłymi oczekiwaniami odbiorców, więc chodzi o to, żeby to były dobre produkty, wysokiej jakości, ale też i robione w zgodzie ze środowiskiem.