Mówi: | Adrian Furgalski |
Funkcja: | prezes zarządu |
Firma: | Zespół Doradców Gospodarczych TOR |
Firmy budowlane wyczekują na harmonogram największych krajowych inwestycji. Problemem mogą być terminy i brak rąk do pracy
W kolejnych latach z jednej strony napłynie do Polski strumień funduszy europejskich z nowej perspektywy oraz Krajowego Planu Odbudowy, z drugiej strony w przygotowaniu są wielkie projekty infrastrukturalne związane z budową Centralnego Portu Komunikacyjnego, kolei dużych prędkości, elektrowni jądrowej czy infrastruktury w obszarze bezpieczeństwa. – Mamy do czynienia z analizą programów po poprzednim rządzie, weryfikacją niektórych inwestycji. Firmy chcą, żeby został podany harmonogram prac – co, kiedy i w jakiej części kraju będzie realizowane, bo one też muszą się do tego przygotować – mówi Adrian Furgalski, prezes Zespołu Doradców Gospodarczych TOR. Wyzwaniem w realizacji tych inwestycji mogą się okazać braki kadrowe.
– Firmy z zakresu budownictwa infrastrukturalnego stoją wszystkie w szeregu i czekają na uruchomienie dużego frontu robót na różnych płaszczyznach, czy to kolejowej, czy drogowej, ale także energetycznej. To, co jest swego rodzaju nowością, to fakt, że więcej pieniędzy ma pójść na budowę infrastruktury służącej ochronie ludności cywilnej, m.in. schronów i tej infrastruktury, która w ramach programu Tarcza Wschód ma chronić naszą wschodnią granicę. Co ważne, wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz deklarował, że będzie chciał, aby to przede wszystkim polskie firmy dostawały zlecenia związane z poprawą obronności naszego kraju. I to jest bardzo dobra deklaracja – mówi agencji Newseria Biznes Adrian Furgalski.
Według rządowych zapowiedzi narodowy program odstraszania i obrony Tarcza Wschód jest największą od 1945 roku operacją umacniania wschodniej granicy Polski i UE, a zarazem wschodniej flanki NATO. Jego realizacja do 2028 roku ma kosztować co najmniej 10 mld zł (wiceszef MON Cezary Tomczyk poinformował, że ta kwota obejmuje tylko koszty materiałowe), które zostaną przeznaczone m.in. na budowę umocnień, zapór i infrastruktury fortyfikacyjnej o różnym zaawansowaniu wzdłuż ok. 700 km wschodniej granicy, w tym ok. 400 km granicy z Białorusią. Te środki mają pochodzić z budżetu państwa, ale w dużej mierze również z funduszy europejskich.
– Firmy długo czekały na uruchomienie środków unijnych. Teraz, kiedy te środki już są, widać zniecierpliwienie, bo mamy do czynienia z analizą programów po poprzednikach, weryfikacją niektórych inwestycji. Firmy chcą, żeby to nastąpiło jak najszybciej i żeby został podany harmonogram prac – co, kiedy i w jakiej części kraju będzie realizowane, bo one też muszą się do tego przygotować, przegrupować potencjał w te miejsca, gdzie będą ogłaszane przetargi – podkreśla prezes ZDG TOR.
Podczas gdy inne państwa UE wydatkują środki z Krajowych Planów Odbudowy już od ponad dwóch lat, Polska dopiero zaczyna z nich korzystać. Wcześniej wypłaty były wstrzymane przez spór o praworządność między poprzednim rządem Zjednoczonej Prawicy z Komisją Europejską. Bruksela poinformowała o odblokowaniu tych pieniędzy dopiero na początku tego roku, po negocjacjach z nowym rządem. Koalicyjny rząd zlecił też przeglądy kluczowych inwestycji infrastrukturalnych, w tym m.in. audyt CPK i dużych projektów przewidzianych w Krajowym Programie Kolejowym. Ma to pozwolić uniknąć kosztownych błędów i zapobiec realizacji nieefektywnych przedsięwzięć. Tylko w pierwszych tygodniach resort infrastruktury dopatrzył się m.in. błędów w dokumentacji wartej kilka miliardów złotych.
Firmy z sektora budownictwa infrastrukturalnego z niecierpliwością czekają jednak na zakończenie tego procesu. Dotyczy to zwłaszcza kolei, która jest mocno uzależniona od funduszy z UE, a wszelkie opóźnienia czy przesunięcia w ich wydatkowaniu powodują na rynku perturbacje związane z brakiem kontraktów, co przekłada się na problemy finansowe spółek realizujących inwestycje kolejowe, producentów taboru, materiałów i wyrobów na rzecz infrastruktury kolejowej. W Polsce taka sytuacja miała miejsce przez ostatnie blisko trzy lata.
– Kolej rzeczywiście jest uzależniona od środków unijnych. One są dla kolei jak tlen. Kiedy tego tlenu nie było – bo KPO było zablokowane i nie mogliśmy w ogóle dotknąć się programu FEnIKS, bo tutaj też nie mielibyśmy refundacji z UE – to staliśmy w miejscu. Jakieś drobne zadania, tymczasowo finansowane przez PFR, nie były w stanie zaspokoić wszystkich oczekiwań przedsiębiorców, którzy po prostu chcą robić na kolei – mówi Adrian Furgalski.
Firmy z branży budownictwa kolejowego i drogowego liczą, że długo wyczekiwany napływ środków unijnych spowoduje boom w inwestycjach infrastrukturalnych. Jednak z drugiej strony obawiają się też, że po trzech ostatnich latach naznaczonych brakiem kontraktów i pogarszającą się sytuacją finansową mogą się pojawić problemy z kumulacją nowych zamówień i zrealizowaniem ich wszystkich w założonym terminie. Zwłaszcza że w przypadku KPO czas na wydatkowanie większości środków upływa w 2026 roku.
– W przekonaniu coraz większej części rynku ten przegląd zaplanowanych inwestycji trwa zbyt długo. W przypadku KPO jest dużo obaw, że nie wyrobimy się z tymi inwestycjami do połowy 2026 roku. Pytanie, czy rząd będzie walczył w Brukseli o to, żeby wydłużyć czas na wykonanie i rozliczenie tych zadań z KPO o rok, może dwa lata, które niestety Polska pauzowała – mówi ekspert.
W związku z opóźnieniem w implementacji Krajowego Planu Odbudowy rząd przeprowadził na początku br. jego rewizję, której celem było przede wszystkim zminimalizowanie ryzyka, że Polska nie zdąży wykorzystać wszystkich środków i nie otrzyma z Komisji Europejskiej wszystkich refundacji wniosków o płatności. Nowa wersja dokumentu została właśnie zatwierdzona z KE. Zgodnie z zapowiedziami rząd chce też w przyszłym roku negocjować z Komisją Europejską wydłużenie terminu na rozliczenie wydatków z Krajowego Planu Odbudowy. Negocjacje miałyby się odbyć w koalicji innych zainteresowanych państw członkowskich UE, które – podobnie jak Polska – mogą mieć problemy ze sfinalizowaniem w terminie wszystkich projektów przewidzianych w KPO.
Adrian Furgalski wskazuje, że problemem związanym z realizacją nadchodzących inwestycji infrastrukturalnych mogą być nie tylko terminy przeznaczone na wydatkowanie i rozliczenie środków z UE. Kolejną barierą może się okazać brak rąk do pracy. Przedsiębiorcy obawiają się też, że kumulacja inwestycji w krótkim czasie może pociągnąć za sobą wzrost popytu nie tylko na kadry, ale też na materiały czy specjalistyczne usługi podwykonawcze, co z kolei przełożyłoby się na wzrost cen.
– Dzisiaj nie można powiedzieć, że jak uruchomimy duże inwestycje: kolej, drogi, CPK, także inwestycje związane z hydrologią czy z obroną naszego kraju, to tego problemu brak rąk do pracy nie będzie. Na pewno jest problem z kadrami średniego i wyższego szczebla. Dlatego musimy zrobić coś na kształt okrągłego stołu z MEN i MNiSW, bo dzisiaj ludzie nie są chętni do tego, żeby szkolić się w zawodach związanych z koleją czy budownictwem drogowym. Przede wszystkim musi się zmienić obraz tego rynku, musimy zachęcać ludzi, żeby chcieli wrócić do tych zawodów. Z drugiej strony potrzebujemy też polityki migracyjnej, bo kiedy ten boom inwestycyjny się rozpocznie, to będziemy mieć duży brak rąk do pracy. Spora część obywateli Ukrainy wyjechała walczyć o niepodległość i już tu nie wrócą, dlatego musimy się posiłkować innymi krajami. Dobrze by było, gdyby to się odbywało w porozumieniu z rynkiem w kwestii m.in. tego, jakie specjalizacje, na jakich warunkach będzie można sprowadzać. Bez pracodawców nie ma rozmowy – podkreśla prezes Zespołu Doradców Gospodarczych TOR.
Czytaj także
- 2024-08-30: Bez dobrowolnego wydłużenia aktywności zawodowej Polakom trudno będzie liczyć na wyższe emerytury. Obecni 30-latkowie dostaną jedną czwartą ostatniej pensji
- 2024-08-28: Polacy decydują się na coraz mniejsze domy i bez garaży. Wzrost kosztów budowy może wkrótce przyspieszyć
- 2024-08-27: Do klubów fitness chodzi o 40 proc. więcej osób niż przed pandemią. Sieci takich obiektów szybko się rozbudowują
- 2024-08-22: Duży zastrzyk finansowy dla sektora zdrowia z KPO. Około 1,2 mld zł trafi na część badawczo-rozwojową i Centra Wsparcia Badań Klinicznych
- 2024-08-12: Rosnące inwestycje firm napędzają rynek leasingu. Za trzy czwarte finansowania odpowiada segment samochodów
- 2024-08-19: Rosnąca konsumpcja może się wkrótce przełożyć na lepsze wyniki branży logistycznej. Są już pierwsze oznaki ożywienia
- 2024-08-14: Coraz więcej odmów przyłączenia do sieci dla źródeł OZE. Problemy ma nie tylko Polska
- 2024-07-30: Coraz mniej Polaków ćwiczy regularnie przez brak czasu i motywacji. To może pogłębiać problemy ze zdrowiem psychicznym
- 2024-07-30: Na budowę sieci światłowodowych w Polsce trafi z UE niespełna 7 mld zł. Inwestycje może jednak zahamować biurokracja
- 2024-07-29: Załogi Lotniczego Pogotowia Ratunkowego ćwiczą techniki zabiegowe ratujące życie pacjentów. W centrum szkoleniowym odwzorowywane są najcięższe przypadki
Kalendarium
Więcej ważnych informacji
![NEWSERIA Partnerem Medialnym Forum Ekonomicznego](https://www.newseria.pl/files/2024-rectangle-strona.jpg)
Jedynka Newserii
![](/files/11111/n-innowacje.png)
Jedynka Newserii
![](/files/11111/n-lifestyle.png)
Prawo
![](https://www.newseria.pl/files/11111/jakub-zerdzicki-lnnmsumlwo4-unsplash_1,w_274,_small.jpg)
Bez dobrowolnego wydłużenia aktywności zawodowej Polakom trudno będzie liczyć na wyższe emerytury. Obecni 30-latkowie dostaną jedną czwartą ostatniej pensji
Ustawowego podniesienia wieku emerytalnego w Polsce nie będzie – zapowiadają politycy rządzącej koalicji. To według ekspertów oznacza jednak, że trzeba inaczej zachęcać kobiety po 60. i mężczyzn po 65. roku życia do pozostawania na rynku pracy. – Wydłużenie aktywności zawodowej jest pewnym sposobem na podniesienie emerytur, ale tego się nie da zrobić siłowo, raczej trzeba szukać rozwiązań, żeby ludzie chcieli dalej pracować – podkreśla Agnieszka Łukawska, ekspertka w Instytucie Emerytalnym. Już dziś pracujący seniorzy mogą liczyć na szereg zachęt, m.in. zwolnienie z podatku, ale ekspertka zwraca uwagę dodatkowo na potrzebne zaplecze szkoleniowe, a także odpowiednią opiekę zdrowotną.
Transport
Branża logistyki coraz bardziej zautomatyzowana. Rozładunkiem towaru zajmują się autonomiczne wózki, a inwentaryzacją roboty stukrotnie szybsze niż człowiek
![](https://www.newseria.pl/files/11111/idlogistics-roboty-foto,w_133,r_png,_small.png)
Do 2028 roku globalny rynek automatyzacji w logistyce wzrośnie o ponad 50 proc. – przewidują analitycy Markets and Markets. Wpłyną na to czynniki związane ze wzrostem kosztów pracowniczych, dążenie klientów do osiągania optymalnego zarządzania ich towarem, a także czynniki pozarynkowe, takie jak cele środowiskowe. Już dziś za rozładunek towaru odpowiadają coraz częściej inteligentne, autonomiczne wózki, a inwentaryzację można powierzyć robotom stukrotnie szybszym niż człowiek.
Firma
Tylko 2 proc. właścicieli zwierząt płaci za opiekę nad zwierzętami podczas ich nieobecności. Spodziewany szybki wzrost zapotrzebowania na takie usługi
![](https://www.newseria.pl/files/11111/animalhotels-aplikacja-foto,w_133,_small.jpg)
Według badań CBOS średnio co drugi Polak mieszka pod wspólnym dachem z jakimś zwierzęciem domowym – najczęściej psem lub kotem. Rynek produktów i usług dla domowych pupili sukcesywnie się powiększa. Według rynkowych prognoz za kilka lat globalnie może być już wart blisko pół biliona dolarów. Szczególnie szybko ma się rozwijać segment opieki nad zwierzętami, który coraz częściej będzie wykorzystywać nowe technologie.
Partner serwisu
Szkolenia
![](https://www.newseria.pl/files/11111/ramka-prawa-akademia-newser_1,w_274,_small.jpg)
Akademia Newserii
Akademia Newserii to projekt, w ramach którego najlepsi polscy dziennikarze biznesowi, giełdowi oraz lifestylowi, a także szkoleniowcy z wieloletnim doświadczeniem dzielą się swoją wiedzą nt. pracy z mediami.