Wszystkie newsy

Przedstawiciele instytucji Unii Europejskiej pracują nad alternatywnymi źródłami finansowania długoterminowego budżetu UE po 2028 roku. Mają one pomóc sfinansować spłatę zadłużenia zaciągniętego na programy pomocowe po pandemii COVID-19. Wśród rozważanych pomysłów znalazły się m.in. opłata związana z importem wysokoemisyjnych produktów czy podatek od dużych korporacji. Zdaniem europosła Janusza Lewandowskiego z Koalicji Obywatelskiej państwa członkowskie nie są chętne do wprowadzania nowych obciążeń, tym bardziej że same borykają się z wysokim zadłużeniem.

Polska branża transportowa pozostaje jedną z najmocniejszych w Europie, ale jej przewaga konkurencyjna jest w coraz większym stopniu wystawiana na próbę. Przewoźnicy mierzą się ze spowolnieniem rynku, rosnącymi kosztami, niepewnością geopolityczną, brakiem kierowców i coraz bardziej złożonym otoczeniem regulacyjnym. Jednocześnie transformacja energetyczna i cyfrowa może się stać dla sektora szansą, pod warunkiem że będzie wsparta stabilnymi przepisami, dostępem do finansowania, rozwojem infrastruktury i sprawniejszą administracją.

W ramach prac nad wieloletnim budżetem Unii Europejskiej po 2027 roku toczą się dyskusje także nad nowym rozdaniem finansowym na kulturę, media i wolności obywatelskie. Wszystkie te obszary obejmie program AgoraEU, którego projekt analizują parlamentarne komisje ds. kultury (CULT) i wolności obywatelskich (LIBE). Uwagi europosłów dotyczą m.in. silniejszej ochrony wolności artystycznej i mediów oraz bardziej przejrzystego podziału środków między sektorami.

Stany Zjednoczone dokonują przeglądu swojej obecności wojskowej w Europie. Z jednej strony pojawiły się zapowiedzi ograniczenia liczebności sił wojskowych w Niemczech, z drugiej – wysłania do Polski dodatkowych 5 tys. żołnierzy. Jak podkreśla prof. Andrew Michta, amerykański politolog, USA oczekują od europejskich sojuszników wzięcia większej odpowiedzialności za swoją obronę i inwestycji w zbrojenia. Na razie zdolności Europy odstraszania wrogów nie są wystarczające.

Relacje między Polską a Szwecją w dziedzinie obronności zacieśniły się po przystąpieniu Szwedów do NATO, które było konsekwencją przede wszystkim pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę. Zdaniem ambasador Szwecji w Polsce dzięki temu oba kraje mogą osiągnąć jeszcze więcej w kwestii m.in. zwiększenia bezpieczeństwa Morza Bałtyckiego i całego regionu.

Komisja Europejska chce uprościć zakup biletów na podróże kolejowe realizowane przez wielu przewoźników. Dzięki nowym przepisom pasażerowie mają móc kupić jeden bilet na całą trasę – także z przesiadkami i na połączenia międzynarodowe – oraz korzystać z szerszej ochrony w przypadku opóźnień czy odwołanych połączeń. Na poziomie regionalnym takie rozwiązania działają już z powodzeniem od lat. Problemem do rozwiązania wciąż pozostaje punktualność połączeń. Polska należy pod tym względem do krajów o dobrych wynikach. Dużo gorzej jest już na przykład w sąsiadujących z nami Niemczech.

Unia Europejska szuka pomysłów na nowe źródła finansowania wieloletniego budżetu UE na lata 2028–2034. Wśród propozycji jest m.in. wdrożenie podatku od gier hazardowych online czy od zysków z kryptowalut. Zdaniem europosła Prawa i Sprawiedliwości Bogdana Rzońcy nowe obciążenia mogą zostać przerzucone na konsumentów i spotkać się z ich niezadowoleniem, dlatego Wspólnota powinna raczej szukać oszczędności w dotychczasowych wydatkach.

Unia Europejska wprowadza niższe limity bezcłowego importu stali. Po przekroczeniu dopuszczalnego wolumenu stawka celna będzie wynosić nie 25 proc., ale 50 proc. To rozwiązania z rozporządzenia zatwierdzonego w maju br. przez Parlament Europejski. Ich celem jest ochrona unijnego przemysłu stali, który zmaga się z wieloma trudnościami w związku z globalną nadwyżką podaży tego surowca. Nowe przepisy mogą wzmocnić również konkurencyjność polskiego sektora.

Dane satelitarne przekazywane w czasie rzeczywistym, drony i systemy sztucznej inteligencji są coraz częściej wykorzystywane do ochrony granic zewnętrznych Unii Europejskiej. Frontex rozwija technologie monitorowania i nadzoru granic oraz przygotowuje wdrożenie nowych cyfrowych systemów zarządzania ruchem granicznym, takich jak EES i ETIAS. Według danych agencji za pierwszy kwartał 2026 roku liczba nielegalnych przekroczeń granic UE spadła o 39 proc. w ciągu roku.

W maju Parlament Europejski i Rada UE osiągnęły porozumienie w sprawie przepisów wdrażających część zobowiązań handlowych uzgodnionych przez UE i USA latem 2025 roku. Chodzi m.in. o rozporządzenie w sprawie zawieszenia ceł. Jak podkreśla Bogdan Zdrojewski, europoseł KO, to ważny krok do stabilizacji w transatlantyckich relacjach handlowych.

Obronność po raz pierwszy ma się stać jednym z ważniejszych punktów wieloletniego budżetu Unii Europejskiej. W trwających negocjacjach dotyczących perspektywy finansowej na lata 2028–2034 Polska zabiega nie tylko o utrzymanie środków z polityki spójności i wspólnej polityki rolnej, ale także o jak największy udział w funduszach przeznaczonych na bezpieczeństwo i konkurencyjność. Perspektywę Polski jako państwa granicznego UE i przyfrontowego ocenia delegacja Komisji Budżetowej Parlamentu Europejskiego.

Parlament Europejski 20 maja br. wyraził formalną zgodę na przystąpienie Kanady do programu SAFE. Tym samym będzie mogła uczestniczyć we wspólnych projektach i zakupach uzbrojenia państw członkowskich UE. Według europosła Andrzeja Halickiego może to być początkiem szerszego zaangażowania partnerów spoza Europy w budowę bezpieczeństwa kontynentu.

Rok 1976 to ważny okres w historii walki z komunizmem w Polsce – wybuch protestów w Ursusie, Radomiu i innych miastach, ich brutalne stłumienie, walka o uwolnienie strajkujących i utworzenie Komitetu Obrony Robotników. Jednym z twórców tej organizacji opozycyjnej był Jacek Kuroń, którego postać została upamiętniona w trakcie majowej wystawy w Parlamencie Europejskim. 11 listopada 2026 roku swoją premierę kinową będzie miał film Piotra Domalewskiego poświęcony jego życiu i działalności.

„Stop niszczeniu gier wideo” to inicjatywa obywatelska, złożona do Komisji Europejskiej, której inicjatorzy sprzeciwiają się wyłączaniu przez wydawców funkcji online wielu gier, przez co nie mogą w nie grać mimo dokonania zakupu. Polscy europarlamentarzyści podkreślają, że działania producentów to przejaw nieuczciwej praktyki i prawo unijne powinno się wsłuchać w postulaty europejskich graczy.

Obywatele Unii Europejskiej cenią sobie wartości europejskie. Jak wskazuje nowa edycja Eurobarometru, 57 proc. jest zadowolonych ze sposobu działania demokracji we Wspólnocie. 73 proc. zgadza się z tym, że UE jest miejscem stabilności w niespokojnym świecie. Europejczycy oczekują też, że instytucje Unii będą o te wartości dbać. Za wkład w propagowanie unijnych idei oraz integracji po raz pierwszy w historii Parlament Europejski przyznał Europejski Order Zasługi. Otrzymało go 20 osób, w tym dwóch Polaków.