Wszystkie newsy

Zanieczyszczenia powietrza, w tym pyły zawieszone PM2,5 i PM10, mają istotny wpływ nie tylko na płuca i oskrzela, lecz także na błonę śluzową nosa i zatok, prowadząc do przewlekłych stanów zapalnych – ostrzegają laryngolodzy. Smog zwiększa także ryzyko astmy, chorób układu krążenia i nowotworów. W Polsce zła jakość powietrza może być przyczyną nawet blisko 50 tys. przedwczesnych zgonów rocznie.

Część polskich bloków węglowych po 2028 roku przestanie spełniać unijne standardy emisyjne, co oznacza konieczność ich wyłączenia. Zielony amoniak może być jednym z narzędzi dekarbonizacji energetyki konwencjonalnej – podkreślali eksperci podczas seminarium „Energia przyszłych pokoleń”. Na świecie są rozwijane projekty, w których surowiec ten jest współspalany z węglem, co obniża emisyjność istniejących bloków węglowych. Zdaniem ekspertów to także istotny element dekarbonizacji rolnictwa, ponieważ sektor nawozowy odpowiada za ok. 80 proc. globalnego zużycia amoniaku oraz utrzymania rentowności polskiej wielkiej chemii.

Unia Europejska dąży do redukcji emisji gazów cieplarnianych (GHG) do 2040 roku o 90 proc. w porównaniu z poziomem z 1990 roku. Parlament Europejski na sesji w lutym poparł wyznaczenie nowego, ambitniejszego pośredniego celu klimatycznego. Przeciwnicy tej reformy w PE podkreślają jednak, że to chybiony pomysł, bo prawdopodobnie nie uda się osiągnąć nawet założenia wyznaczonego na 2030 rok. Nazywają tę reformę gospodarczym samobójstwem.

CBAM, czyli unijny mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2, ma być tarczą dla europejskiego przemysłu. Zdaniem przedstawicieli Grupy Orlen, choć w teorii jest to dobre narzędzie, wymaga jeszcze dopracowania. W branży nawozów widać bowiem przypadki omijania nowego mechanizmu. Jak podkreślają, o ile w niektórych sektorach trzeba uszczelnić system, o tyle w innych trzeba zupełnie zrezygnować z jego wprowadzenia.

Mimo że w 2025 roku odnawialne źródła energii odpowiadały za około połowę produkcji energii elektrycznej w UE, ceny prądu nadal pozostają jednym z głównych kosztów dla przemysłu. Zarówno państwa członkowskie, jak i firmy zwiększają więc skalę inwestycji w transformację energetyczną, która w długim terminie ma doprowadzić do zmniejszenia kosztów energii. O tym, jak połączyć konkurencyjność przemysłu z transformacją energetyczną, eksperci rozmawiali podczas debaty „Polska 2026. Horyzont zmian”, zorganizowanej przez Komisję Europejską, Parlament Europejski oraz agencję informacyjną Newseria.

Karmy zawierające dużą ilość mięsa wysokiej jakości mają największy wpływ na emisję gazów cieplarnianych do atmosfery spośród innych rodzajów pożywienia dla psów – wskazują badania naukowców z Uniwersytetów w Edynburgu i Exeter. Badacze ustalili również, że gdyby globalna populacja psów była karmiona tak jak psy w Wielkiej Brytanii, emisje z produkcji składników karm mogłyby stanowić odpowiednik co najmniej 59 proc. rocznych emisji z paliwa lotniczego w lotach komercyjnych. Eksperci podkreślają, że właściciele psów powinni zwracać większą uwagę na wybory żywieniowe, a producenci zadbać o czytelniejsze etykiety i wykorzystywać mięso, którego ludzie zazwyczaj nie jedzą.

Intensywne opady śniegu i długo utrzymujące się minusowe temperatury to tegoroczna rzeczywistość niewidziana w Polsce od wielu lat. Wywołało to wysyp memów, ale i komentarzy sceptyków podważających prawdziwość teorii o globalnym ociepleniu. Eksperci od klimatu podkreślają, że tegoroczna zima może być jednak najlepszym dowodem, że ono postępuje – jednym ze skutków zmian klimatu jest bowiem malejąca przewidywalność zjawisk pogodowych. Jak dodają, pokrywa śnieżna to dobra wiadomość i jeśli nastąpi jej powolne topnienie, może to poprawić sytuację hydrologiczną w tym roku.

W całej Polsce 14 województw do tej pory uchwaliło uchwały antysmogowe, z wyjątkiem warmińsko-mazurskiego i podlaskiego. Na mocy tych przepisów wprowadzono zakazy eksploatacji pozaklasowych kotłów na węgiel i drewno, czyli tzw. kopciuchów. Mimo to w wielu polskich regionach takie urządzenia wciąż funkcjonują. Jak pokazuje raport Polskiego Alarmu Smogowego „Dusząca bezkarność”, przez niewystarczającą liczbę kontroli i brak kar tempo wymiany przestarzałych kotłów spowolniło.

Dane Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO) wskazują, że w 2024 roku stężenie dwutlenku węgla w atmosferze osiągnęło najwyższy poziom w historii pomiarów. Przyczyną nie był wzrost samych emisji, ale przede wszystkim spadek zdolności pochłaniania go przez naturalne ekosystemy – od ocieplających się oceanów po susze i pożary. Mimo dynamicznego rozwoju odnawialnych źródeł globalne ocieplenie przyspiesza i systematycznie rośnie ryzyko przekroczenia punktów krytycznych w systemie Ziemi.

Polskie miasta, choć nie są światowymi czy europejskimi liderami w zakresie rozwiązań smart, coraz częściej inwestują w technologie i cyfryzacje. Wśród korzyści z takich inwestycji wymieniane są m.in. poprawa jakości życia mieszkańców, oszczędności i zrównoważony rozwój. Obszar Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii intensywnie się rozwija i stawia na technologie smart city w takich obszarach jak m.in. usługi publiczne czy monitoring środowiska. Zgodnie ze strategią rozwoju regionu cyfryzacja może zatrzymać odpływ mieszkańców z miast, zwłaszcza z ich centrów.

Utrzymujące się mrozy w tym sezonie zimowym są jednym z głównych czynników pogarszających jakość powietrza w Polsce. Przy mroźnej i bezwietrznej pogodzie stężenia pyłów zawieszonych szybko rosną, zwłaszcza w miejscowościach, gdzie dominują indywidualne źródła ogrzewania oparte na paliwach stałych. Z danych systemu monitoringu jakości powietrza prowadzonego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska wynika, że w sezonie grzewczym przekroczenia norm dla pyłów PM10 i PM2,5 występują najczęściej.

Z różnych programów w trwającej perspektywie finansowej Unii Europejskiej ponad 11 mld zł trafi na budowanie odporności klimatycznej w polskich miastach i gminach. Potrzeba zwiększonego inwestowania w ten obszar to efekt rosnącej częstotliwości występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych i coraz poważniejszych skutków takich zdarzeń. W ramach uruchomionego w grudniu 2025 roku naboru w nowej edycji programu adaptacji do zmian klimatu z dotacji mogą skorzystać miasta i gminy Polski Wschodniej. W sumie ponad 200 mln zł trafi do nich m.in. na rozwój zielono-niebieskiej infrastruktury i innych projektów ograniczających skutki suszy, powodzi i fal upałów.

Pierwsze trzy miesiące obowiązywania systemu kaucyjnego są okresem testów dla wszystkich graczy na rynku. Z końcem grudnia br. kończy się okres przejściowy, kiedy producenci napojów wyprzedają wcześniejsze partie opakowań i stopniowo wprowadzają do sklepów nowe, operatorzy kaucyjni podpisują umowy z sieciami handlowymi, a konsumenci uczą się powoli nowych zasad. Nie ma co jednak oczekiwać, że system w pełni wystartuje od 1 stycznia 2026 roku. Ocena jego efektywności, jak podkreśla resort środowiska, będzie możliwa prawdopodobnie dopiero rok później.

Nowe unijne przepisy, których celem jest walka z wylesianiem, miały wejść w życie 30 grudnia 2025 roku. W toku trójstronnych negocjacji między instytucjami unijnymi zaproponowano przełożenie terminu o kolejny rok, a Parlament Europejski w ubiegłym tygodniu przegłosował tę propozycję. To oznacza, że firmy zyskują dodatkowe 12 miesięcy na przygotowanie do zmian prawa. Eksperci podkreślają jednak, że odroczenie może mieć również negatywne skutki.

Polski system elektroenergetyczny wchodzi w etap głębokiej przebudowy. Kluczowe znaczenie będzie miało nie tylko to, ile energii zostanie wytworzone i z jakich źródeł, ale też czy sieć będzie w stanie bezpiecznie ją przesłać i zbilansować. Nowa strategia Polskich Sieci Elektroenergetycznych zakłada, że w ciągu najbliższej dekady system elektroenergetyczny będzie gotowy do pracy w warunkach niemal bezemisyjnego miksu. Na inwestycje potrzebne będzie ok. 75 mld zł.