News powiązane z NATO

Wschodnia flanka stała się jednym z kluczowych obszarów NATO. Europa Środkowo-Wschodnia może wykorzystać swoje rosnące znaczenie także do przyciągania nowych inwestycji. Poza stabilnością i bezpieczeństwem potrzebne są do tego także m.in. tania energia, nowoczesna infrastruktura i wykwalifikowani pracownicy – wskazuje Zygmunt Berdychowski z Forum Ekonomicznego w Karpaczu. O roli regionu w nowym układzie geopolitycznym i gospodarczym będą rozmawiać uczestnicy tegorocznego forum, organizowanego pod hasłem „Architektura nowego porządku – stabilność w czasach zmian”.

Polskie firmy mają duży potencjał, by rozwijać technologie i infrastrukturę podwójnego zastosowania – oceniają przedstawiciele Polskiej Izby Dual Use. Nie brakuje również źródeł finansowania, które będą wspierać takie inwestycje w kolejnych latach. Zdaniem ekspertów potrzebne są jednak koordynacja wydatków oraz priorytetyzacja celów. Kluczowe jest także zwiększanie udziału krajowych podmiotów w zamówieniach, co pozwoli wzmocnić ich konkurencyjność.

Mimo że Chiny nie są formalnym sojusznikiem Rosji, współpraca obu państw od początku pełnoskalowej wojny w Ukrainie wyraźnie się zacieśniła. Ośrodek Studiów Wschodnich wskazuje, że Pekin jest dziś najważniejszym partnerem gospodarczym Rosji, głównym dostawcą technologii i komponentów dla przemysłu oraz produktów podwójnego zastosowania. Zdaniem analityków bez wsparcia Pekinu Rosji byłoby znacznie trudniej utrzymywać potencjał gospodarczy i wojskowy.

Koncepcja NATO 3.0 zakłada przebudowę Sojuszu. W jej wyniku Europa weźmie na siebie większą odpowiedzialność za swoje bezpieczeństwo. Zdaniem byłego ambasadora RP przy NATO Stany Zjednoczone nie opuszczą jednak NATO. – Uważam, że Sojusz służy Stanom Zjednoczonym, dlatego nie spodziewam się, żeby racjonalny amerykański przywódca się wycofał. Amerykanie zachowają przywództwo polityczne, wojskowe, swoją dominującą rolę, jeśli chodzi o odstraszanie nuklearne i wybrane kluczowe zdolności wojskowe – ocenia Tomasz Szatkowski.

W Unii Europejskiej ruszyły negocjacje międzyinstytucjonalne dotyczące rozporządzenia Military Mobility w sprawie utworzenia tzw. wojskowego Schengen. Ma ono usprawnić i skrócić przemieszczanie wojsk i sprzętu wojskowego między poszczególnymi krajami członkowskimi. Michał Szczerba, eurodeputowany z KO, który odpowiada za negocjacje po stronie Parlamentu Europejskiego, oczekuje, że rozmowy zakończą się do końca 2026 roku, a nowe regulacje wejdą w życie na początku 2028 roku. Jak podkreśla, będą one mieć duże znaczenie dla Polski i innych krajów flanki wschodniej UE.

Wzmocnienie łańcucha dostaw paliw dla państw NATO na wschodniej flance przez budowę nowych rurociągów – to jedno z najważniejszych dla Polski postanowień szczytu w Ankarze. Jego uczestnicy potwierdzili również swoje zobowiązanie do zbiorowej obrony w ramach artykułu 5, a strona amerykańska przedstawiła koncepcję NATO 3.0. Polscy politycy podkreślają, że było to korzystne spotkanie z punktu widzenia naszych interesów.

Relacje między Polską a Szwecją w dziedzinie obronności zacieśniły się po przystąpieniu Szwedów do NATO, które było konsekwencją przede wszystkim pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę. Zdaniem ambasador Szwecji w Polsce dzięki temu oba kraje mogą osiągnąć jeszcze więcej w kwestii m.in. zwiększenia bezpieczeństwa Morza Bałtyckiego i całego regionu.

– Kanada dostrzega w Europie ważnego partnera w dziedzinie obronności i chce zacieśniać z nią współpracę – podkreśla Catherine Godin, ambasador Kanady w Polsce. Jak dodaje, jako sojusznik NATO poważnie podchodzi do realizacji obowiązków dotyczących finansowania obronności, ale też angażuje się we wspólne projekty z innymi krajami, np. Łotwą, gdzie jest krajem ramowym, oraz Polską czy Wielką Brytanią. Ważnym obszarem współpracy jest zacieśnianie relacji w dziedzinie przemysłu zbrojeniowego.

Trzy dni w czasach pokoju i 24 godziny w sytuacjach kryzysowych – tyle ma trwać przemieszczanie się żołnierzy i sprzętu wojskowego na terenie Unii Europejskiej po utworzeniu tzw. militarnej strefy Schengen. Parlament Europejski wskazuje na pilną potrzebę zwiększenia mobilności wojskowej UE w obliczu potencjalnego zagrożenia ze strony Rosji. Dąży również do zwiększenia finansowania tego obszaru i ścisłej współpracy z NATO. Europarlamentarzyści zaznaczają, że jeszcze w tym roku chcą doprowadzić sprawę militarnego Schengen do końca.

Naruszenie polskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie drony unaoczniło, jak poważne są wyzwania stojące przed wschodnią flanką NATO i UE. Polscy europosłowie podkreślają, że konieczna jest nie tylko polityczna solidarność, lecz także realne inwestycje w obronę powietrzną i zwiększanie obecności wojsk sojuszniczych, zwłaszcza w obliczu nasilających się działań hybrydowych Rosji. Podczas debaty w Parlamencie Europejskim wskazywano także m.in. na potrzebę wprowadzenia kolejnych sankcji na Rosję.

Naruszenie polskiej przestrzeni powietrznej przez kilkanaście rosyjskich dronów stało się jednym z głównych tematów europejskich polityków podczas trwającego posiedzenia Parlamentu Europejskiego w Strasburgu. Incydent został odebrany jako próba testowania granic i sprawdzania zdolności reagowania zarówno Polski, jak i NATO oraz Unii Europejskiej. Dlatego – jak podkreślają europosłowie z Polski – solidarna i mocna reakcja państw UE jest sygnałem, że bezpieczeństwo przestrzeni powietrznej Polski i całej wschodniej flanki NATO staje się jednym z priorytetów Unii. Europosłowie wzywają do kolejnych sankcji nakładanych na Rosję.

Zdecydowana większość krajów unijnych wskazuje na potrzebę wzmocnienia zdolności obronnych Europy w obliczu coraz bardziej złożonego geopolitycznego tła. Wywiady zachodnich państw wskazują, że Rosja może rozpocząć konfrontację z NATO jeszcze przed 2030 rokiem. Biała księga w sprawie obronności europejskiej „Gotowość 2030” zakłada m.in. ochronę granic lądowych, powietrznych i morskich UE, a sztandarowym projektem ma być Tarcza Wschód. – W budzeniu Europy duże zasługi ma polska prezydencja – ocenia europoseł Dariusz Joński.

Wydatki na obronność w krajach NATO mają wzrosnąć do 2035 roku do 5 proc. PKB. W dużej mierze będzie to możliwe dzięki Unii Europejskiej, która stworzyła ramy umożliwiające krajom członkowskim realizację celów NATO w zakresie obronności, nie tylko poprzez finansowanie i inwestycje, ale także poprzez elastyczność budżetową. – To pełna synergia, można powiedzieć, że Unia Europejska współfinansuje razem z państwami członkowskimi cele zdolnościowe NATO – ocenia Paweł Zalewski, sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej.

W Hadze rusza szczyt NATO. Jednym z ważniejszych punktów ma być podwyższenie wydatków państw sojuszniczych na zbrojenia i obronność do 5 proc. PKB. Jeśli wniosek zostanie zatwierdzony, państwa członkowskie przeznaczą łącznie na ten cel ponad 500 mld euro więcej rocznie. – Zwiększając wydatki na broń, nie tworzy się warunków do pokoju. Dlatego jesteśmy temu zdecydowanie przeciwni – podkreśla włoski europoseł Pasquale Tridico z Ruchu Pięciu Gwiazd (M5S).

Wybuch wojny w Ukrainie i obecna sytuacja geopolityczna oznaczają dla UE konieczność podnoszenia swojego bezpieczeństwa. Zwłaszcza że atak Rosji na kraj unijny nie jest niemożliwy. Oceny NATO, Niemiec, Polski, Danii i państw bałtyckich wskazują, że Rosja jest gotowa do ataku w ciągu od trzech do dziesięciu lat. – Priorytetem Europy powinno być dalsze wspieranie Ukrainy – przekonuje europoseł Dariusz Joński.